Wniebowstąpienie Pańskie - rok A

 Dz 1:1-11

Pierwszą Księgę napisałem, Teofilu, o wszystkim, co Jezus czynił i czego nauczał od początku aż do dnia, w którym udzielił przez Ducha Świętego poleceń Apostołom, których sobie wybrał, a potem został wzięty do nieba. Im też po swojej męce dał wiele dowodów, że żyje: ukazywał się im przez czterdzieści dni i mówił o królestwie Bożym. A podczas wspólnego posiłku kazał im nie odchodzić z Jerozolimy, ale oczekiwać obietnicy Ojca: Słyszeliście o niej ode Mnie - /mówił/ - Jan chrzcił wodą, ale wy wkrótce zostaniecie ochrzczeni Duchem Świętym. Zapytywali Go zebrani: Panie, czy w tym czasie przywrócisz królestwo Izraela? Odpowiedział im: Nie wasza to rzecz znać czasy i chwile, które Ojciec ustalił swoją władzą, ale gdy Duch Święty zstąpi na was, otrzymacie Jego moc i będziecie moimi świadkami w Jerozolimie i w całej Judei, i w Samarii, i aż po krańce ziemi. Po tych słowach uniósł się w ich obecności w górę i obłok zabrał Go im sprzed oczu. Kiedy uporczywie wpatrywali się w Niego, jak wstępował do nieba, przystąpili do nich dwaj mężowie w białych szatach. I rzekli: Mężowie z Galilei, dlaczego stoicie i wpatrujecie się w niebo? Ten Jezus, wzięty od was do nieba, przyjdzie tak samo, jak widzieliście Go wstępującego do nieba.

Ef 1:17-23

Proszę, aby Bóg Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec chwały, dał wam ducha mądrości i objawienia w głębszym poznaniu Jego samego. Niech da wam światłe oczy serca tak, byście wiedzieli, czym jest nadzieja waszego powołania, czym bogactwo chwały Jego dziedzictwa wśród świętych i czym przemożny ogrom Jego mocy względem nas wierzących - na podstawie działania Jego potęgi i siły. Wykazał On je, gdy wskrzesił Go z martwych i posadził po swojej prawicy na wyżynach niebieskich, ponad wszelką Zwierzchnością i Władzą, i Mocą, i Panowaniem, i ponad wszelkim innym imieniem wzywanym nie tylko w tym wieku, ale i w przyszłym. I wszystko poddał pod Jego stopy, a Jego samego ustanowił nade wszystko Głową dla Kościoła, który jest Jego Ciałem, Pełnią Tego, który napełnia wszystko wszelkimi sposobami.

Ewangelia w roku A                                                             Mt 28, 16-20

Dana Mi jest wszelka władza w niebie i na ziemi

+ Zakończenie Ewangelii według świętego Mateusza.

Jedenastu uczniów udało się do Galilei na górę, tam gdzie Jezus im polecił. A gdy Go ujrzeli, oddali Mu pokłon. Niektórzy jednak wątpili. Wtedy Jezus zbliżył się do nich i przemówił tymi słowami:

« Dana Mi jest wszelka władza w niebie i na ziemi. Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Uczcie je zachowywać wszystko, co wam przykazałem. A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata ».

Oto słowo Pańskie.

---

Homilia I

Dana Mi jest wszelka władza ...

Wniebowstąpienie jest wydarzeniem, które nie może być rozpatrywane w kategoriach naturalistycznych i pseudo-intelektualnych. Nie można np. zadać pytania: "Gdzie konkretnie Jezus się udał?" czy też pytania; "W jaki sposób wstąpił do nieba?" lub "Gdzie jest to niebo?" Tego rodzaju naturalistyczne widzenie jest po pierwsze bezsensowne, a po drugie przesłania nam głębszy sens tego historio-zbawczego wydarzenia. Sami Ewangeliści nie umieją sobie z tym wydarzeniem poradzić używając bardzo nieporadnych słów dla jego opisu: "Pan Jezus został wzięty do nieba i zasiadł po prawicy Ojca". Nie chcą oni na pewno zdawać nam reporterskiego sprawozdania z niezwykłego faktu, ale przekazują inne, ważniejsze, historio-zbawcze prawdy:

