15.08. Wniebowzięcie NMP

Ap 11,19a; 12,1.3-6a.10ab;

Niewiasta obleczona w słońce i księżyc pod jej stopami

Czytanie z Apokalipsy Świętego Jana Apostoła

Świątynia Boga w niebie się otwarła i Arka Jego Przymierza ukazała się w Jego świątyni. Potem wielki znak ukazał się na niebie: Niewiasta obleczona w słońce, i księżyc pod jej stopami, a na jej głowie wieniec z gwiazd dwunastu. A jest brzemienna. I woła, cierpiąc bóle i męki rodzenia.

I inny znak się ukazał na niebie: Oto wielki Smok barwy ognia, mający siedem głów i dziesięć rogów – a na głowach jego siedem diademów. A ogon jego zmiata trzecią część gwiazd z nieba: i rzucił je na ziemię. I stanął Smok przed mającą rodzić Niewiastą, ażeby skoro porodzi, pożreć jej Dziecię.

I porodziła Syna – Mężczyznę, który wszystkie narody będzie pasł rózgą żelazną. I zostało uniesione jej Dziecię do Boga i do Jego tronu. A Niewiasta zbiegła na pustynię, gdzie ma miejsce przygotowane przez Boga.

I usłyszałem donośny głos mówiący w niebie: «Teraz nastało zbawienie, potęga i królowanie Boga naszego i władza Jego Pomazańca».

 

1 Kor 15,20-26;

W Chrystusie wszyscy będą ożywieni

Czytanie z Pierwszego Listu Świętego Pawła Apostoła do Koryntian

Bracia:

Chrystus zmartwychwstał jako pierwociny spośród tych, co pomarli. Ponieważ bowiem przez człowieka przyszła śmierć, przez Człowieka też dokona się zmartwychwstanie. I jak w Adamie wszyscy umierają, tak też w Chrystusie wszyscy będą ożywieni, lecz każdy według własnej kolejności: Chrystus jako pierwociny, potem ci, co należą do Chrystusa, w czasie Jego przyjścia. Wreszcie nastąpi koniec, gdy przekaże królowanie Bogu i Ojcu i gdy pokona wszelką Zwierzchność, Władzę i Moc.

Trzeba bowiem, ażeby królował, «aż położy wszystkich nieprzyjaciół pod swoje stopy». Jako ostatni wróg zostanie pokonana śmierć.

 

Łk 1,39-56

Bóg wywyższa pokornych

Słowa Ewangelii według Świętego Łukasza

 

W tym czasie Maryja wybrała się i poszła z pośpiechem w góry do pewnego miasta w ziemi Judy. Weszła do domu Zachariasza i pozdrowiła Elżbietę.

Gdy Elżbieta usłyszała pozdrowienie Maryi, poruszyło się dzieciątko w jej łonie, a Duch Święty napełnił Elżbietę. Wydała ona głośny okrzyk i powiedziała:

«Błogosławiona jesteś między niewiastami i błogosławiony jest owoc Twojego łona. A skądże mi to, że Matka mojego Pana przychodzi do mnie? Oto bowiem, skoro głos Twego pozdrowienia zabrzmiał w moich uszach, poruszyło się z radości dzieciątko w moim łonie. Błogosławiona jest, która uwierzyła, że spełnią się słowa powiedziane Jej od Pana».

Wtedy rzekła Maryja:
«Wielbi dusza moja Pana
i raduje się duch mój w Bogu, Zbawicielu moim.
Bo wejrzał na uniżenie swojej Służebnicy.
Oto bowiem odtąd błogosławić mnie będą wszystkie pokolenia,
gdyż wielkie rzeczy uczynił mi Wszechmocny,
a Jego imię jest święte.
Jego miłosierdzie z pokolenia na pokolenie
nad tymi, którzy się Go boją.
Okazał moc swego ramienia,
rozproszył pyszniących się zamysłami serc swoich.
Strącił władców z tronu,
a wywyższył pokornych.
Głodnych nasycił dobrami,
a bogatych z niczym odprawił.
Ujął się za swoim sługą, Izraelem,
pomny na swe miłosierdzie.
Jak obiecał naszym ojcom,
Abrahamowi i jego potomstwu na wieki».
Maryja pozostała u Elżbiety około trzech miesięcy; potem wróciła do domu.

---

HOMILIA

Niepokalana i Wniebowzięta

Maryja, Matka Jezusa Chrystusa - Boga Człowieka, jest na pewno jedną z nas, jest Kobietą, jest Matką, jest Siostrą ... ale też jest Kobietą niezwykłą, Matką niezwykłą, Siostrą niezwykłą ... Jej niezwykłość wynika z Jej niezwykłego Macierzyństwa, z Jej niezwykłej pokory i Jej niezwykłego poddania się woli Bożej. Jej zwykłe "fiat" jest początkiem Jej niezwykłego życia i niezwykłego macierzyństwa. Ale zarazem życia bardzo zwykłego, bardzo prostego, bardzo ludzkiego, pełnego cierpienia i pełnego "zwykłości". Tak trudno mówić o Maryi w sposób zwykły, ale i trudno mówić o Niej tylko w kategoriach niezwykłości. Niezwykłe jest Jej Niepokalane Poczęcie, niezwykłe jest Jej Macierzyństwo i niezwykłe "zaśnięcie" - Wniebowzięcie. Ona jedyna spośród całej ludzkości była bez grzechu, Ona jedyna spośród całej ludzkości nie umarła, ale z ciałem i duszą została wzięta do nieba (a co to znaczy? - nikt z nas nie wie, bo nikt z nas tam nie był). Ona jedyna została wyniesiona, wybrana do tej niezwykłej godności, Matki Bożej. Tak trudno jest o Maryi mówić tylko w kategoriach "niezwykłości", aby nie uczynić Jej boginią, aby nie zajęła w naszym życiu miejsca Boga samego, ale też trudno o Niej mówić w kategoriach szarości i "zwykłości", aby nie sprofanować Jej Macierzyństwa, Jej osoby, Jej życia, Jej świętości ... aby nie sprowadzić Jej osoby i Jej życia do poziomu naszej zszarganej i szarej rzeczywistości, do poziomu naszej zwykłej nijakości czy bylejakości ...

Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny jest przedostatnią tajemnicą Różańca, jest momentem w którym Jezus Chrystus nie tylko wynosi swoją Matkę do chwały zbawionych w niebie, ale w którym jednocześnie daje nam również przedsmak, czy raczej zapowiedź tego co i nas czeka, tego co będzie także naszym udziałem ... pod warunkiem ..., że nasze zwykłe życie uczynimy niezwykłym, pod warunkiem że świętość stanie się rzeczywiście „ukrytym wymiarem naszej codzienności”.

Wniebowzięcie Maryi jest świętem, w którym czcimy Ją jako Matkę, bo i Chrystus, Jej Syn Ją uczcił, ale w którym także przeczuwamy zapowiedź naszej wieczności i naszej chwały, gdzie czcić Ją będziemy jako Królową nieba i ziemi.

Kusi mnie aby napisać tu pewnego rodzaju kalambur ... Jeśli chcę, aby moje życie i moja wieczność były niezwykłe na miarę Maryi to powinienem po prostu naśladować zwykłość jej życia i Jej zwykłą pokorną codzienność.

Nie szukajmy nadzwyczajności w naszym życiu, nie sądźmy, że to niezwykłe pielgrzymki i nadzwyczajne czyny i umartwienia nas uświęcą, ale szukajmy raczej, jak zwykle i na co dzień z pokorą wypełniać wolę Bożą ... jak zwykle i na co dzień żyć życiem uczciwym i dobrym, bo na tym polegała niezwykłość Maryi?

---

Homilia alternatywna

Wejrzał Pan na uniżenie Służebnicy swojej,
i wielkie rzeczy uczynił mi Wszechmocny.
Święte jest Jego imię

Wniebowzięcie Najświętszej Maryi Panny jest świętem o wielorakim znaczeniu. Przypomina nam ono najpierw o końcu ziemskiego życia Niepokalanej Dziewicy. Ale też i o fakcie, że właśnie ze względu na Jej Niepokalane Poczęcie koniec Jej życia nie jest naznaczony koniecznością umierania. Nie było w Niej najmniejszej zmazy grzechowej, Bóg w swoim Miłosierdziu zachował Ją od grzechu pierworodnego, ale i od konsekwencji tego grzechu, jakim jest śmierć. Nie zachował Jej od cierpienia, bo wraz z Synem swoim cierpiała na pewno, stojąc pod Jego krzyżem. Zachował Ją jednak od śmierci, tej najbardziej bolesnej konsekwencji grzechu pierworodnego. Co więcej skoro Maryja była bez grzechu poczęta, to nie musiała po śmierci przechodzić przez stan ostatecznego oczyszczenia czy pokuty w czyśćcu. Nic więc nie stało na przeszkodzie, aby Jej Syn, Jezus Chrystus wziął Ją z ciałem i duszą od razu do chwały nieba. Zmartwychwstały i wstępujący do chwały  Ojca Chrystus jest pierwszym, Który otwiera dla rodzaju ludzkiego niebo, zamknięte przez grzech pierworodny. Jest pierwszym, Który zasiada z ciałem i duszą po prawicy Ojca, będąc doskonałym Człowiekiem i zarazem Synem Bożym. Jako druga zostaje tam wprowadzona z ciałem i duszą Jego Matka, Niepokalana Dziewica, ta, Która uprzedzającą Łaską Bożą została oczyszczona od wszelkiej zmazy i grzechu już w chwili poczęcia i Która po zakończeniu ziemskiego życia była w pełni gotowa do uczestniczenia w chwale swojego Syna. Ten, Który „strąca władców z tronu, a wywyższa pokornych ...wejrzał na uniżenie swojej służebnicy” i wywyższył Ją w Królestwie swoim. Jej ciało nie doznało skażenia śmierci, bo nie było skażone grzechem. Doznało od razu i bez zwłoki chwały nieba, bo też było świątynią Ducha Świętego i z Jej Ciała Druga Osoba Trójcy Świętej wzięła swoje ludzkie ciało.

Święto Wniebowzięcia przypomina nam jednak również o tym, że i nasze życie nie kończy się w chwili śmierci, ale nasza przyszłość to chwała nieba, pełne (z ciałem i duszą) uczestnictwo w Królestwie Niebieskim. Jak bowiem pisze św. Paweł w 1 liście do Koryntian „jak w Adamie wszyscy umierają, tak też w Chrystusie wszyscy będą ożywieni, ... a jako ostatni wróg, zostanie pokonana śmierć”, aby wszyscy którzy należą do Chrystusa mogli uczestniczyć w chwale Królestwa wraz ze swoim Zbawicielem i Jego Matką. Wprawdzie musimy przejść przez oczyszczanie śmierci i czyśćca, ale nie są one finalnym stadium naszego życia. Jego ostatecznym wypełnieniem jest właśnie życie wieczne.

Jest jeszcze jeden element dzisiejszego święta warty refleksji. Maryja, poczęta wprawdzie bez zmazy grzechu pierworodnego, zachowana łaską Bożą od jego konsekwencji, nie była jednak bierną w czasie swojego ziemskiego życia. Ona doskonale współpracowała z łaską Bożą, doskonale odpowiadała na Boże wezwania i z doskonałym, pełnym pokory posłuszeństwem szukała wypełnienia woli Bożej. Nie jest więc Wniebowzięcie jedynie efektem Niepokalanego Poczęcia. Jest oczywiście wynikiem całkowicie darmowej łaski Bożej, jak wszystko co człowiek otrzymuje od Boga, ale też jest na pewno efektem współpracy Maryi z tą Bożą łaską. Bóg udziela wszystkiego w sposób całkowicie darmowy i wolny, ale my przez współpracę z Jego łaską przygotowujemy się na przyjęcie Jego darów, albo odrzucając Jego Łaskę odrzucamy Jego darmowe dary i czynimy samych siebie niezdolnych do ich przyjęcia.

W chwili gdy przygotowuję ten artykuł do sierpniowego numeru „Źródła” w polskich mediach toczy się ożywiona dyskusja na temat stosowności zorganizowania koncertu rockowej gwiazdy właśnie w dniu Wniebowzięcia. Sam fakt organizacji tego koncertu, w tym właśnie dniu wydaje się nie mieć większego znaczenia. Kiedy jednak weźmie się pod uwagę czyj to koncert i fakt, że osoba ta ma już na swoim koncie pewne ostentacyjnie antyreligijne ekscesy, oraz fakt jakie za taką właśnie organizacją leżą intencje lub cele, to rzeczywiście można powątpiewać w celowość i artystyczną wartość takiego przedsięwzięcia.

Można by nawet powiedzieć, że zarówno organizatorom jak i być może samej gwieździe zależy nie tyle na samym artystycznym wydarzeniu, co raczej na wywołaniu skandalu. Jak inaczej bowiem można zrozumieć taką oto, wątpliwą reklamę tego koncertu: „Nie ma miejsca na dwie królowe, dwie madonny w tym kraju”. Rzeczywiście nie ma i może lepiej by było gdyby ta druga, zagraniczna, nie rodzima lepiej nie przyjeżdżała.

Prawdę o Wniebowzięciu NMP ogłosił jako dogmat wiary papież Pius XII 1 listopada 1950 r. w Konstytucji apostolskiej "Munificentissimus Deus":

"...powagą Pana naszego Jezusa Chrystusa, świętych Apostołów Piotra i Pawła i Naszą, ogłaszamy, orzekamy i określamy jako dogmat objawiony przez Boga: że Niepokalana Matka Boga, Maryja zawsze Dziewica, po zakończeniu ziemskiego życia z duszą i ciałem została wzięta do chwały niebieskiej" (Breviarium fidei VI, 105)
Orzeczenie to Ojciec święty wypowiedział uroczyście w bazylice św. Piotra w obecności prawie 1600 biskupów i niezliczonych tłumów wiernych. Orzeczenie to oparł nie tylko na dogmacie, że kiedy przemawia uroczyście jako wikariusz Jezusa Chrystusa na ziemi w sprawach prawd wiary i obyczajów, jest nieomylny, ale także dlatego, że ta prawda była od dawna w Kościele uznawana. Papież ją tylko przypomniał, swoim najwyższym autorytetem potwierdził i usankcjonował.