• dana Mi jest wszelka władza - mówi o sobie Jezus, podkreślając swoje zbawcze posłannictwo,
• idźcie i nauczajcie wszystkie narody - poleca swoim uczniom,
• udzielajcie Chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego - ustanowienie Sakramentu Chrztu św.,
• kto uwierzy i przyjmie Chrzest będzie zbawiony - obietnica zbawienia dla wszystkich ludzi,
• Duch Święty zstąpi na was - obietnica zesłania i obecności Ducha Świętego,
• będziecie dokonywać rzeczy niezwykłych - z wiary wypływających,
• uczcie zachowywać moje przykazania - wiara musi być potwierdzona życiem,
• wy jesteście moimi świadkami - świadkami zbawczego posłannictwa Jezusa,
• Jezus został wzięty do nieba - tam skąd przybył, ale ni pytajmy o lokalizację,
• zasiadł po prawicy Ojca - bo jest Równy Ojcu w Bóstwie,
• przyjdzie powtórnie - zapowiedź Paruzji przy końcu świata,
• Ja jestem z wami aż do skończenia świata - mimo to nie przestał być obecny wśród nas.

To tylko niektóre tematy i prawdy teologiczne, na które wskazuje nam dzisiejsza uroczystość. Nie próbujmy sprowadzać Wniebowstąpienia tylko do niezwykłego i niewytłumaczalnego zdarzenia. Jest tutaj ogromne bogactwo teologicznych treści, których nie można zbanalizować, czy pominąć, zatrzymując się na drugoplanowej i nieważnej w końcu kwestii: „jak i gdzie fizycznie udał się Jezus?”

Chrystus, wstępujący do nieba zapowiada także nasz, definitywny powrót do domu Ojca.

---

Homilia II na Wniebowstąpienie Pańskie (Rok A)

Kluczowa myśl: „Dlaczego stoicie i wpatrujecie się w niebo?” – Chrześcijaństwo nie jest religią nostalgicznego spojrzenia, ale wcielonej obecności. Wniebowstąpienie nie jest odejściem Jezusa, lecz radykalną zmianą sposobu Jego obecności, która przestaje być ograniczona miejscem, by stać się ciałem – Kościołem.

1. Rozczarowanie przestrzenią, czyli pułapka „świętego miejsca”

Zebrali się na górze w Galilei. Tam, gdzie wszystko się zaczęło. I czytamy zaskakujące zdanie: „A gdy Go ujrzeli, oddali Mu pokłon. Niektórzy jednak wątpili”. To zdanie jest dla nas kluczem. Nawet w obliczu Zmartwychwstałego, w miejscu uświęconym Jego obecnością, w sercach apostołów rodzi się wątpliwość. Nie jesteśmy od nich lepsi. Nasza wiara to nie jest stalowy monolit, to często krucha łódź na wzburzonym morzu pytań.

Dzieje Apostolskie dodają kolejny, niezwykle ludzki szczegół. Jezus unosi się, obłok Go zabiera, a oni „uporczywie wpatrywali się w Niego, jak wstępował do nieba”. Stali z zadartymi głowami, z wzrokiem utkwionym w pustym już niebie. Ten obraz jest metaforą całego chrześcijaństwa, które na moment zamarło. To pokusa nas wszystkich: zatrzymać się, zamknąć w tęsknocie za „dawnymi czasami”, za namacalną obecnością Boga, za duchowym przeżyciem, które minęło. Chcielibyśmy zbudować namioty na górze Tabor, zatrzymać chwilę, zamknąć Boga w przestrzeni – najlepiej w przestrzeni tego kościoła, w tym akurat obrzędzie, w tej konkretnej emocji.

I wtedy pada to pozornie szorstkie pytanie „dwóch mężów w białych szatach”: „Mężowie z Galilei, dlaczego stoicie i wpatrujecie się w niebo?”. To nie jest łagodna pociecha. To wezwanie do przebudzenia, które jest sercem dzisiejszej uroczystości. Można by je przetłumaczyć współcześnie: Dlaczego zatrzymaliście się w swojej wierze? Dlaczego szukacie Boga tylko w tym, co minęło? Wasze patrzenie w niebo stało się ucieczką od ziemi.

2. Nowy rodzaj władzy – Chrystus jako Głowa Ciała

Wniebowstąpienie było konieczne, by apostołowie przestali szukać Jezusa „gdzieś”. Oni pytali Go: „Panie, czy w tym czasie przywrócisz królestwo Izraela?”. Wciąż myśleli politycznie, terytorialnie. Chcieli Królestwa z centrum w Jerozolimie. Tymczasem Jezus dokonuje radykalnej redefinicji władzy.