Z pism św. Grzegorza z Tours (+ 594) dowiadujemy się, że w Galii istniało to święto już w VI w. Obchodzono je jednak nie 15 sierpnia, ale 18 stycznia. Już w VI wieku cesarz Maurycy (582-602) polecił obchodzić na Wschodzie w całym swoim państwie 15 sierpnia osobne święto dla uczczenia tej tajemnicy. To oznacza, że święto to musiało lokalnie istnieć już wcześniej, przynajmniej w V w. W Rzymie istnieje to święto z całą pewnością w wieku VII. Wiemy bowiem, że papież św. Sergiusz I (687-701) ustanawia na tę uroczystość procesję. Papież Leon IV (+ 855) dodał do tego święta wigilię i oktawę.


Bądź pochwalona

Bądź pochwalona, o Ty słodka, cicha,
Ty bez szemrania pod krzyżem schylona,
Pijąca do dna z boleści kielicha
Bądź pochwalona.

Bądź pochwalona, gdy młodzieńczych rojeń
Zdarta, stargana opadnie zasłona,
Matko miłości, łaski i ukojeń
Bądź pochwalona.

Bądź pochwalona, gdy wizja ulata
Krótkiego szczęścia na wieki stracona
Pani innego, szczęśliwego świata
Bądź pochwalona.

Bądź pochwalona, gdy zwątpień godzina
We wszystko! wszystkich! przyjdzie nieproszona.
Matko - twarz której wiarę przypomina
Bądź pochwalona.

Bądź pochwalona, gdy ciągły ból toczy,
Gdy dusza chora długie lata kona.
Za Twe prześwięte, miłosierne oczy
Bądź pochwalona.

(wiersz nieznanego autora z Wilna z 1918 r.)

---

Homilia alternatywna II

Dzisiejsza uroczystość Wniebowzięcia stawia przed nami trzy wielkie obrazy, które Kościół daje nam w liturgii słowa. Są one niczym trzy stopnie prowadzące nas ku zrozumieniu tajemnicy Maryi – a przez Nią, ku zrozumieniu tajemnicy naszego własnego przeznaczenia.
Pierwszy obraz pochodzi z Apokalipsy. Widzimy świątynię w niebie, a w niej Arkę Przymierza. Dla pobożnego Izraelity Arka była największą świętością – miejscem, gdzie spoczywała chwała Boga, Jego obecność. Ale św. Jan natychmiast zmienia perspektywę: Arka znika, a pojawia się Niewiasta. To nie przypadek. To objawienie: Maryja jest prawdziwą Arką Przymierza. Nie nosi w sobie kamiennych tablic, ale żywe Słowo, które stało się Ciałem. Jest obleczona w słońce – w blask samego Boga – a księżyc, symbol przemijania i zmienności, ma pod stopami.
W tym obrazie widzimy dramat: Smok czyha, Niewiasta cierpi bóle rodzenia. Ojcowie Kościoła widzieli tu Maryję jako Matkę Kościoła. Ona rodzi Głowę, Chrystusa, ale rodzi też Mistyczne Ciało – nas. I tak jak Jej Syn został uniesiony do nieba, tak i Ona, po ziemskim życiu, zostaje wzięta z duszą i ciałem do chwały. To zwycięstwo nad Smokiem. Wniebowzięcie jest pierwszym, najpełniejszym owocem Apokalipsy – znakiem, że w ostatecznym starciu miłość i pokora zwyciężają pychę i śmierć.
I tu wkracza drugi obraz, z listu do Koryntian. Święty Paweł z chirurgiczną precyzją tłumaczy logikę zbawienia: przez Adama przyszła śmierć, przez Chrystusa – zmartwychwstanie. Ale zwróćmy uwagę na kolejność: „Chrystus jako pierwociny, potem ci, co należą do Chrystusa, w czasie Jego przyjścia”. Gdzie w tej kolejności jest Maryja? Właśnie dzisiejsze święto jest odpowiedzią: Maryja jest pierwszą z tych, „którzy należą do Chrystusa”. Jej Wniebowzięcie to antycypacja naszego zmartwychwstania. To nie jest przywilej, który Ją od nas oddala. Wręcz przeciwnie – to dowód, że obietnica jest realna. Skoro Bóg nie pozwolił, by ciało Tej, z której wziął ciało, uległo skażeniu, to znaczy, że traktuje nasze człowieczeństwo śmiertelnie poważnie. Śmierć, jako ostatni wróg, zostanie pokonana – a Maryja jest tego żywym dowodem.
W końcu trzeci obraz – spotkanie w Ain Karim, zapisane w Ewangelii. Zwykle skupiamy się na Magnificat, na tym wielkim hymnie wywyższenia pokornych. I słusznie. Ale popatrzmy na ciało. Młoda dziewczyna, w pierwszych tygodniach ciąży, przemierza pośpiesznie górzysty szlak z Galilei do Judei. To nie jest bezcielesny duch. To zmęczone nogi, spocone czoło. To realne, fizyczne oddanie. I to właśnie na dźwięk Jej głosu porusza się Jan w łonie Elżbiety. Bóg działa przez materię, przez ciało, przez głos. Wniebowzięcie nie jest ucieczką od cielesności, ale jej dopełnieniem. Maryja nie zrzuca ciała jak zużytej szaty. Ona zostaje w nim uwielbiona.
Bracia i Siostry, co to znaczy dla nas, tu i teraz?
Często żyjemy w pokusie pogardy dla ciała – albo przeciwnie, w rozpaczliwym kulcie młodości. Wniebowzięcie uczy nas szacunku. Nasze ciała, zmęczone, chore, naznaczone wiekiem, są świątyniami. Kiedyś zostaną przemienione. Maryja, która „uwierzyła, że spełnią się słowa powiedziane Jej od Pana”, uczy nas, że to, co materialne, nie idzie na zatracenie, ale ku chwale.
Nie jesteśmy duszami zamkniętymi na chwilę w więzieniu ciała. Jesteśmy ludźmi. I jako ludzie, w pełni naszej natury, mamy zmartwychwstać. Tam, gdzie jest nasza Głowa, tam jest nasze Serce. A gdzie jest Matka, tam w końcu trafią i dzieci.
Niech to dzisiejsze święto, tak głęboko polskie i tak głęboko ludzkie, będzie dla nas zastrzykiem nadziei. Bóg wywyższa pokornych. Bóg bierze do siebie to, co kruche, by uczynić to nieśmiertelnym. Amen.

---

Homilia alternatywna III

Anatomia tęsknoty – gdzie jest twoje niebo?

Zastanawiałem się, dlaczego dzisiejsze święto, tak radosne i pełne światła, często wprawia nas w lekkie zakłopotanie. Bo przyznajmy przed sobą szczerze: obrazy Maryi unoszącej się w obłokach, w błękicie i złocie, są piękne, ale jakoś odległe od zapachu ziemi, od zmęczenia naszych kości, od trudu codziennego życia. Trochę jakbyśmy świętowali ucieczkę od rzeczywistości.

A przecież dzisiejsza liturgia, zwłaszcza w czytaniu z Apokalipsy, nie daje nam słodkiego obrazka. Daje nam dramat. Niewiasta obleczona w słońce, która krzyczy w bólach rodzenia. Smok, który chce pożreć jej Dziecko. Ucieczka na pustynię. To jest gęste od napięcia, od walki. Gdzie w tym wszystkim jest nasze „wniebowzięcie”? Gdzie jest spełnienie?

Klucz do zrozumienia tego święta daje nam, zaskakująco, nie tyle wizja końca, co sam środek Ewangelii – scena nawiedzenia i pieśń Magnificat. Posłuchajcie, co robi Maryja. Ona właśnie dowiedziała się, że zostanie Matką Boga. Mogłaby, mając taką godność, zasiąść na tronie i czekać na hołdy. A Ona „wybiera się w drogę i spieszy”. Idzie do konkretnego domu, do Elżbiety, by służyć. To w tym geście, w tej wędrówce pod górę, w gotowości do spotkania drugiego człowieka, objawia się nam prawdziwa „anatomia” Jej nieba.

Drodzy, Wniebowzięcie nie jest bajkową nagrodą za dobre sprawowanie. Jest dogmatem głęboko egzystencjalnym, który mówi o nas. W Maryi Bóg nie zbawił tylko jakiejś „iskierki duszy”, nie uratował abstrakcyjnego ducha. On wziął do swojej chwały całe Jej człowieczeństwo – z ciałem, które nosiło Jezusa, z nogami, które niosły Go do Elżbiety, z sercem, które przeszył miecz bólu pod krzyżem. Wszystko to, co ludzkie, co materialne, co naznaczone historią i walką ze Smokiem, zostało ostatecznie ocalone i przemienione. To jest radykalne potwierdzenie godności materii i naszego cielesnego życia.

Święty Paweł w Liście do Koryntian mówi o Chrystusie jako o „pierwszym owocu” zmartwychwstania. A Maryja jest pierwszym w pełni dojrzałym owocem po Nim. Jest Tą, która pokazuje nam, co znaczy, że łaska nie niszczy natury, ale ją doskonali. Jej Wniebowzięcie to nie triumf ucieczki, ale triumf włączenia całego stworzenia w życie Boga.

Gdzie zatem jest nasze niebo? Pytam o to, bo dzisiejsza uroczystość nie jest po to, byśmy z zazdrością patrzyli w górę na Maryję. Jest po to, by obudzić w nas tęsknotę i napięcie.

Każdy z nas nosi w sobie przeczucie „nieba”. Tego stanu pełni, w którym wszystko jest na swoim miejscu, gdzie relacje są czyste, gdzie ciało nie jest ciężarem, gdzie praca jest twórczością, a miłość nie zna lęku. Tęsknimy za tym. Ale pokusa polega na tym, by szukać tego nieba poza życiem – w iluzji wiecznej młodości, w ucieczce od odpowiedzialności, w pogoni za duchowymi lub materialnymi namiastkami, które obiecują natychmiastowe spełnienie bez krzyża.

Maryja uczy nas, że droga do nieba nie jest ucieczką od ziemi, ale najgłębszym w nią zaangażowaniem na wzór Boga. „Stąpać po ziemi, głową sięgając nieba” – to nie jest poetycki frazes, to program chrześcijańskiego życia. Jej Wniebowzięcie zaczęło się już tu, w Nazarecie, w Betlejem, na Kalwarii. Zaczęło się od wypowiedzenia Bogu „tak” swoim ciałem i swoją historią.

Ostateczne zwycięstwo Niewiasty ze Smokiem z Apokalipsy już się dokonało. Ale my wciąż żyjemy w czasie walki, w czasie ucieczki na pustynię, w czasie bólów rodzenia nowego świata. Nasze życie, naznaczone kruchością, grzechem, chorobą i śmiercią, może wydawać się dalekie od blasku chwały. Ale właśnie w to nasze życie, w nasze ciała, które dźwigają ciężar codzienności, Bóg chce wpisać swoją obecność tak samo realnie, jak uczynił to w Maryi. Każdy nasz, choćby najmniejszy, gest wierności, każde przełamanie egoizmu, każda decyzja, by „pójść z pośpiechem” ku komuś w potrzebie, jest budulcem naszego nieba tu i teraz.

Nie pytajmy więc dziś, jak dostać się do nieba. Pytajmy jak Maryja: jak przyjąć Boga tak całym sobą, by niebo zaczęło stawać się rzeczywistością już we mnie i wokół mnie? Jej Wniebowzięcie jest obietnicą, że to, co w nas najbardziej ludzkie, co wydaje się skazane na przemijanie i rozkład – nasze ciało, nasze uczucia, nasza zdolność do kochania – to wszystko ma przed sobą nie unicestwienie, lecz wieczną pełnię. Niebo nie jest miejscem, jest Osobą. Jest pełnią zjednoczenia z Chrystusem. A Maryja, która już w tej pełni jest cała – duszą i ciałem – mówi nam dzisiaj: „To jest wasze przeznaczenie. To jest wasza godność. Nie bójcie się życia, nie gardźcie ciałem, nie uciekajcie od historii. Tylko idźcie, jak ja, z Bogiem, z pośpiechem miłości, a On dopełni reszty”. Amen.

 

XIX Niedziela w ciągu roku - A

 Wprowadzenie do Mszy święte: Gromadzimy się na Najświętszej Ofierze w XIX Niedzielę Zwykłą. Dzisiejsze Słowo Boże przypomina nam, że Bóg przychodzi do nas w cichym powiewie i jest blisko także wtedy, gdy w nasze życie wkrada się strach i zwątpienie. Przeprośmy Pana za małą wiarę i nasze grzechy, abyśmy z czystym sercem mogli uczestniczyć w tej Świętej Liturgii.

---

1Krl 19:9a.11-13
Tam Eliasz wszedł do pewnej groty, gdzie przenocował. Wtedy Pan skierował do niego słowo i przemówił: Co ty tu robisz, Eliaszu? Wyjdź, aby stanąć na górze wobec Pana! A oto Pan przechodził. Gwałtowna wichura rozwalająca góry i druzgocąca skały szła przed Panem; ale Pan nie był w wichurze. A po wichurze - trzęsienie ziemi: Pan nie był w trzęsieniu ziemi. Po trzęsieniu ziemi powstał ogień: Pan nie był w ogniu. A po tym ogniu - szmer łagodnego powiewu. Kiedy tylko Eliasz go usłyszał, zasłoniwszy twarz płaszczem, wyszedł i stanął przy wejściu do groty. A wtedy rozległ się głos mówiący do niego: Co ty tu robisz, Eliaszu?

Rz 9:1-5
Prawdę mówię w Chrystusie, nie kłamię, potwierdza mi to moje sumienie w Duchu Świętym, że w sercu swoim odczuwam wielki smutek i nieprzerwany ból. Wolałbym bowiem sam być pod klątwą [odłączony] od Chrystusa dla [zbawienia] braci moich, którzy według ciała są moimi rodakami. Są to Izraelici, do których należą przybrane synostwo i chwała, przymierza i nadanie Prawa, pełnienie służby Bożej i obietnice. Do nich należą praojcowie, z nich również jest Chrystus według ciała, który jest ponad wszystkim, Bóg błogosławiony na wieki. Amen.

Mt 14:22-33
Jezus zaraz też przynaglił uczniów, żeby wsiedli do łodzi i wyprzedzili Go na drugi brzeg, zanim odprawi tłumy. Gdy to uczynił, wyszedł sam jeden na górę, aby się modlić. Wieczór zapadł, a On sam tam przebywał. Łódź zaś była już sporo stadiów oddalona od brzegu, miotana falami, bo wiatr był przeciwny. Lecz o czwartej straży nocnej przyszedł do nich, krocząc po jeziorze. Uczniowie, zobaczywszy Go kroczącego po jeziorze, zlękli się myśląc, że to zjawa, i ze strachu krzyknęli. Jezus zaraz przemówił do nich: Odwagi! Ja jestem, nie bójcie się! Na to odezwał się Piotr: Panie, jeśli to Ty jesteś, każ mi przyjść do siebie po wodzie! A On rzekł: Przyjdź! Piotr wyszedł z łodzi, i krocząc po wodzie, przyszedł do Jezusa. Lecz na widok silnego wiatru uląkł się i gdy zaczął tonąć, krzyknął: Panie, ratuj mnie! Jezus natychmiast wyciągnął rękę i chwycił go, mówiąc: Czemu zwątpiłeś, małej wiary? Gdy wsiedli do łodzi, wiatr się uciszył. Ci zaś, którzy byli w łodzi, upadli przed Nim, mówiąc: Prawdziwie jesteś Synem Bożym.

---

HOMILIA I - Dlaczego wątpisz człowieku małej wiary?

Spektakularny cud chodzenia po wodzie, wydaje się być -co najmniej- niezrozumiały. Jezus kroczący po wodzie jest dla -walczących z silnym wiatrem i wzburzonymi falami- uczniów zjawą, przeraża ich, nie wiedzą jak na to zareagować. Oni, znający się przecież na swoim rzemiośle nie mogą sobie poradzić z łodzią, a oto Jezus kroczy sobie po wzburzonych falach jeziora, jak po najlepszej drodze. Jakby nic się wokoło niego nie działo, jakby nie było burzy i silnego wiatru, jakby te żywioły nie miały nad nim żadnej władzy.

Bo i nie mają! Żadnej nad nim władzy!

Czy i w naszym życiu nie jest często właśnie tak, że nie umiemy sobie poradzić z dobrze nam znanymi sprawami, że życie nas po prostu przerasta, że jest ponad nasze siły? Borykamy się i szarpiemy i nic nam nie wychodzi. To co powinno być dla nas znane i swojskie staje się nagle obce i wrogie. I wtedy przychodzi Jezus, a my traktujemy go jak zjawę, jak ducha, jak  nierealną postać. I kiedy -jak do uczniów w łodzi- Jezus mówi: "Nie lękaj się, to ja jestem." niedowierzamy i jak Piotr próbujemy zweryfikować te słowa, jak Piotr próbujemy maszerować po wodzie i jak Piotr toniemy, bo brak nam wiary, bo wiara nasza jest malutka.

Zdarzenie opisane w dzisiejszej Ewangelii przestaje być niezrozumiałe i jedynie spektakularne, jeśli spojrzymy nań z tej perspektywy. Jezus, chce nam -tak jak i swoim uczniom - pokazać, że On naprawdę jest Panem świata, Panem materii, Panem wszystkich żywiołów i Panem naszego życia. Chce nas zapewnić, że tam gdzie my nie umiemy sobie poradzić i gdzie nasze wysiłki są daremne lub nieskuteczne On potrafi dokonać rzeczy niezwykłych. Chce nas upewnić, że nie jest jedynie zjawą ani duchem, że wchodząc w nasze życie nie chce nas straszyć i przerażać, ale pomóc i uciszyć wszystkie burze i wszystkie niepokoje. Gdybym potrafił Mu zaufać i zawierzyć, gdybym nie chciał wystawiać Go na próbę, gdybym miał większą wiarę ...

To i ja mógłbym chodzić po wzburzonych falach jeziora ...

---

HOMILIA II

Bóg, który nie krzyczy. Wiara, która tonie.

Gdybyśmy mieli opisać dzisiejsze czytania jednym słowem, byłoby to słowo: kryzys.

Eliasz jest w kryzysie. Prorok, który przed chwilą wygrał spektakularny pojedynek z kapłanami Baala, teraz ucieka przed gniewem królowej Jezabel. Jest wyczerpany, przerażony, siedzi w grocie i chce umrzeć. Mówi: „Wystarczy, Panie, weź moje życie".

Piotr jest w kryzysie. Znajduje się w łodzi, w środku nocy, miotany falami. Kiedy widzi Jezusa, myśli, że to duch. Kiedy próbuje iść po wodzie – tonie.

Święty Paweł jest w kryzysie. W liście do Rzymian pisze o „wielkim smutku i nieprzerwanym bólu". To nie jest język triumfalizmu. To język człowieka, który kocha, ale widzi, jak jego bliscy oddalają się od Boga, i czuje się bezsilny.

My, dorośli ludzie, znamy ten język. Nasza wiara rzadko jest pasmem sukcesów. Częściej jest zmaganiem się z wiatrem przeciwnym, z chorobą, z trudnymi decyzjami, z ciszą Boga, gdy modlimy się o coś ważnego. I właśnie dlatego dzisiejsza liturgia jest tak ważna. Pokazuje nam Boga, który nie działa tak, jak się spodziewamy, i wiarę, która nie polega na byciu niezatapialnym.

1. Bóg w szmerze, nie w hałasie
Spójrzmy najpierw na Eliasza. Prorok czeka na Boga. Co robi Bóg? Przychodzi wiatr gwałtowny, trzęsienie ziemi, ogień. Ale w Piśmie Świętym pada dziwne zdanie: „Pan nie był w wichurze… Pan nie był w trzęsieniu ziemi… Pan nie był w ogniu".

Gdzie był Bóg? W szmerze łagodnego powiewu.
My, dorośli, jesteśmy uzależnieni od hałasu. Myślimy, że Bóg musi uderzyć gromem, żebyśmy Go zauważyli. Że cud musi być spektakularny: nagłe uzdrowienie, cudowne rozwiązanie problemu finansowego, nagła zmiana serca bliskiej osoby. A gdy to nie nadchodzi, myślimy: „Boga nie ma".

Dzisiejsze Słowo mówi nam coś odwrotnego. Bóg nie jest w dramacie, który nas otacza. Bóg jest w ciszy, która jest w środku dramatu. Eliasz musiał wyjść z groty – ze swojej izolacji, ze swojego lęku – żeby usłyszeć ten szmer.
Pytanie do nas brzmi: Czy w naszym życiu jest miejsce na ciszę? Czy potrafimy wyłączyć telefon, wyłączyć gonitwę myśli, żeby usłyszeć ten „łagodny powiew"? Bóg nie krzyczy. On szepcze. Jeśli w Twoim życiu jest tylko hałas, Bóg może tam być, ale Go nie usłyszysz.

2. Wiara, która ma prawo zatonąć
Przejdźmy do Ewangelii. Scena na jeziorze. Uczniowie są przerażeni. Jezus mówi zdanie, które jest kluczem do całej biblijnej teologii: „Odwagi! Ja jestem, nie bójcie się!". W oryginale „Ja jestem" to imię Boga z Księgi Wyjścia. Jezus nie mówi tylko „to ja, Jezus z Nazaretu". On mówi: „To Ja, Bóg, który jest z wami w tym chaosie".

I tu pojawia się Piotr. Piotr jest jedynym, który ma odwagę wyjść z łodzi. Wszyscy inni siedzą w bezpieczeństwie statku. Piotr ryzykuje. I co się dzieje? Tonie.
Często kaznodzieje mówią: „Gdyby Piotr patrzył na Jezusa, nie zatonąłby". To prawda. Ale jest druga prawda, o której rzadko mówimy: Piotr zatonął, a Jezus go nie odrzucił.

Jezus nie czeka na nas na brzegu, gdy już bezpiecznie dopłyniemy. On wchodzi w wodę, tam gdzie my toniemy. Pyta: „Czemu zwątpiłeś?". To nie jest pytanie oskarżycielskie. To jest pytanie troski. „Dlaczego pozwoliłeś, by strach był większy niż moje słowo?".

Dla wielu z nas wiara to walka z poczuciem winy, gdy „toniemy". Gdy nie potrafimy się modlić, gdy wpadamy w złość, gdy brakuje nam sił. Myślimy, że wtedy Bóg się oddala. Tymczasem Ewangelia mówi: Właśnie wtedy, gdy krzyczysz „Panie, ratuj mnie!", Jezus natychmiast wyciąga rękę.
Twoja wiara nie musi być chodzeniem po wodzie bez błędu. Twoja wiara może być krzykiem tonącego, który wie, do kogo woła. To też jest wiara.

3. Ból, który łączy
Na koniec spójrzmy na św. Pawła. On nie idzie po wodzie, nie słyszy szmeru w grocie. On czuje ból. Mówi: „Wolałbym sam być pod klątwą… dla zbawienia braci moich".
To dojrzałość duchowa, o której rzadko mówimy. Wiara dorosłego człowieka to nie tylko „Bóg da mi szczęście". To także zdolność do współodczuwania bólu świata.
Czasem myślimy, że jeśli jesteśmy blisko Boga, to wszystko będzie łatwe. A tu Paweł, apostoł, męczennik, mówi o „nieprzerwanym bólu".
Dlaczego to jest ważne? Bo legitymizuje Twoje cierpienie. Jeśli czujesz smutek z powodu dzieci, które odeszły od Kościoła, jeśli boli Cię stan świata, jeśli czujesz bezsilność – to nie jest znak, że Bóg Cię opuścił. To jest znak, że Twoje serce jest zgodne z sercem Chrystusa i Pawła. Bóg nie zabiera nam zawsze bólu, ale daje Siebie jako towarzysza w tym bólu.

Zakończenie
Drodzy Przyjaciele,
W tym tygodniu możesz czuć się jak Eliasz w grocie – zmęczony i ukryty.
Możesz czuć się jak Piotr w łodzi – miotany falami problemów.
Możesz czuć się jak Paweł – z bólem w sercu o innych.
Niebanalność dzisiejszego przesłania polega na tym, że Bóg nie wymaga od Ciebie bycia bohaterem.
Nie wymaga, abyś zatrzymał wichurę.
Nie wymaga, abyś zawsze chodził po wodzie.
Nie wymaga, abyś nie czuł bólu.
Bóg czeka, aż wyjdziesz z groty lęku.
Bóg wyciąga rękę, gdy zaczynasz tonąć.
Bóg jest w ciszy, którą możesz usłyszeć, jeśli choć na chwilę zatrzymasz bieg.
Nie bój się swojej słabości. To właśnie w niej, w pęknięciach naszej codzienności, wschodzi światło „łagodnego powiewu". I to właśnie tam, na wzburzonej wodzie Twojego życia, Jezus przechodzi, mówiąc: „Odwagi. Ja jestem".

---

HOMILIA III

Głos sprasowanej ciszy i grawitacja lęku

Żyjemy w kulturze, która cierpi na chroniczny lęk przed ciszą i pustką. Otaczamy się dźwiękami, powiadomieniami z telefonów, szumem informacji. Gdy w pokoju zapada milczenie, natychmiast sięgamy po pilota lub smartfon. Dlaczego? Ponieważ cisza jest demaskatorska. W ciszy zaczynamy słyszeć samego siebie – nasze niespełnienia, lęki, pytania o sens.

Dzisiejsza liturgia słowa stawia nas dokładnie w tym miejscu: na granicy hałasu i ciszy, na granicy bezpiecznego pokładu łodzi i otchłani wzburzonego jeziora. To słowo o tym, jak Bóg przychodzi do nas wtedy, gdy zawodzą nasze dotychczasowe strategie radzenia sobie z życiem.

1. Bóg w „głosie sprasowanej ciszy”
Zacznijmy od proroka Eliasza. Eliasz jest człowiekiem sukcesu, który właśnie przeżywa spektakularne wypalenie zawodowe i depresję. Ucieka na pustynię, bo boi się o swoje życie. Chce umrzeć. Staje na górze Horeb, oczekując, że Bóg zamanifestuje swoją obecność w sposób widowiskowy – tak, jak to robił wcześniej.

I rzeczywiście: nadchodzi huragan, potem trzęsienie ziemi, wreszcie ogień. To są tradycyjne, biblijne znaki teofanii. Ale autor natchniony notuje z uporem: „Pana nie było w wichurze… Pana nie było w trzęsieniu ziemi… Pana nie było w ogniu”.

Dopiero potem przychodzi coś, co polskie tłumaczenie określa jako „szmer łagodnego powiewu”. Hebrajski oryginał (kol demama daka) jest o wiele bardziej drastyczny. Oznacza dosłownie: „głos cienkiej, sprasowanej ciszy” albo „brzmienie absolutnego milczenia”.

To paradoks: jak milczenie może brzmieć? A jednak to właśnie w tym „brzmieniu milczenia” Eliasz rozpoznaje Boga. Zasłania twarz.