Święty Paweł w Liście do Efezjan pisze o tym z zachwycającą precyzją. Nie mówi o Jezusie, który „odszedł na emeryturę” do nieba. Mówi o Chrystusie, który został posadzony „ponad wszelką Zwierzchnością i Władzą, i Mocą, i Panowaniem”. W języku starożytnego świata są to nazwy duchowych potęg, które zniewalają świat. Paweł oznajmia: Jezus jest ponad polityką, ponad ekonomią, ponad duchami lęku i śmierci, ponad każdą siłą, która próbuje wam wmówić, że wasze życie nie ma sensu. To nie jest triumfalizm oderwany od rzeczywistości, ale obietnica, że u podstaw wszechświata nie leży chaos ani ślepa przemoc, ale miłość Baranka.

Ale najważniejsze jest ostatnie zdanie: Bóg „ustanowił Go nade wszystko Głową dla Kościoła, który jest Jego Ciałem, Pełnią Tego, który napełnia wszystko wszelkimi sposobami”.

Zastanówmy się nad tym. Głowa nie jest kompletna bez ciała. Ciało jest Pełnią Głowy. To znaczy, że Chrystus, który napełnia cały wszechświat, wybrał sobie sposób działania poprzez nas. Jego ręce, by błogosławić – to nasze ręce. Jego usta, by pocieszać – to nasze usta. Jego nogi, by iść do potrzebujących – to nasze nogi.

To jest odpowiedź na pytanie: „Dlaczego stoicie i wpatrujecie się w niebo?”. Niebo jest puste, bo Chrystus jest teraz na ziemi, w swoim Ciele, którym jesteśmy my. Uwielbione człowieczeństwo Jezusa nie zniknęło z kosmosu. Ono stało się „zaraźliwe”. Każdy chrzest, każda Eucharystia wszczepia nas w to uwielbione Ciało. Problem polega na tym, że my często zachowujemy się jak to ciało z odciętą od niego głową – funkcjonujemy, ale bez wizji, bez celu, bez Chrystusowego myślenia.

3. Misja: zejść z góry i zanurzyć się w dolinie

W Ewangelii Mateusza pada ostatnie zdanie, które jest jak testament: „A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata”.

Zwróćmy uwagę na ogromne napięcie. Jezus mówi, że ma wszelką władzę, a zaraz potem daje nam zadanie. Nie mówi: „Idźcie i zbudujcie mi imperium”. Mówi: „Idźcie i nauczajcie… udzielając chrztu… uczcie zachowywać wszystko, co wam przykazałem”.

Co przykazał? Czystość rytualną? Przepisy prawne? Nie. Przykazał błogosławienie nieprzyjaciół, nadstawianie drugiego policzka, miłość, która oddaje życie. „Zachowywać wszystko, co wam przykazałem” – to znaczy tworzyć alternatywną wspólnotę w sercu świata, która kieruje się logiką Krzyża i Zmartwychwstania, a nie logiką siły i sukcesu.

Wniebowstąpienie nie jest świętem pożegnania. Jest świętem nowej, radykalnej bliskości. „Jestem z wami” – to greckie ego meth’ hymon eimi – to nie jest obietnica odległego szefa, który wysłał nas na misję. To imię Boga: Emmanuel, Bóg z nami. On nie jest z nami jako nagroda dla doskonałych. Jest z nami pośród naszych wątpliwości, o czym przypomina nam ów wątek z Ewangelii Mateusza: „Niektórzy jednak wątpili”. I właśnie do wątpiących, do zalęknionych, do słabych Jezus mówi: Idźcie. Dana Mi jest władza. A ja jestem z wami.

Zakończenie

Bracia i Siostry, przestańmy wpatrywać się w niebo, jakby Bóg był nieobecny. On jest tutaj. Ale nie po to, by nas uwięzić w tej świątyni, lecz by nas stąd posłać. Wniebowstąpienie to święto, które każe nam przestać szukać Boga wyłącznie w nadzwyczajnościach, a zacząć rozpoznawać Go w zwyczajności Jego Ciała – w drugim człowieku, szczególnie tym, któremu świat mówi, że jest nikim.

Zejdźmy z góry naszych duchowych nostalgii i wejdźmy w Galileę naszego codziennego życia. Tam, w pracy, w rodzinie, w cierpieniu i radości, Chrystus – Głowa – chce swoim Ciałem dalej dotykać, uzdrawiać i kochać ten świat. Amen.