Bóg nie przychodzi, aby konkurować z hałasem tego świata. Nie krzyczy głośniej niż nasze codzienne problemy. Bóg przychodzi jako Cisza, która daje schronienie. Pytanie, które Bóg zadaje Eliaszowi w tej ciszy, jest kluczowe: „Co ty tu robisz, Eliaszu?”. To nie jest pytanie o lokalizację geograficzną. To pytanie o stan ducha: Gdzie uciekasz? Przed czym się chowasz w swojej jaskini?

2. Czwarta straż nocna – godzina naszych demonów
Przenieśmy się teraz na Jezioro Galilejskie. Ewangelista Mateusz pisze, że łódź z uczniami była miotana falami, a wiatr był przeciwny. Jezus przychodzi do nich „o czwartej straży nocnej”.

Czwarta straż nocna to czas między trzecią a szóstą rano. To najciemniejsza, najzimniejsza pora nocy. Psychologowie i lekarze wiedzą, że to właśnie wtedy najczęściej dopada nas bezsenność, lęk o jutro, poczucie bezsensu. To godzina naszych osobistych demonów.

Uczniowie, widząc Jezusa kroczącego po wodzie, nie krzyczą z radości. Oni krzyczą ze strachu: „To zjawa!” (greckie phantasma).

To genialny szczegół psychologiczny. Kiedy jesteśmy w środku życiowego kryzysu – gdy rozpada się małżeństwo, gdy choroba puka do drzwi, gdy tracimy pracę – Bóg często wydaje nam się zjawą. Nierealnym wspomnieniem z katechezy, pobożnym życzeniem, abstrakcją, która nie ma wpływu na rzeczywistość. „Gdzie On jest?” – pytamy. A kiedy się zbliża, nie potrafimy Go rozpoznać, bo nasze oczy są pełne strachu.

I wtedy Jezus mówi: „Odwagi! Ja jestem, nie bójcie się!”. To greckie Ego eimi – dokładnie to samo imię, które Bóg objawił Mojżeszowi w krzaku gorejącym. Jezus nie mówi: „Wszystko będzie dobrze, burza zaraz minie”. Mówi: „Ja Jestem w środku tej burzy razem z wami”.

3. Grawitacja lęku i cud wyciągniętej ręki
I wtedy na scenę wkracza Piotr. Jak zawsze wyrywny, pełen skrajności. „Panie, jeśli to Ty jesteś, każ mi przyjść do siebie po wodzie!”.

Piotr chce dowodu. Chce zrobić coś niemożliwego. I przez chwilę mu się udaje! Wysiada z łodzi, idzie po wodzie. Co się stało, że nagle zaczął tonąć? Ewangelia mówi jasno: „na widok silnego wiatru uląkł się”.

Dopóki Piotr patrzył na Jezusa, prawa fizyki i prawa lęku przestały działać. Gdy tylko przeniósł wzrok z twarzy Mistrza na fale i wiatr – zaczął działać mechanizm duchowej grawitacji. Lęk pociągnął go na dno.

Jak często to jest nasza historia? Zaczynamy jakieś dzieło z wiarą, wchodzimy w małżeństwo, podejmujemy trudną decyzję o leczeniu, zaczynamy walkę z nałogiem. Idziemy po wodzie. Ale potem zaczynamy analizować: „Przecież wiatr jest za silny, przecież inflacja, przecież statystyki mówią, że mi się nie uda, przecież moje rany są zbyt głębokie”. Zaczynamy patrzeć na wiatr zamiast na Jezusa. I idziemy na dno.

Ale spójrzmy na reakcję Jezusa. Nie mówi do Piotra: „A nie mówiłem? Trzeba było siedzieć w łodzi!”. Nie pozwala mu się porządnie zachłysnąć wodą, żeby dać mu nauczkę. Tekst mówi: „Jezus natychmiast wyciągnął rękę i chwycił go”.

To jest sedno dzisiejszej Ewangelii. Wiara to nie jest stan, w którym nigdy nie wątpisz i zawsze twardo stoisz na wodzie. Wiara to świadomość, że nawet gdy toniesz i krzyczysz: „Panie, ratuj mnie!”, nad tobą zawsze jest dłoń, która „natychmiast” cię chwyci.

4. Ból Pawła – miłość, która zgadza się na potępienie
Gdzie w tym wszystkim jest drugie czytanie? Święty Paweł pisze do Rzymian o swoim „wielkim smutku i nieprzerwanym bólu w sercu”. Dlaczego cierpi? Bo jego rodacy, synowie Izraela, nie rozpoznali w Jezusie Mesjasza.

Paweł wypowiada zdanie absolutnie szokujące: „Wolałbym sam być pod klątwą, odłączony od Chrystusa dla zbawienia moich braci”.

Czy słyszycie radykalizm tych słów? Paweł kocha Chrystusa ponad wszystko, a jednocześnie mówi: „Chętnie pójdę do piekła, jeśli to mogłoby uratować moich braci”. To nie jest tania retoryka. To jest moment, w którym Paweł sam wchodzi na wzburzone morze miłości, która nie szuka własnej korzyści. Paweł doświadczył miłości Chrystusa tak głęboko, że sam stał się jak Chrystus – gotów oddać życie za tych, którzy błądzą.

To wezwanie dla nas. Często w naszych rodzinach, wśród przyjaciół mamy ludzi, którzy odeszli od Boga, którzy „toną” w niewierze, cynizmie czy grzechu. Naszą reakcją bywa oburzenie, moralizowanie albo dystans. Paweł uczy nas innej postawy: współczucia, które boli. Modlitwy, która bierze na siebie ciężar drugiego człowieka.

Podsumowanie: Co robisz w swojej jaskini?

Wracamy z tej liturgii do naszych codziennych burz. Może jutro rano znowu obudzi Cię niepokój o czwartej straży nocnej. Może wiatr w Twoim życiu znowu będzie przeciwny.

Pamiętaj o dwóch rzeczach z dzisiejszego słowa:
Po pierwsze: Szukaj „sprasowanej ciszy”. Wyłącz czasem ten cały szum. Wejdź do swojej izdebki, zamknij drzwi i pozwól Bogu zadać Ci to pytanie: „Co ty tu robisz?”. Nie bój się tego, co usłyszysz w ciszy.

Po drugie: Kiedy toniesz, nie patrz na fale, patrz na Twarz. Twój lęk jest prawdziwy, ale Obecność Boga jest prawdziwsza. Nawet jeśli masz „małą wiarę” – wystarczy, Aby zawołać: „Panie, ratuj!”.

On nie czeka, aż staniesz się doskonały. On natychmiast wyciąga rękę.

---

HOMILIA IV

Bóg nie krzyczy. Nie ma Go w porywach wiatru, które łamią drzewa, ani w widowiskowych efektach, w których tak chętnie szukamy dowodów Jego obecności.

Eliasz – człowiek skrajnie wyczerpany, duchowo wypalony i uciekający przed śmiercią – czekał na Boga w szalejącym żywiole. A Bóg przyszedł w czymś, co hebrajski tekst określa jako kol demama dakah: głos delikatnej, niemal przezroczystej ciszy.

Z Piotrem na Jeziorze Galilejskim stało się dokładnie to samo. Dopóki patrzył na Jezusa, robił rzeczy niemożliwe – szedł po falach. Zaczął tonąć nie wtedy, gdy woda okazała się za głęboka, ale kiedy odwrócił wzrok i skupił się na huku wiatru. Życiowy hałas ma dokładnie taką niszczycielską siłę. Przejmuje nad nami kontrolę, paraliżuje i ciągnie na dno.

C.S. Lewis po stracie żony napisał w swoich zapiskach, że kiedy człowiek w rozpaczy puka do drzwi Boga, czasem słyszy tylko dźwięk przekręcanego klucza, zasunięcie rygla i głuchą ciszę. Łatwo wtedy uznać, że Bóg nas zostawił. Ale On nie zostawia. On po prostu zmienia język spotkania. Czekamy na spektakularny poryw wiatru, który rozgoni nasze problemy, a On przychodzi w bezszelestnym powiewie i prosi: „Zaufaj Mi właśnie tutaj”.

Paweł Apostoł mówi dziś o swoim „nieprzerwanym bólu” z powodu braci. Nie udaje przed Bogiem, że wszystko jest w porządku. Nie zakłada pobożnej maski. Wiara to nie polisa ubezpieczeniowa od bezsilności, lęku czy trudnych emocji. Wiara to decyzja, by mimo tego wszystkiego zrobić krok.

Zwróćmy uwagę na reakcję Jezusa, gdy Piotr zaczyna tonąć. Chrystus nie daje mu wykładu. Nie czeka, aż Piotr zachłyśnie się wodą, żeby dać mu nauczkę za brak odwagi. Natychmiast wyciąga rękę. Najpierw go łapie, a dopiero potem pyta o wiarę.

Jeśli czujesz dziś, że przeciwny wiatr cię wykańcza, a pod stopami tracisz grunt – przestań szukać Boga w piorunach. Wyłącz to, co cię zagłusza. Wróć do ciszy. A kiedy czujesz, że idziesz pod wodę, nie szukaj skomplikowanych modlitw. Krzyknij jak Piotr: „Panie, ratuj!”. On nie czeka, aż nauczysz się doskonale pływać. On po prostu wyciąga rękę.

---

HOMILIA V

Od zjawy do szeptu, czyli odwrócenie sensu obecności

Zatrzymajmy się dziś nad jedną, wspólną dla tych trzech czytań, dynamiką, która jest głęboko paradoksalna i całkowicie sprzeczna z naszymi naturalnymi oczekiwaniami. Zarówno Eliasz, jak i apostołowie w łodzi, a nawet sam św. Paweł, stają wobec doświadczenia, które moglibyśmy nazwać odwróceniem sensu  Boskiej obecności – Bóg przychodzi inaczej, niż Go sobie wyobrażamy. Przychodzi, by rozbić nasze złudne teologie, nasze schematy pobożności, nasze wyobrażenia o sile i potędze. I to właśnie w tym rozbiciu, w poczuciu całkowitej dezorientacji, otwiera się przestrzeń na prawdziwe spotkanie.

Zacznijmy od Eliasza. To prorok w stanie skrajnego wypalenia, uciekający przed śmiercią. Ukrywa się w grocie, symbolu jego lęku i zamknięcia. Bóg mówi: „Wyjdź, aby stanąć na górze wobec Pana”. Eliasz spodziewa się spektakularnej teofanii – i oto ona nadchodzi. Wichura, która kruszy skały. Trzęsienie ziemi. Ogień. To są żywioły, z którymi Jahwe był dotąd kojarzony. To jest Bóg z Synaju, potężny i groźny. A jednak autor natchniony zapisuje coś szokującego: Pana nie było w wichurze. Pana nie było w trzęsieniu. Pana nie było w ogniu.

To „nie było” jest kluczowe. Jest jak bolesne odzieranie Eliasza z jego własnych, nawet najbardziej ortodoksyjnych, wyobrażeń o Bogu. Bóg nie chce być utożsamiony z niszczycielską mocą. Eliasz, który sam w swojej gorliwości był jak ogień i miecz, musi się nauczyć, że Bóg jest Inny. Cisza, „szmer łagodnego powiewu”, dosłownie „głos delikatnego milczenia”, nie jest romantyczną sielanką. To przestrzeń tak subtelna, że wymaga całkowitego wyciszenia wewnętrznego zgiełku, by ją usłyszeć. Eliasz musi porzucić swoją własną burzę wewnętrzną – gniew, lęk, poczucie klęski – by usłyszeć Boga, który nie krzyczy, ale jest. I w tej ciszy pada to samo pytanie: „Co ty tu robisz, Eliaszu?”. Nie ma wyrzutu, jest zaproszenie do ponownego odczytania swojego życia i misji, już nie w kluczu siły, ale w kluczu cichej, pokornej obecności.

Przenieśmy się teraz na Jezioro Galilejskie. Apostołowie są w łodzi, miotani falami, w ciemności. To symboliczny obraz Kościoła i każdego z nas – w sytuacji, gdy wiatry historii i osobistych kryzysów są przeciwne. O czwartej straży nocnej, w porze najgłębszych ciemności, przychodzi Jezus. Ale jak przychodzi? Krocząc po wodzie, żywiole chaosu i śmierci. Uczniowie krzyczą ze strachu: „to zjawa!”. To reakcja głęboko teologiczna. Oni widzą Jezusa, ale w swojej udręce i w swojej utartej wizji rzeczywistości, łatwiej im uwierzyć w upiora, w widmo, w fantazję, niż w realną, choć niepojętą, obecność Boga w samym sercu życiowego chaosu. Ich wiara jest wciąż za mała, by pojąć, że ten, który panuje nad otchłanią, nie jest zjawą, ale Bogiem.

Piotr robi krok dalej, ale i on wpada w pułapkę. Chce empirycznego dowodu: „Jeśli to Ty jesteś, każ mi przyjść”. Piotr wychodzi z łodzi – to akt ogromnej odwagi i wiary. Jednak skupiony na Chrystusie, nagle dostrzega tylko silny wiatr. I zaczyna tonąć. Dramat Piotra nie polega na tym, że zwątpił w swoje możliwości. On zwątpił w Jezusa. Jego krzyk: „Panie, ratuj mnie!”, jest najbardziej dojrzałą modlitwą, bo jest przyznaniem się do absolutnej bezradności i skierowaniem się do jedynego Ratunku. Jezus nie mówi: „Dzielny jesteś, że spróbowałeś”, ale „Czemu zwątpiłeś, małej wiary?”. Wiara, nawet mała jak ziarnko gorczycy, jest w stanie dokonać niemożliwego, o ile jej spojrzenie jest nieustannie utkwione nie w siłę przeciwności, ale w Osobę Chrystusa, który jest w centrum burzy.

I tu dochodzimy do św. Pawła, który w Liście do Rzymian odsłania przed nami być może najbardziej szokujący wymiar tej Boskiej obecności. Paweł odczuwa nieprzerwany ból i smutek z powodu odrzucenia Chrystusa przez swoich rodaków, Izraela. Mówi coś, co wydaje się bluźnierstwem: „Wolałbym sam być pod klątwą, odłączony od Chrystusa, dla zbawienia braci moich”. To jest ta sama logika, co u Eliasza i Piotra, ale doprowadzona do ekstremum. Siłą Eliasza nie była wichura, siłą Boga w Jezusie nie było kroczenie po falach, ale zgoda na Krzyż. Paweł dotyka tu samego sedna tajemnicy Wcielenia. Chrystus, „który jest ponad wszystkim, Bóg błogosławiony na wieki”, nie objawił swojej chwały w triumfie i potędze według ludzkich kryteriów. On „ogołocił samego siebie” (Flp 2,7). Stał się „przekleństwem” dla nas (Ga 3,13). Największa miłość nie objawiła się w sile, która miażdży opór, ale w solidarności aż po całkowite unicestwienie, po bycie odłączonym od Ojca na krzyżu. Paweł jest gotów wejść w ten sam radykalny ruch kenosis, ogołocenia siebie, z miłości.

Czy nie stoimy dziś, niczym Eliasz, w grocie naszych lęków o przyszłość Kościoła i świata? Czy nie wydaje się nam, jak apostołom, że Jezus jest „zjawą”, nieobecnym widmem, podczas gdy fale kryzysów zalewają łódź naszego życia małżeńskiego, rodzinnego, kapłańskiego? Tęsknimy za Bogiem potężnym, który wkroczy z wichurą, by zniszczyć naszych wrogów i uciszyć od razu wszystkie burze. Pragniemy spektakularnych dowodów i triumfu.

Dzisiejsze czytania są dla nas terapią szokową. Bóg mówi: nie ma Mnie w twojej wyobrażonej, miażdżącej wszystko sile. Nie ma Mnie w politycznym triumfie. Nie ma Mnie w łatwym, spektakularnym sukcesie. Jestem w ledwie słyszalnym szepcie sumienia, które nie daje ci spokoju. Jestem w ciemności o czwartej straży nocnej, kiedy wszystko wydaje się stracone. Jestem w tym, który tonie obok ciebie i wyciąga rękę. Jestem w gotowości, by oddać siebie za tych, którzy Mnie odrzucają.

Prawdziwe spotkanie z Bogiem zaczyna się wtedy, gdy milkną nasze własne wichury idei, gniewu i oczekiwań. Gdy w „głosie delikatnego milczenia” usłyszymy nie potępienie, ale pytanie: „Co ty tu robisz? Gdzie teraz jesteś w swoim życiu?”. I gdy w burzy, rozpoznając w pozornej zjawie realną, zbawiającą obecność Chrystusa, zdołamy wyszeptać, albo i wykrzyczeć, najkrótszą, najszczerszą modlitwę Piotra: „Panie, ratuj mnie!”. To wystarczy. Jego ręka natychmiast wyciągnie się i pochwyci nas. I wtedy, w ciszy po burzy, razem z apostołami, będziemy mogli wyznać już nie z lęku, ale z wiary: „Prawdziwie jesteś Synem Bożym”.

---

MODLITWA WIERNYCH

Wstęp: Do Boga, który wyciąga ku nam pomocną dłoń w chwilach zwątpienia i lęku, zanieśmy nasze ufne prośby.

1. Za Kościół święty: Aby pośród burz i trudności współczesnego świata niezłomnie głosił Ewangelię i umacniał wiarę wiernych. Ciebie prosimy, wysłuchaj nas, Panie.
2. Za rządzących i odpowiedzialnych za losy narodów: Aby dążyli do pokoju, uciszali konflikty i kierowali się mądrością w służbie drugiemu człowiekowi. Ciebie prosimy, wysłuchaj nas, Panie.
3. Za przeżywających kryzysy, lęki i zwątpienia: Aby w trudnych chwilach usłyszeli głos Chrystusa wzywający do odwagi i doświadczyli Jego ratującej obecności. Ciebie prosimy, wysłuchaj nas, Panie.
4. Za naszą wspólnotę parafialną: Abyśmy potrafili dostrzegać Boga w cichym powiewie Jego łaski i uczenie się pokornego zaufania Panu każdego dnia. Ciebie prosimy, wysłuchaj nas, Panie.
5. Za naszych zmarłych: Aby Pan uciszył burze ich ziemskich czyśćcowych cierpień i doprowadził ich do bezpiecznego portu życia wiecznego. Ciebie prosimy, wysłuchaj nas, Panie.

Modlitwa końcowa: Panie, nasz Boże, Ty jesteś blisko każdego, kto wzywa Twojego imienia. Wysłuchaj modlitw swojego Kościoła i przymnóż nam wiary, abyśmy nigdy nie zwątpili w Twoją opiekę. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.

XVIII Niedziela w ciągu roku - A

Wprowadzenie do Mszy świętej:                 Zaproszenie do udziału w Eucharystii jest zaproszeniem, które słyszymy już u Izajasza: "O, wszyscy spragnieni, przyjdźcie do wody, .... Nakłońcie wasze ucho i przyjdźcie do Mnie, posłuchajcie Mnie, a dusza wasza żyć będzie." Obyśmy nie lekceważyli tego zaproszenia, a przyjmując je, abyśmy zawsze się przygotowali na spotkanie z Panem obecnym pod postaciami chleba i wina. Tutaj Chrystus chce nas karmić swoim Ciałem, tutaj On sam daje się na pokarm ... Nie lekceważmy tego.

Iz 55:1-3a

O, wszyscy spragnieni, przyjdźcie do wody, przyjdźcie, choć nie macie pieniędzy! Kupujcie i spożywajcie, dalejże, kupujcie bez pieniędzy i bez płacenia za wino i mleko! Czemu wydajecie pieniądza na to, co nie jest chlebem? I waszą pracę - na to, co nie nasyci? Słuchajcie Mnie, a jeść będziecie przysmaki i dusza wasza zakosztuje tłustych potraw. Nakłońcie wasze ucho i przyjdźcie do Mnie, posłuchajcie Mnie, a dusza wasza żyć będzie.

Rz 8:35.37-39

Któż nas może odłączyć od miłości Chrystusowej? Utrapienie, ucisk czy prześladowanie, głód czy nagość, niebezpieczeństwo czy miecz? Ale we wszystkim tym odnosimy pełne zwycięstwo dzięki Temu, który nas umiłował. I jestem pewien, że ani śmierć, ani życie, ani aniołowie, ani Zwierzchności, ani rzeczy teraźniejsze, ani przyszłe, ani moce, ani co wysokie, ani co głębokie, ani jakiekolwiek inne stworzenie nie zdoła nas odłączyć od miłości Boga, która jest w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.

Mt 14:13-21

Gdy Jezus to usłyszał, oddalił się stamtąd w łodzi na miejsce pustynne, osobno. Lecz tłumy zwiedziały się o tym i z miast poszły za Nim pieszo. Gdy wysiadł, ujrzał wielki tłum. Zlitował się nad nimi i uzdrowił ich chorych. A gdy nastał wieczór, przystąpili do Niego uczniowie i rzekli: Miejsce to jest puste i pora już spóźniona. Każ więc rozejść się tłumom: niech idą do wsi i zakupią sobie żywności! Lecz Jezus im odpowiedział: Nie potrzebują odchodzić; wy dajcie im jeść! Odpowiedzieli Mu: Nie mamy tu nic prócz pięciu chlebów i dwóch ryb. On rzekł: Przynieście Mi je tutaj! Kazał tłumom usiąść na trawie, następnie wziąwszy pięć chlebów i dwie ryby, spojrzał w niebo, odmówił błogosławieństwo i połamawszy chleby dał je uczniom, uczniowie zaś tłumom. Jedli wszyscy do sytości, i zebrano z tego, co pozostało, dwanaście pełnych koszy ułomków. Tych zaś, którzy jedli, było około pięciu tysięcy mężczyzn, nie licząc kobiet i dzieci.

---

1. Logika pustyni i logika daru

2. Głód głębszy niż chleb

• Przyjrzyjmy się faktom, które przerażają nie mniej niż w czasach dawnych proroków. Według najnowszych raportów FAO, ponad 730 milionów ludzi na świecie cierpi z powodu chronicznego głodu. To nie są odległe liczby – to konkretne twarze matek i dzieci. Rocznie na świecie wydaje się na zbrojenia ponad 2,4 biliona dolarów (dane SIPRI), podczas gdy z powodu niedożywienia i związanych z nim chorób umiera rocznie blisko połowa z pięciu milionów dzieci, które nie dożywają piątych urodzin.

• Te liczby nie kłamią: żyjemy w świecie, który stać na arsenały, ale „nie stać” na chleb. Problem głodu nie jest problemem niedoboru. To udowodniony fakt: produkujemy żywności wystarczająco, by wykarmić wszystkich, a jednocześnie marnujemy jedną trzecią jej globalnej produkcji. Problemem jest dystrybucja, która wynika z chciwości, i marnotrawstwo, które wynika z egoizmu.

3. Pokruszone, by nasycić – logika Krzyża

---

---

---

---

• Co 3 sekundy na świecie ktoś umiera z głodu.

• Około 950 milionów ludzi w świecie cierpi głód i niedożywienie, to jest 13% ludzkości.

• Według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), 1/3 ludności świata jest dobrze odżywiona, 1/3 jest niedożywiona, a 1/3 głoduje…

• Aby pokryć niezaspokojone potrzeby świata w zakresie higieny i żywności, wystarczy 13 miliardów dolarów - tyle właśnie ludzie w USA i Unii Europejskiej wydają, co roku na perfumy

• Co roku na świecie umiera z głodu 15 milionów dzieci. Aby je wyżywić potrzeba ogromnej sumy 13 miliardów dolarów rocznie.... A w innych statystykach czytam, że my w Europie wydajemy dwa razy tyle na pożywienie dla piesków i kotków... Po co? Gdzie jest nasza sprawiedliwość i nasza solidarność, nasza uczciwość i nasz humanitaryzm???

---

---

1. Logika pustyni i logika daru Akcja rozgrywa się na „miejscu pustynnym”. To nie jest tylko geografia. Pustynia to stan ducha, to przestrzeń, gdzie dominuje logika braku. Apostołowie, niczym współcześni ekonomiści i politycy, podchodzą do problemu pragmatycznie: „Miejsce jest puste, pora późna. Rozpuść tłumy, niech idą do wiosek i kupią sobie żywności”. To jest głos zimnego rozsądku: każdy niech radzi sobie sam, niech zadziała mechanizm rynkowy.

2. Głód głębszy niż chleb Izajasz w pierwszym czytaniu woła: „Wszyscy spragnieni, przyjdźcie do wody, przyjdźcie i kupujcie bez pieniędzy”. Prorok w czasach kryzysu rozumiał, że człowiek cierpi nie tylko z powodu braku pożywienia, ale z powodu fałszywych pragnień. „Czemu wydajecie pieniądze na to, co nie jest chlebem?” – pyta Bóg.

3. Pokruszone, by nasycić – logika Krzyża Szczytem Ewangelii jest gest Jezusa: „wziął, spojrzał w niebo, pobłogosławił, połamał i dał”. To są te same czasowniki, które usłyszymy podczas Ostatniej Wieczerzy. Jezus nie daje tłumom nienaruszonych bochenków – daje im chleb połamany.

W tym tygodniu stań przed lustrem i zapytaj: co trzymam tak kurczowo, że nie pozwalam Bogu tego pobłogosławić? Może to mój czas, który egoistycznie chowam tylko dla siebie? Może mój osąd, którym karmię się, gardząc innymi?

---

---

„Nakarmieni za darmo"
(Mt 14, 13-21 – rozmnożenie chleba)
1.         Jezus najpierw widzi
Zanim cokolwiek się stanie, zanim padnie jakiekolwiek słowo o chlebach i rybach, Ewangelia mówi coś pozornie małego: „Jezus wyszedł, ujrzał wielki tłum i ulitował się nad nimi".
Proszę zwrócić uwagę – On ujrzał. Nie przeszedł obok. Nie zarządził sprawną dystrybucją dóbr. Najpierw zobaczył.
To jest punkt wyjścia całego cudu: spojrzenie.
W świecie, w którym żyjemy, jesteśmy otoczeni przez miliony obrazów dziennie – telefony, ekrany, billboardy – i paradoksalnie coraz rzadziej naprawdę kogoś widzimy. Widzimy sylwetki, profile, avatary. Ale nie widzimy człowieka. Nie widzimy jego zmęczenia. Nie widzimy, że twój współpracownik od trzech miesięcy przychodzi do pracy z tą samą twarzą, za którą coś się kruszy. Nie widzimy, że nasza matka, choć mówi „wszystko dobrze", już dawno przestała mówić o sobie.
Jezus patrzy inaczej. On patrzy na wylot. Patrzy tak, że człowiek czuje się znaleziony.
I to – uwaga – jest już pierwszy cud. Jeszcze przed chlebem. Jeszcze przed rybą. Zostać ujrzanym przez Boga – to już jest nakarmienie.
Czy ty kiedykolwiek modliłeś się w ten sposób? Nie: „Panie, daj mi to i tamto", ale: „Panie, patrz na mnie. Widzisz mnie, prawda? Nawet teraz, gdy sam siebie wstydzę się widzieć?"
Scena robi się ciekawa, gdy głos zabierają uczniowie. Wieczór się zbliża, tłum jest wielki, logistyka się nie spina. I uczniowie mówią rzecz, która brzmi całkiem rozsądnie: „Odpraw tłumy, niech idą do wiosek i kupią sobie jedzenia".
„Nie mam siły się tym zająć."
„To nie mój problem."
„Niech idą do specjalistów."
„Są odpowiednie instytucje."
To zdanie powinno brzmieć jak wyzwanie rzucone każdemu z nas. Bo Kościół – my – nie jesteśmy obserwatorami cudu. Jesteśmy jego uczestnikami. Bóg, który mógłby nakarmić świat bez nas, z jakiegoś niepojętego powodu chce to robić przez nas. Przez nasze ręce. Przez naszą obecność. Przez nasz czas, który dajemy, choć go nie mamy.
3.        Pięć chlebów i dwie ryby – czyli „za mało"
Uczniowie robią rachunek: pięć chlebów i dwie ryby. Na pięć tysięcy mężczyzn. I mówią o tym Jezusowi tonem, który można by przetłumaczyć: „Mamy za mało. To nie ma sensu".
I tu jest serce dzisiejszej Ewangelii.
4.        Dwanaście koszów okruchów
Na końcu zostało dwanaście koszów. Więcej niż było na początku.
Dwanaście – to liczba, która w Biblii nigdy nie jest przypadkowa. Dwanaście pokoleń Izraela. Dwunastu apostołów. Dwanaście koszów dla całego ludu Bożego.
Myślę, że to jest przesłanie dla Kościoła w Polsce – i nie tylko – w naszych czasach. Żyjemy w epoce, gdy wiele się kruszy. Autorytety, struktury, pewności. Wiele młodych ludzi odchodzi. Wiele starych pewności się sypie. Można powiedzieć: mamy tylko okruchy.
Za chwilę, za kilka minut, na tym ołtarzu powtórzy się ten cud. Nie symbolicznie. Realnie.
Za darmo. Bez zasług. Z miłości.
Nie wstydź się swojego głodu. Przynieś go tutaj.
„Wszyscy jedli i nasycili się" (Mt 14, 20)

---

• za Kościół święty, aby w swej misji ewangelizacyjnej niósł innym Słowo Boże, Ciało Chrystusa i chleb codzienny... Ciebie prosimy...