---

Homilia III

Obecność w Innej Formie: Paradoks Wniebowstąpienia

Uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego bywa niekiedy błędnie interpretowana jako opis „rozstania” lub „odejścia” Jezusa w odległe, niedostępne rejony kosmosu. Gdybyśmy pozostali przy takim, niemal fizykalnym rozumieniu tego wydarzenia, dzisiejsza liturgia musiałaby mieć charakter melancholijny. Tymczasem jest ona pełna triumfu i nadziei. Z perspektywy teologii duchowości, Wniebowstąpienie nie jest bowiem kresem obecności Chrystusa, lecz jej radykalną przemianą. Jezus nie „odszedł”, lecz „wszedł” w nowy sposób istnienia, stając się Panem całej rzeczywistości.

Góra spotkania i cień wątpliwości

Mateuszowa relacja z ostatniego spotkania w Galilei (Mt 28, 16-20) uderza surowym realizmem. Ewangelista notuje, że gdy uczniowie ujrzeli Zmartwychwstałego, „oddali Mu pokłon, niektórzy jednak wątpili”. To niezwykle istotny szczegół dla naszej formacji duchowej. Nawet w obliczu oczywistego cudu, w sercu człowieka może współistnieć wiara (adoracja) i wahanie (distasan – co w grece oznacza raczej stan rozdarcia, niepewności niż totalną niewiarę).

Jezus nie odrzuca uczniów z powodu tego rozdarcia. Przeciwnie, właśnie w tym momencie ogłasza swoją „wszelką władzę”. To moment przejścia od Chrystusa historycznego, ograniczonego czasem i przestrzenią, do Chrystusa kosmicznego, który wypełnia wszystko we wszystkim. Duchowość chrześcijańska nie polega na eliminacji pytań, ale na podjęciu misji mimo ich obecności, w oparciu o autorytet Tego, który zasiadł po prawicy Ojca.

Światłe oczy serca” – nowa percepcja

Klucz do zrozumienia dzisiejszej tajemnicy podaje nam św. Paweł w Liście do Efezjan (Ef 1, 17-23). Apostoł modli się o „światłe oczy serca” dla wierzących. To sformułowanie odsyła nas do klasycznej teologii gnosis chrześcijańskiej – poznania, które nie jest tylko intelektualne, ale egzystencjalne.

Dlaczego potrzebujemy „nowych oczu”? Ponieważ po Wniebowstąpieniu Chrystus staje się dla zmysłów niewidzialny. „Obłok zabrał Go im sprzed oczu” (Dz 1, 9) – ów obłok w tradycji biblijnej (Shekinah) nie jest zjawiskiem meteorologicznym, lecz symbolem Bożej obecności. Jezus wchodzi w chwałę Ojca, stając się „Głową dla Kościoła, który jest Jego Ciałem”.

Zatem, paradoksalnie, od momentu Wniebowstąpienia Jezus jest bliżej nas niż wtedy, gdy chodził po palestyńskich drogach. Wówczas był „obok” uczniów, teraz – poprzez Ducha Świętego i sakramenty – jest „wewnątrz” nich. Jak pisał św. Augustyn: „Wstąpił do nieba, lecz nie opuścił nas, którzy tu jesteśmy”. Naszym zadaniem jest pielęgnować ową „uważność serca”, która pozwala dostrzec Jego panowanie w codzienności, nawet gdy wydaje się ona zdominowana przez chaos.

Między kontemplacją a misją

Dzieje Apostolskie (Dz 1, 1-11) stawiają nas wobec jeszcze jednego napięcia: między „wpatrywaniem się w niebo” a powrotem do Jerozolimy. Upomnienie aniołów: „Dlaczego stoicie i wpatrujecie się w niebo?” nie jest naganą dla modlitwy czy kontemplacji, lecz ostrzeżeniem przed duchową biernością.

Teologia duchowości uczy nas, że czas między Wniebowstąpieniem a Paruzją (powtórnym przyjściem) to czas Kościoła – czas świadectwa. Chrystus przekazuje swoją misję uczniom: „Będziecie moimi świadkami”. To niezwykłe zaufanie Boga do człowieka. Moc, którą obiecuje Jezus (dynamis), nie jest siłą polityczną czy militarną, o którą dopytywali uczniowie („czy w tym czasie przywrócisz królestwo Izraela?”), ale mocą Ducha, która pozwala kochać i służyć aż po krańce ziemi.