• za pasterzy kościoła, aby w swojej działalności duszpasterskiej służyli przede wszystkim ubogim i potrzebującym... Ciebie prosimy...

• za organizacje charytatywne i wszystkich w nich zaangażowanych, aby z mądrością i uczciwością rozdzielali pomoc dla potrzebujących... Ciebie prosimy...

• za ludzi ubogich, na całym świecie i w naszej parafii, aby wśród nas znaleźli tych, którzy przyjdą im z pomocą... Ciebie prosimy...

• za nas samych abyśmy nigdy nie zamykali naszych oczu i serc na potrzeby bliźnich... Ciebie prosimy...

x

HOMILIA

Głód cielesny i duchowy I

Słyszymy dziś w Ewangelii opowieść, do której jesteśmy tak bardzo przywiązani – rozmnożenie chleba. W naszej wyobraźni Jezus działa spektakularnie, niczym potężny szafarz zasobów, który jednym gestem rozwiązuje problem materialnego niedostatku. Często zatrzymujemy się na tym obrazie i z żalem konstatujemy: „Gdyby Jezus był dziś w Strefie Gazy, w Sudanie, w dzielnicach biedy – mógłby tak samo uczynić cud”.

Ale to jest zbyt proste odczytanie. Spróbujmy wejść głębiej w dynamikę tego wydarzenia, bo odsłania ono nie tyle prawdę o mocy Boga, co prawdę o kryzysie ludzkiego serca.

Akcja rozgrywa się na „miejscu pustynnym”. To nie jest tylko geografia. Pustynia to stan ducha, to przestrzeń, gdzie dominuje logika braku. Apostołowie, niczym współcześni ekonomiści i politycy, podchodzą do problemu pragmatycznie: „Miejsce jest puste, pora późna. Rozpuść tłumy, niech idą do wiosek i kupią sobie żywności”. To jest głos zimnego rozsądku: każdy niech radzi sobie sam, niech zadziała mechanizm rynkowy.

A Jezus wypowiada słowa, które wywracają ten światopogląd do góry nogami: „Nie potrzebują odchodzić; wy dajcie im jeść”.

Zwróćmy uwagę na tę brutalną konfrontację. Uczniowie czują się bezradni. Mają tylko pięć chlebów i dwie ryby. W ich rękach ten mały zasób jest żałosną kroplą w morzu potrzeb. Mówią Jezusowi: „Mamy tu tylko…” – w tym stwierdzeniu pobrzmiewa rezygnacja.

Cud nie zaczyna się od stworzenia materii z niczego, ale od zmiany logiki posiadania. Uczniowie oddają Jezusowi to „tylko”. Przestają to trzymać dla siebie. I tu dzieje się coś kluczowego: to, co było zamknięte w garści, staje się otwarte w dłoniach Błogosławiącego.

Izajasz w pierwszym czytaniu woła: „Wszyscy spragnieni, przyjdźcie do wody, przyjdźcie i kupujcie bez pieniędzy”. Prorok w czasach kryzysu rozumiał, że człowiek cierpi nie tylko z powodu braku pożywienia, ale z powodu fałszywych pragnień. „Czemu wydajecie pieniądze na to, co nie jest chlebem?” – pyta Bóg.

Czy nasz świat nie wydaje fortuny na to, co nie jest chlebem?

W kontekście Eucharystii ten wymiar staje się boleśnie namacalny. Jemy Ciało Pańskie, by zaspokoić głód duchowy. Ale św. Paweł upomina Koryntian, że niektórzy sprawują Wieczerzę Pańską niegodnie, bo jedzą i piją, podczas gdy inni są głodni, i przez to „nie rozróżniają Ciała Pańskiego”. To znaczy: nie widzą Chrystusa w biednym obok. Czy my, gromadząc się przy tym stole, dostrzegamy, że bycie nakarmionym zobowiązuje nas do bycia chlebem dla innych?

Szczytem Ewangelii jest gest Jezusa: „wziął, spojrzał w niebo, pobłogosławił, połamał i dał”. To są te same czasowniki, które usłyszymy podczas Ostatniej Wieczerzy. Jezus nie daje tłumom nienaruszonych bochenków – daje im chleb połamany.

Bracia i Siostry, cud rozmnożenia to zapowiedź Eucharystii i Krzyża. Bóg nie karmi świata złotem, ale własnym, połamanym życiem. W tym tkwi rozwiązanie ludzkiego głodu.

Świat mówi: „Masz mało? Zachowaj dla siebie. Skup się na swoim bezpieczeństwie. Zbuduj mur, kup więcej broni, by chronić swój dobrobyt”.

A Chrystus mówi: „Połam się”. Daj siebie. Podziel się nie tylko z nadmiaru, ale oddaj to „tylko pięć chlebów” twojego czasu, twoich talentów, twojej uwagi.

Kiedyś, w obliczu kryzysów, wzywano do ograniczania populacji, jakby człowiek był tylko problemem. Dziś widzimy, że kluczowa jest nie tyle regulacja demograficzna, ile moralna. Bo jeśli ludzkie serce pozostanie twarde, zamknięte w logice posiadania, to nawet cudowne rozmnożenie zasobów nic nie da – bogaci zgromadzą wszystko w swoich spichlerzach, a biedni nadal będą głodni. Prawdziwy cud potrzebny dzisiejszemu światu to nie wyprodukowanie większej ilości dóbr, ale odzyskanie zdolności do współczucia. „Wy dajcie im jeść” – to wezwanie do osobistej odpowiedzialności, która, pomnożona przez miliony nawróconych serc, ma moc realnej zmiany niesprawiedliwych struktur.

Zobaczcie koniec dzisiejszej Ewangelii: zebrano dwanaście koszy ułomków. To jest ekonomia Boga. Tam, gdzie człowiek oddaje swoje „mało” z miłością, nie tylko nie brakuje – tam jest nadmiar. Nikt nie został ograbiony. Uczniowie nie dostali premii, ale zostali nasyceni.

Zakończenie

Nie pytajmy dziś Boga, dlaczego nie rozmnoży chleba w Afryce czy na Bliskim Wschodzie. Jezus patrzy na nas i mówi: „Wy dajcie im jeść”. To my mamy być Jego połamanymi dłońmi.

W tym tygodniu stań przed lustrem i zapytaj: co trzymam tak kurczowo, że nie pozwalam Bogu tego pobłogosławić? Może to mój czas, który egoistycznie chowam tylko dla siebie? Może mój osąd, którym karmię się, gardząc innymi?

Chrystus czeka nie na nasze bogactwa, ale na naszą gotowość oddania tego, co mamy. Gdy oddamy Mu nasze „tylko”, On uczyni z tego pokarm dla świata.

Głód cielesny i duchowy II -homilia starsza

Statystyki FAO (i choć te dane mają już sprzed 15 lat, to jednak pokazują skalę zjawiska) podają nam alarmujące liczby. 850 milionów ludzi, a więc 13 % ludzkości przymiera głodem, prawie 1/3 ludzkości nie jada do syta, rocznie umiera z głodu kilkadziesiąt milionów ludzi...  W Afryce codziennie 30 tysięcy dzieci umiera z głodu. Kraje rozwinięte i bogate przeznaczają zaledwie 0,25% na pomoc dla krajów biednych, a i tak większość tej pomocy ląduje w kieszeniach miejscowych kacyków i lokalnych władz. Takie Stany Zjednoczone np. co roku przeznaczają na zbrojenia aż 371 miliardów dolarów tj. 3,3% swojego dochodu narodowego, a na zaspokojenie głodu potrzeba zaledwie 13 miliardów rocznie.

Te fakty przerażają. Chrystus rozmnażający jedzenie byłby dzisiaj bardzo poszukiwany i miałby na pewno wiele pracy. Czy jednak za tym ludzkim głodem cielesnym nie kryje się innego rodzaju głód moralny tej drugiej, bogatszej części ludzkości? Czy nie jest tak, że jedni umierają z głodu tylko dlatego, że inni umierają z nadmiaru i przesytu? Broń sprzedawana do Afryki, powodująca stałe i niekończące się konflikty lokalne i pozwala tym, którzy ją produkują i nią handlują żyć w luksusach. W żadnym kraju afrykańskim nie ma wystarczającej technologii do produkcji broni. Kto i jakim kosztem bogaci się na handlu bronią? Czy chociażby to, nie wskazuje na innego rodzaju, daleko głębszy głód ludzkości? Już od dawna wiadomo, że żadne administracyjne, ekonomiczne czy polityczne rozstrzygnięcia nie są w stanie zaradzić problemom niesprawiedliwości społecznej ani na wielką ani na małą skalę.

Chrystusowe słowa: "Wy dajcie im jeść" są aktualne i dzisiaj. We współczesnym świecie, przy obecnej nadprodukcji żywności i rozwoju technologicznym nie musimy uciekać się do cudów, aby nakarmić głodnych, nie musimy szukać nadzwyczajnych środków, aby zaspokoić potrzeby biednych i umierających z głodu. Wystarczy tylko cud zmiany ludzkiego serca, cud zmiany ludzkiej mentalności Kiedy międzynarodowe kongresy i organizacje demograficzne alarmowały, twierdząc, że koniecznie należy wprowadzić skuteczne metody regulacji poczęć, bo ludzkości grozi przeludnienie i katastrofa demograficzna, Papież Jan Paweł II zdecydowanie się sprzeciwił i stwierdził, że ludzkości nie są potrzebne regulacje demograficzne, ale moralne. Nie należy wprowadzać skutecznych metod regulacji poczęć (= eksterminacji nienarodzonych dzieci), ale raczej skutecznie zmienić mentalność i nastawienie człowieka do człowieka. Nie cudu rozmnożenia chleba nam potrzeba, bo ten dokonuje się dzięki przyrodzie danej nam przez Boga i technologii, która jest wynikiem ludzkiej wiedzy. I nie ograniczenia populacji powinniśmy się domagać, ale cudu zmiany serca człowieka i cudu uczulenia na ludzką biedę i niedostatek. Współczesne zasoby biologiczne planety są w stanie zaspokoić głód nie 7, ale 40-tu miliardów ludzi i nie grozi nam widmo głodu biologicznego, ale głodu duchowego, który sieje niesamowite spustoszenie wśród ludzi. Ludzkości nie brakuje chleba, ale serca i nie jest dla nas zagrożeniem głód, ale egoizm... na wielką i na małą skalę.

Obym zaspokajając głód doczesny nie zapomniał o tym innym głodzie ... moralnym.

Homilia alternatywna I

Logika obfitości w świecie pozornej pełni

Wsłuchajmy się raz jeszcze w przejmujące pytanie Boga, postawione ustami proroka Izajasza: „Czemu wydajecie pieniądz na to, co nie jest chlebem? I waszą pracę – na to, co nie nasyci?”.

To pytanie, mające blisko trzy tysiące lat, nie zestarzało się ani o jotę. Żyjemy w czasach przesycenia i paradoksalnie – w czasach gigantycznego głodu. Nigdy wcześniej nie mieliśmy dostępu do takiej liczby dóbr, informacji, bodźców. Nasze smartfony są przepełnione, kalendarze popękane w szwach od spotkań, a supermarkety uginają się od towarów. Statystyki konsumpcji szybują w górę. A jednak – czy ktoś z nas, kładąc wieczorem głowę na poduszce, nie czuje czasem, że jest w tym wszystkim jakaś gigantyczna pomyłka? Że wydaliśmy pieniądz, czas, siły, emocje na coś, co nie jest chlebem?

To jest pierwszy, fundamentalny kryzys naszej wiary – nie tyle kryzys grzechu, co kryzys rozeznania. Izajasz nie mówi do ludzi leniwych. Mówi do tych, którzy „wydają pieniądz” i „pracują”. Problem nie leży w braku zaangażowania, ale w kierunku tego zaangażowania. Można być tytanem pracy duchowej i religijnej, i jednocześnie pozostawać nienasyconym, bo inwestuje się w bożki pobożności, a nie w Boga żywego. Można być aktywnym katolikiem, a dusza będzie wiotczeć z głodu, bo karmimy ją ideologiami, estetyką liturgiczną czy przynależnością plemienną, a nie żywą relacją.

Bóg w pierwszym czytaniu woła z pasją handlarza na orientalnym bazarze: „Dalejże, kupujcie bez pieniędzy!”. To jest logika Krzyża i logika Łaski, która wywraca nasz światopogląd do góry nogami. W ekonomii Bożej płaci się nie posiadaniem, lecz pragnieniem. Walutą Królestwa nie jest nasza zasługa, ale nasza nędza i nasze otwarcie. „Nakłońcie wasze ucho i przyjdźcie do Mnie”. W czasach, gdy wszyscy chcą mówić, krzyczeć, manifestować swoje racje – Bóg prosi o jedno: posłuchaj. W ciszy posłuszeństwa wiary jest sytość, której nie da świat.

I w tę logikę obfitości rodzącej się z pozornej pustki wpisuje się dzisiejsza Ewangelia. Scena rozmnożenia chleba. Zauważmy jedną, niezwykle istotną rzecz, którą Mateusz podkreśla na samym początku: „Gdy Jezus to usłyszał, oddalił się stamtąd… na miejsce pustynne”. Jezus właśnie usłyszał o śmierci Jana Chrzciciela. Jego ludzka dusza przeżywa żałobę. Potrzebuje samotności, milczenia, pustyni. Potrzebuje utulić ból.

A jednak, gdy na tym pustkowiu widzi tłum – nie irytuje się, że zakłócono Jego intymny czas. „Zlitował się”. Greckie esplanchnisthe mówi o poruszeniu trzewi, o skręceniu wnętrzności. To jest miłość Boga: nawet w swoim własnym cierpieniu, Bóg nie zamyka się w sobie, ale Jego ból staje się przestrzenią do przyjęcia mojego głodu.

Uczniowie widzą problem czysto logistycznie i ekonomicznie: „Miejsce puste, pora spóźniona. Każ im odejść”. To jest kusząca logika świata: „Radźcie sobie sami. Nie mamy zasobów. Jesteśmy tylko małą wspólnotą, mamy tylko pięć chlebów i dwie ryby. To kropla w morzu potrzeb”. Jakże często słyszymy ten szept: „Kościół jest za słaby, środków brak, wrogowie silni, ludzi mało. Roześlijmy ten tłum do marketów ideologii, do wsi samorealizacji, niech kupią sobie to, co świat oferuje”.

Ale Jezus wypowiada zdanie, które jest programem dla Kościoła na każdą epokę: „Wy dajcie im jeść!”. To szaleństwo. Nie „udawajcie, że dajecie”, nie „dajcie im to, co zbędne”. Macie dać im jeść wy, którzy sami nie macie nic prócz ubogiej jałmużny. W tym zdaniu objawia się prawda o naszym kapłaństwie chrzcielnym. Nie jesteśmy zbiorowością konsumentów dóbr duchowych, ale wspólnotą odpowiedzialną za to, by świat nie umarł z głodu.

I tu następuje ważny moment – nie magia, ale Eucharystyczny rytm: „wziął, spojrzał w niebo, odmówił błogosławieństwo, połamał i dał”. To są te same czasowniki, które usłyszymy za chwilę nad chlebem i winem. Cud nie wydarza się z niczego. Cud wymaga materii – tych biednych pięciu chlebów. Bóg potrzebuje twojego „mało”, by uczynić z niego „więcej niż dosyć”. Jeśli czekasz z oddaniem siebie na moment, aż będziesz święty, silny, mądry – nigdy nie oddasz nic. Jezus bierze nasze głodowe racje, nasze marne pięć chlebów dobrej woli, i przemienia je w pokarm, którym nasycą się tysiące.

A co z lękiem? Święty Paweł w Liście do Rzymian stawia dziś kropkę nad „i”. Słyszymy hymn triumfu, który jest odpowiedzią na logikę pustyni i braku: „Któż nas może odłączyć od miłości Chrystusowej?… Ani śmierć, ani życie… ani rzeczy teraźniejsze, ani przyszłe…”. To nie jest tania pociecha. Paweł nie mówi, że znikną utrapienia, głód czy miecz. Mówi, że w środku tych utrapień jesteśmy hypernikomen – odnosimy pełne, miażdżące zwycięstwo.

Wielu z nas przychodzi dziś na tę Eucharystię z pustyni własnego życia. Może nosisz w sobie żałobę jak Jezus – po stracie bliskiej osoby, po zdradzie, po rozpadzie małżeństwa, po utracie wiary w sens pracy. Może czujesz się jak ten tłum – zagubiony, głodny akceptacji, miłości, sprawiedliwości. A może czujesz się jak uczeń – widzisz tylko pięć chlebów swoich mizernych możliwości i dwie ryby swojej nadszarpniętej cierpliwości wobec bliskich.

Posłuchajmy raz jeszcze Izajasza: „Słuchajcie Mnie, a jeść będziecie przysmaki i dusza wasza zakosztuje tłustych potraw”.

Bóg nie daje nam fast-foodu duchowych przeżyć, które za chwilę wywietrzeją. Bóg zaprasza nas na ucztę. Te „tłuste potrawy” to życie w pełni, to miłość, która jest silniejsza niż śmierć – jak wołał Paweł. W Ewangelii jest genialny szczegół: „Jedli wszyscy do sytości”. Bóg nie racjonuje łaski skąpo, jak na kartki. Jego przebaczenie, Jego miłosierdzie, Jego Ciało – to jest obfitość aż do przesytu. Zostało dwanaście koszów ułomków – dla każdego pokolenia, dla każdego z nas, na każdy kolejny tydzień pustynnej wędrówki.

Nie odsyłajmy dziś Chrystusa, mówiąc Mu, że mamy za mało czasu, za mało sił, za mało miłości. Dajmy Mu to nasze „nic”. On weźmie je w swoje przebite dłonie, spojrzy w niebo, połamie nasze zatwardziałe serca i nakarmi nas sobą. I wtedy, mimo że świat będzie oferował nam produkty, które nie nasycą, my – nasyceni Bogiem – będziemy mogli pójść i dać jeść innym.

Homilia alternatywna II

Uczniowie mają gotowe, racjonalne rozwiązanie: „Roześlij ich, niech idą do wsi i kupią sobie żywności”. To czysta logika rynku. Jest późno, brakuje jedzenia, zasoby są ograniczone, więc każdy powinien zadbać o siebie na własną rękę.

Izajasz wieki wcześniej zadał bolesne pytanie: „Czemu wydajecie pieniądze na to, co nie jest chlebem? I waszą pracę – na to, co nie nasyci?”.

I ponownie powraca C.S. Lewis, który ujął ten dramat z właściwą sobie ostrością. Pisał, że przypominamy dzieci lepiące babki z błota w slumsach, bo nie potrafimy wyobrazić sobie, czym są wakacje nad morzem. Zadowalamy się byle czym. Próbujemy nasycić głód duszy rzeczami, za które musimy płacić ciężką pracą, a które i tak zostawiają w nas ostatecznie chłód i pustkę.

Jezus przełamuje ten schemat. Na reakcję uczniów odpowiada zdaniem, które musiało brzmieć w ich uszach niedorzecznie: „Wy dajcie im jeść”.

Mają pięć chlebów i dwie ryby. W skali tłumu to nic. Matematyka się nie spina. Jezus nie prosi ich jednak o wyczarowanie posiłku. Mówi krótko: „Przynieście Mi je tutaj”.

On nie wymaga od nas samowystarczalności. Chce tylko, żebyśmy przynieśli Mu to małe „nic”, które mamy – nasze ubóstwo, brak sił, ograniczone możliwości. Kiedy oddajemy Mu swoje pięć chlebów, On je błogosławi i łamie. I nagle zyskują wszyscy, a po posiłku zostaje jeszcze dwanaście pełnych koszy. Bóg nie daje na styk. On daje z naddatkiem.

O tej samej bezgranicznej hojności pisze święty Paweł. Pytanie: „Któż nas może odłączyć od miłości Chrystusowej?” nie jest poetyckim ozdobnikiem. Paweł wymienia głód, ucisk, niebezpieczeństwo i miecz – realne granice ludzkiej wytrzymałości. Odpowiedź brzmi: nic. Żadna skrajna bieda ani największa bezradność nie są w stanie przerwać tej więzi, bo miłość Boga nie zależy od naszej zasobności. Nie kupuje się jej. Jest darmowa.

Przychodzimy dzisiaj na Eucharystię z różnymi brakami. Może czujesz, że wyczerpały ci się siły, cierpliwość albo pomysły na to, jak przetrwać trudniejszy czas.

Chrystus nie pyta dzisiaj o twój bilans zysków i strat. Pyta, czy zaryzykujesz i oddasz Mu to, co masz, nawet jeśli to tylko dwie ryby i pięć chlebów. Przynieś Mu swój brak. On znowu nakarmi cię chlebem, który nasyca naprawdę.

Homilia alternatywna III

Bogactwo i dostatek materialny stały się w naszym świecie największą i niemalże jedyną wartością. Wszystko kręci się dookoła jednego pytania: "jak pomnożyć dobra materialne, jak mieć więcej, lepsze, wygodniejsze, szybsze, bardziej luksusowe rzeczy...?”  To pragnienie posiadania zdominowało naszą psychikę, nasze rozmowy, nasze życie... całą naszą rzeczywistość. A za tym idzie oczywiście szaleństwo wydawania, kupowania, gromadzenia, bez ładu i składu, bez sensu i bez potrzeby. Byle tylko mieć, byle posiadać, czy potrzebne czy nie, nie ma znaczenia.... MAM!!! Wszystko na to jest nastawione, wszystko do tego nas zachęca i kusi; reklamy, wystawy, pełne półki, promocje, wyprzedaże... itp., itd. Watahy kupujących przetaczają się między półkami każdego nowo otwartego sklepu. Ze zdumieniem i przerażeniem liczę różne rodzaje proszku do prania na półkach jednego z supermarketów... naliczyłem ich 53!!! Po co? Kto to kupi, kto zużyje, kto to potrzebuje? Toż to czyste szaleństwo! I tutaj słowa Izajasza, z wyrzutem napominającego w imieniu Boga: "Czemu wydajecie pieniądza na to, co nie jest chlebem? I waszą pracę - na to, co nie nasyci? ". Czemu dałeś się wciągnąć w tę szaleńczą spiralę morderczego zarabiania i absurdalnego wydawania?

A to z kolei powoduje całkowitą ślepotę. Nie widzimy drugiego człowieka, nie dostrzegamy, że być może tuż obok, pod naszymi drzwiami ktoś cierpi z głodu, z biedy, z nędzy, z opuszczenia, z niedostatku. Nie widzimy, bo zasło0niły nam człowieka rzeczy, przedmioty, konto bankowe i półki sklepowe. Nie mamy czasu na człowieka, nie mamy czasu dla własnych dzieci, rodziców w podeszłym wieku, nie mamy czasu dla siebie wzajemnie, bo wszystko zdominowane jest jedną myślą, "więcej mieć!!"

Kiedy w Ewangelii dzisiejszej apostołowie proponują odesłać zgłodniałe tłumy, Jezus odpowiada: " Nie potrzebują odchodzić; wy dajcie im jeść!" Tak łatwo się rozgrzeszamy –jak Apostołowie- nie mamy nic, za słabe są nasze środki aby wszystkich nakarmić, za małe możliwości, za skromne nasze dochody... za słabe nasze siły... I nie robimy nic!!!

Chrystus chce karmić zgłodniałe rzesze, ale przynieśmy Mu to co posiadamy i podzielmy się. On zajmie się resztą... Tylko w ten sposób nasze głoszenie Chrystusa będzie autentyczne. On nie tylko głosił Słowo, On także karmił głodnych.

Homilia alternatywna IV

Żyjemy w świecie, w którym za wszystko trzeba zapłacić. Jeśli coś jest darmowe, intuicyjnie szukamy haczyka. Nasza codzienność to nieustanny bilans zysków i strat: ile energii muszę zainwestować, by zdobyć uznanie? Ile wysiłku kosztuje kupienie sobie odrobiny spokoju, akceptacji czy poczucia bezpieczeństwa? I właśnie w ten świat przesiąknięty rynkową logiką wkracza prorok Izajasz z pytaniem, które uderza z zaskakującą prostotą: „Czemu wydajecie pieniądze na to, co nie jest chlebem? I waszą pracę – na to, co nie nasyci?”

To nie jest pytanie o dietę ani o ekonomię. To diagnoza naszej głębokiej, egzystencjalnej pustki. Jak często biegamy do utraty tchu, pracujemy ponad siły, szukamy potwierdzenia własnej wartości w cudzych oczach czy w kolejnych przedmiotach, tylko po to, by na koniec dnia poczuć wewnętrzną suszę? Karmią nas namiastki. Żyjemy w lęku, że jeśli sami sobie czegoś nie wywalczymy, nie kupimy i nie zabezpieczymy, to zostaniemy z niczym.

Ta sama mentalność ujawnia się u uczniów w dzisiejszej Ewangelii. Pora jest spóźniona, miejsce pustynne, a wokół tysiące głodnych ludzi. Reakcja apostołów jest racjonalna, dorosła i... czysto rynkowa: „Odpraw ich! Niech idą do wsi i zakupią sobie żywności”. Niech każdy poradzi sobie sam. Niech idzie i kupi.

Odpowiedź Jezusa brzmi jednak jak prowokacja: „Wy dajcie im jeść!”

Uczniowie natychmiast robią bilans otwarcia i rozkładają ręce: „Nie mamy tu nic prócz pięciu chlebów i dwóch ryb”. W ich oczach pięć chlebów na taki tłum to nic. To dowód absolutnej bezradności i pretekst, by wycofać się z odpowiedzialności.

Ale Jezus nie wyśmiewa ich skromnych zasobów. Nie mówi: „To faktycznie bez sensu”. Mówi krótko: „Przynieście Mi je tutaj!”