Nadzieja naszego powołania

Wniebowstąpienie to wreszcie święto naszej przyszłości. Liturgia rzymska w prefacji dzisiejszego dnia głosi, że „Wniebowstąpienie Chrystusa jest naszym wyniesieniem”. Tam, gdzie jest Głowa, ma nadzieję dotrzeć i Ciało. Wyznanie wiary w Chrystusa zasiadającego po prawicy Ojca ma fundamentalne znaczenie dla naszej tożsamości: nasze życie nie jest zamknięte w horyzoncie doczesności.

Zakończenie Ewangelii wg św. Mateusza przynosi obietnicę, która jest fundamentem chrześcijańskiego pokoju: „A oto Ja jestem z wami przez wszystkie dni, aż do skończenia świata”. To nie jest obietnica nostalgiczna, ale zapewnienie o realnej skuteczności Jego łaski.

Dziś, celebrując Wniebowstąpienie, nie żegnamy się z Mistrzem. Celebrujemy fakt, że odtąd każda „nasza” chwila jest „Jego” chwilą. Uczymy się żyć w świecie, nie będąc ze świata, wpatrzeni w niebo, ale z rękami gotowymi do pracy w winnicy Pańskiej. Niech „światłe oczy naszych serc” pozwolą nam dostrzec Chrystusa w Słowie, w łamaniu chleba i w drugim człowieku – aż przyjdzie w chwale.

---

Dwa plany homilii alternatywnych

Oto dwa szczegółowe plany homilii na uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego (Rok A), oparte na podanych czytaniach (Dz 1,1-11; Ef 1,17-23; Mt 28,16-20). Każdy plan ma odmienny punkt ciężkości teologicznej i duszpasterskiej, dostosowany do dojrzałego audytorium.

Plan I: „Już nie w górę, lecz w głąb – Wniebowstąpienie jako przemiana obecności”

Myśl przewodnia: Wniebowstąpienie nie jest odejściem Jezusa, ale zmianą sposobu Jego obecności – z ograniczonej miejscem i czasem na obecność w mocy Ducha Świętego, która ogarnia całe stworzenie i konkretyzuje się w Kościele.

Cel homilii: Pomóc uczestnikom przejść od nostalgicznego „wpatrywania się w niebo” do czynnego odkrywania Chrystusa w codzienności i we wspólnocie.

1. Wprowadzenie: zatrzymani na progu nieba

• Obraz: Uczniowie stoją i uporczywie wpatrują się w niebo (Dz 1,10-11). Przypomina to nasze doświadczenie straty, rozstania, tęsknoty za „świętymi chwilami”.
• Pytanie aniołów: „Dlaczego stoicie i wpatrujecie się w niebo?” – to nie tylko upomnienie, ale diagnoza pokusy religijności zamkniętej w przeszłości i w „sacrum” oddzielonym od życia.
• Podkreślenie: Dzisiejsza uroczystość rozbija nasze wyobrażenia o „świętym miejscu”. Chrześcijaństwo nie jest religią konkretnych lokalizacji (góra Tabor, wieczernik, Góra Oliwna), ale misji.

2. Rozwinięcie I: Puste niebo, pełny świat – nowa ekonomia obecności

• Porównanie perspektywy uczniów przed i po Wniebowstąpieniu. Wcześniej Jezus był w jednym miejscu – aby Go spotkać, trzeba było tam pójść. Teraz niebo jest „puste”, a ziemia staje się przestrzenią działania uwielbionego Chrystusa.
• Ef 1,22-23: Bóg „ustanowił Go nade wszystko Głową dla Kościoła, który jest Jego Ciałem, Pełnią Tego, który napełnia wszystko”. To kluczowe stwierdzenie: Chrystus-Wniebowzięty nie jest nieobecny, lecz wypełnia wszystko i objawia się przez swoje Ciało – nas.
• Wniosek dla słuchacza: Szukanie Boga wyłącznie w nadzwyczajnościach, cudach, dawnych przeżyciach staje się bałwochwalstwem. Bóg chce być odnajdywany w tym, co zwyczajne – w sakramencie, ale i w drugim człowieku.