W tym punkcie dotykamy istoty dzisiejszej Liturgii Słowa. Cud rozmnożenia chleba nie polega na tym, że Jezus wyczarowuje pożywienie z próżni. On bierze to, co ludzkie – ubogie, niewystarczające, ograniczone – i włącza w logikę darmowego daru Ojca. Spogląda w niebo, odmawia błogosławieństwo, łamie chleb i daje go uczniom.

Cud dokonuje się w ruchu. Dopóki uczniowie trzymali te pięć chlebów dla siebie, mieli tylko skromny, prywatny posiłek, który zaraz by się skończył. Z chwilą, gdy oddali je Chrystusowi i zaczęli rozdawać, otworzyło się źródło obfitości. Chleb mnożył się w rękach, bo zaczął być dzielony.

Bóg nie żąda od nas geniuszu, nieogarnionych zasobów ani heroizmu ponad nasze siły. Nie pyta cię dzisiaj, czy masz dość cierpliwości do swoich dzieci, czy masz idealne małżeństwo i perfekcyjnie poukładane życie duchowe. Bóg pyta: co masz dzisiaj? Przynieś Mu to. Nawet jeśli to są tylko zgliszcza twoich sił, pięć chlebów twojej słabej wiary i dwie ryby kulrawej miłości.

Gdy przynosisz Chrystusowi swoją niewystarczalność, On zmienia jej naturę. Przekształca Twój lęk w zaufanie, a Twój brak – w obfitość. Dwanaście pełnych koszy ułomków zebranych po posiłku to jasny sygnał: Boża łaska nigdy nie wydziela porcji na styk. Bóg nie jest księgowym. Daje z naddatkiem.

Dlaczego jednak tak bardzo boimy się zaryzykować? Dlaczego kurczowo trzymamy się naszych małych zapasów i z lękiem myślimy o jutrze?

Odpowiedź daje św. Paweł w List do Rzymian. Przypomina nam, skąd bierze się nasza najgłębsza odwaga. Często paraliżuje nas strach, że dotknie nas utrapienie, ucisk, głód czy nagość – że stracimy kontrolę. A Paweł pyta z pasją: „Któż nas może odłączyć od miłości Chrystusowej?” I po męsku, bez taniego sentymentalizmu wylicza: ani śmierć, ani życie, ani teraźniejszość, ani przyszłość, ani żadne stworzenie.

Prawdziwe bezpieczeństwo w życiu dorosłym nie bierze się z posiadania pełnego konta czy pewności, że nic złego się nie wydarzy. Bierze się z pewności, że cokolwiek się stanie, jesteśmy zanurzeni w miłości, z której nic nie jest w stanie nas wyrwać.

Eucharystia, w której teraz uczestniczymy, to żywe dopełnienie tych czytań. Przychodzimy tu bez pieniędzy, bez zasług, często zmęczeni szukaniem nasycenia tam, gdzie go nie ma. Stajemy przed ołtarzem z naszymi „pięcioma chlebami” – z całym naszym powszednim trudem.

Chrystus bierze ten nasz ubogi dar, błogosławi go, łamie i daje nam samego siebie. To jest ten chleb za darmo, o którym mówił Izajasz. Wyjdźmy stąd z odwagą. Przestańmy żyć w logice ciągłego lęku o własne zasoby. Dajmy innym to, co sami otrzymaliśmy – naszą obecność, przebaczenie i dobre słowo – pamiętając, że w rękach Boga nawet największy brak staje się obfitością.

Homilia alternatywna V

Słyszymy dziś w Ewangelii opowieść, do której jesteśmy tak bardzo przywiązani – rozmnożenie chleba. W naszej wyobraźni Jezus działa spektakularnie, niczym potężny szafarz zasobów, który jednym gestem rozwiązuje problem materialnego niedostatku. Często zatrzymujemy się na tym obrazie i z żalem konstatujemy: „Gdyby Jezus był dziś w Afryce, w Strefie Gazy, w dzielnicach biedy – mógłby tak samo uczynić cud”.

Ale to jest zbyt proste odczytanie. Spróbujmy wejść głębiej w dynamikę tego wydarzenia, bo odsłania ono nie tyle prawdę o mocy Boga, co prawdę o kryzysie ludzkiego serca.

A Jezus wypowiada słowa, które wywracają ten światopogląd do góry nogami: „Nie potrzebują odchodzić; wy dajcie im jeść”.

Zwróćmy uwagę na tę brutalną konfrontację. Uczniowie czują się bezradni. Mają tylko pięć chlebów i dwie ryby. W ich rękach ten mały zasób jest żałosną kroplą w morzu potrzeb. Mówią Jezusowi: „Mamy tu tylko…” – w tym stwierdzeniu pobrzmiewa rezygnacja.

Cud nie zaczyna się od stworzenia materii z niczego, ale od zmiany logiki posiadania. Uczniowie oddają Jezusowi to „tylko”. Przestają to trzymać dla siebie. I tu dzieje się coś kluczowego: to, co było zamknięte w garści, staje się otwarte w dłoniach Błogosławiącego.

Czy nasz świat nie wydaje fortuny na to, co nie jest chlebem? Ile miliardów kosztuje nas rocznie marketing, który wmawia nam sztuczny głód – głód posiadania rzeczy niepotrzebnych? Ile energii i zasobów marnujemy na podsycane medialnie konflikty, na budowanie zasieków przed tymi, którzy są głodni? Problem głodu na świecie nie jest problemem niedoboru. To udowodniony fakt: produkujemy żywności wystarczająco, by wykarmić wszystkich. Problemem jest dystrybucja, która wynika z chciwości, i marnotrawstwo, które wynika z egoizmu.

W kontekście Eucharystii ten wymiar staje się boleśnie namacalny. Jemy Ciało Pańskie, by zaspokoić głód duchowy. Ale św. Paweł upomina Koryntian, że niektórzy sprawują Wieczerzę Pańską niegodnie, bo jedzą i piją, podczas gdy inni są głodni, i przez to „nie rozróżniają Ciała Pańskiego”. To znaczy: nie widzą Chrystusa w biednym obok. Czy my, gromadząc się przy tym stole, dostrzegamy, że bycie nakarmionym zobowiązuje nas do bycia chlebem dla innych?

Bracia i Siostry, cud rozmnożenia to zapowiedź Eucharystii i Krzyża. Bóg nie karmi świata złotem, ale własnym, połamanym życiem. W tym tkwi rozwiązanie ludzkiego głodu. Świat mówi: „Masz mało? Zachowaj dla siebie. Skup się na swoim bezpieczeństwie. Ogranicz populację, zbuduj mur, kup więcej broni, by chronić swój dobrobyt”. A Chrystus mówi: „Połam się”. Daj siebie. Podziel się nie tylko z nadmiaru, ale oddaj to „tylko pięć chlebów” twojego czasu, twoich talentów, twojej uwagi.

Kiedy Jan Paweł II mówił o potrzebie „regulacji moralnej” zamiast demograficznej, mówił właśnie o tym. Jeśli ludzkie serce pozostanie twarde, zamknięte w logice posiadania, to nawet cudowne rozmnożenie zasobów nic nie da – bogaci zgromadzą wszystko w swoich spichlerzach, a biedni nadal będą głodni. Prawdziwy cud potrzebny dzisiejszemu światu to nie wyprodukowanie większej ilości dóbr, ale odzyskanie zdolności do współczucia.

Zobaczcie koniec dzisiejszej Ewangelii: zebrano dwanaście koszy ułomków. To jest ekonomia Boga. Tam, gdzie człowiek oddaje swoje „mało” z miłością, nie tylko nie brakuje – tam jest nadmiar. Nikt nie został ograbiony. Uczniowie nie dostali premii, ale zostali nasyceni.

Zakończenie

Nie pytajmy dziś Boga, dlaczego nie rozmnoży chleba w Afryce. Jezus patrzy na nas i mówi: „Wy dajcie im jeść”. To my mamy być Jego wysłannikami.

Chrystus czeka nie na nasze bogactwa, ale na naszą gotowość oddania tego, co mamy. Gdy oddamy Mu nasze „tylko”, On uczyni z tego pokarm dla świata.

Homilia alternatywna VI

Jest taki eksperyment, który psycholodzy przeprowadzali wielokrotnie w różnych krajach. Grupie ludzi zadawano jedno proste pytanie: „Czego naprawdę potrzebujesz?"

Odpowiedzi były zaskakująco podobne, niezależnie od kultury i szerokości geograficznej. Najpierw padały rzeczy materialne – pieniądze, mieszkanie, zdrowie. Ale gdy rozmowa się pogłębiała, gdy pytający nie odpuszczał i drążył dalej – wychodziło coś innego. Wychodził głód, którego chleb nie zaspokoi. Głód bycia widzianym. Głód sensu. Głód miłości, która nie znika, gdy jesteś trudny, brzydki, zraniony.

Dzisiejsza Ewangelia opowiada historię, którą znamy od dziecka. Pięć chlebów, dwie ryby, pięć tysięcy mężczyzn – a kobiet i dzieci jeszcze więcej. Cud. Wszyscy się najedli. Zostało dwanaście koszów okruchów.

Ale ja chcę dziś, żebyśmy stanęli przy tej historii inaczej. Nie jak turyści oglądający zabytek, lecz jak głodni, którzy właśnie zorientowali się, że są głodni.

2.        Uczniowie chcą odesłać. Jezus chce nakarmić.

To jest odpowiedź człowieka zmęczonego. Odpowiedź kogoś, kto już policzył zasoby i stwierdził, że nie starczy. Odpowiedź, którą my sami dajemy bardzo często:

I posłuchajcie – uczniowie nie są źli. Oni są po prostu realistami. Ale Jezus wprowadza inną logikę. Mówi: „Nie potrzebują odchodzić. Wy dajcie im jeść".

Wy. Nie: „poczekajcie, zaraz coś wymyślę". Nie: „zostawcie to Mnie". Wy.

Chrześcijaństwo nie jest religią gapiów.

Bo czy nie tak właśnie rozmawiamy z Bogiem? Czy nie przynosimy Mu regularnie naszego „za mało"?

Za mało wiary. Za mało miłości. Za mało cierpliwości. Za mało czasu. Za mało zdrowia. Za mało pieniędzy. Za mało sił.

I siedzimy z tym „za mało" jak uczniowie z tymi pięcioma chlebami – trochę bezradnie, trochę ze wstydem, trochę z ukrytą nadzieją, że może jednak coś da się zrobić.

Jezus nie wyśmiewa tego „za mało". Nie mówi: „Słabi jesteście, za mało wiary, za mało modlitwy". On bierze to, co jest. Bierze pięć chlebów. Bierze dwie ryby. I dziękuje.

To słowo gubi się często w czytaniu. Eucharistesas – złożył dziękczynienie. Dziękuje za to, co jest. Za to niepełne, za to niewystarczające, za to wzięte ze zwykłej torby zwykłego człowieka. I to zmienia wszystko.

Proszę, żebyście przez chwilę pomyśleli o sobie. O tym, z czym przyszliście dziś do kościoła. Może to jest jakiś problem bez rozwiązania. Może to jest związek, który się kruszy. Może to jest choroba, do której nie możecie się przyzwyczaić. Może to jest zwykłe, szare zmęczenie życiem, które nie ma dramatycznej nazwy, ale jest prawdziwe.

Przynieś to Jezusowi. Nie jako coś, co naprawisz i potem przyniesiesz – ale teraz, tak brzydkie, połamane, niedoskonałe jak jest.

On dziękuje za to, co jest. I rozmnaża to, co złożysz w Jego rękach.

Ale zauważcie – zostały okruchy. Nie eleganckie bochenki zapakowane w papier śniadaniowy. Okruchy. To, co zostaje po jedzeniu. To, co spada ze stołu.

I Ewangelia mówi: to zbierzcie. Nie wyrzucajcie. To jest cenne.

Ale Ewangelia mówi: zbierz okruchy. Nie lamentuj nad tym, co było. Zbierz to, co jest. Bo z okruchów, które dotknęły rąk Jezusa, da się nakarmić cały lud.

Zakończenie: Eucharystia – cud powtórzony

Kapłan weźmie chleb. Weźmie wino. Powie słowa dziękczynienia – eucharystię – i chleb stanie się Ciałem Tego, który nakarmił tłumy nad Jeziorem Galilejskim.

I ty podejdziesz. Może z tymi samymi pięcioma chlebami i dwiema rybami swojego życia, które wydają ci się za mało. Może ze wstydem, że tak mało jesteś wart. Może ze zmęczeniem, które odbiera smak wszystkiemu.

Podejdziesz. Wyciągniesz ręce. I zostaniesz nakarmiony.

Nie dlatego, że na to zasłużyłeś – ale dlatego, że On ujrzał twój głód i ulitował się.

To jest chrześcijaństwo. To jest nasza wiara.

Modlitwa wiernych

Wstęp:                     Przychodzimy do Ciebie Boże i prosimy przymnóż nam wiary i pozwól zobaczyć, że mamy więcej niż potrzebujemy i na pewno stać nas na to, aby pomóc innym. Dodaj nam też odwagi abyśmy nie obawiali się dzielić z innymi.

 

Zakończenie:                     Panie otwórz nasze oczy i serca, i daj nam więcej wiary, ufności i odwagi bycia Twoimi uczniami w czynach, a nie jedynie w słowach. Pozwól nam przynieść do Ciebie nasze niedostatki i braki, a Ty przemień je w pokarm dający życie. Ty Który żyjesz i królujesz z Ojcem i Duchem Świętym, Bóg przez wszystkie wieki wieków. Amen

Słowo przed rozesłaniem:       Zapraszając na Eucharystię, Jezus daje nam na zakończenie jedno zadanie: "Idźcie i głoście co sami widzieliście i czego doświadczyliście." Można to zrozumieć i w taki sposób; idźcie i dajcie jeść innym z tego co tutaj otrzymaliście, ze stołu Słowa i Ciała mego.