3. Rozwinięcie II: Świadek z mocą – od nostalgii do misji

• Odwołanie do Dz 1,8: „Gdy Duch Święty zstąpi na was, otrzymacie Jego moc i będziecie moimi świadkami”. Moc Ducha nie jest dana po to, by „cieszyć się nią” wewnętrznie, ale by rozszerzać granice obecności Chrystusa.
• Rola świadectwa: bycie świadkiem (gr. martyres) nie oznacza najpierw mówienia, ale bycia kimś, przez kogo Chrystus może dotykać świata. „Ciało” Chrystusa ma konkretne ręce, nogi, usta – nasze.
• Pytanie do refleksji: Czy moja obecność w rodzinie, pracy, sąsiedztwie jest „przedłużeniem” obecności Chrystusa? Czy przeze mnie inni mogą dotknąć Jego miłosierdzia, prawdy, sprawiedliwości?

4. Rozwinięcie III: Wątpiący posłani – realizm wspólnoty

• Uwypuklenie wątku z Ewangelii Mateusza (Mt 28,17): „A gdy Go ujrzeli, oddali Mu pokłon. Niektórzy jednak wątpili”. To nie jest marginalna uwaga, ale sedno opisu Kościoła misyjnego.
• Jezus nie posyła doskonałych. Posyła tych, którzy jednocześnie klękają i wątpią. Nasze wątpliwości nie dyskwalifikują nas z misji; są przestrzenią, w której działa moc Boża (por. 2 Kor 12,9).
• Wspólnota Kościoła nie jest stowarzyszeniem perfekcyjnych ludzi, ale Ciałem Chrystusa, w którym wątpliwości i kryzysy są szansą na spotkanie ze Zbawicielem, nie powodem do wykluczenia.

5. Zakończenie i wezwanie

• Powrót do obrazu uczniów wpatrujących się w niebo. Propozycja duchowego ćwiczenia: przez najbliższy tydzień, za każdym razem, gdy przyjdzie pokusa „ucieczki w niebo” (marzenie, narzekanie na teraźniejszość, duchowa nostalgia), zadać sobie pytanie: „Gdzie konkretnie, tu i teraz, Chrystus chce przeze mnie działać?”
• Modlitwa: Prośba o ducha mądrości i objawienia (Ef 1,17), by „światłe oczy serca” potrafiły rozpoznać obecność Zmartwychwstałego nie nad nami, ale w nas i między nami.

---

Plan II: „Dana Mi jest wszelka władza – paradoks mocy w słabości”

Myśl przewodnia: Wniebowstąpienie objawia prawdziwy charakter władzy Chrystusa – nie jest to dominacja, lecz wszechogarniająca miłość, która realizuje się poprzez pokorną służbę Kościoła i przemienia świat od wewnątrz.

Cel homilii: Ukazać napięcie między ludzkim pojmowaniem władzy a królewską godnością Chrystusa, który króluje z krzyża i przez tych, którzy podejmują logikę daru z siebie.

1. Wprowadzenie: Czyje panowanie przynosi pokój?

• Kontekst pytania apostołów z Dz 1,6: „Panie, czy w tym czasie przywrócisz królestwo Izraela?”. Pokazuje ono, że nawet po zmartwychwstaniu uczniowie wciąż mylą mesjanizm z politycznym triumfem.
• Czasy i chwile – Jezus odsuwa ich pytanie, przenosząc akcent z „kiedy” na „w czym” będzie się realizować ich udział w królestwie.
• Współczesna analogia: my także szukamy zabezpieczeń, wpływów, widzialnych znaków potęgi dobra. Tymczasem Wniebowstąpienie demaskuje tę pokusę.

2. Rozwinięcie I: Jaka władza jest dana Chrystusowi?

• Analiza proklamacji z Mt 28,18: „Dana Mi jest wszelka władza w niebie i na ziemi”. Czas przeszły dokonany (gr. edothē) wskazuje na definitywny akt – to władza zdobyta przez krzyż i zmartwychwstanie.
• Ef 1,20-21 wylicza potęgi: „ponad wszelką Zwierzchnością i Władzą, i Mocą, i Panowaniem”. Są to nie tylko byty duchowe, ale także struktury zniewalające człowieka: strach, grzech, śmierć, niesprawiedliwe systemy społeczne. Chrystus jest nad nimi nie jako tyran, ale jako Baranek, który zwycięża przez miłość do końca.
• Konfrontacja z obrazem władzy w świecie: dominacja, przymus, rywalizacja. Władza Chrystusa jest jakościowo inna – to exousia(władza-wolność), która stwarza przestrzeń wolności.

3. Rozwinięcie II: Misja jako uczestnictwo w słabnącej sile zła

• Idźcie i nauczajcie/udzielajcie chrztu/uczcie zachowywać przykazania (Mt 28,19-20). Treścią misji nie jest prozelityzm ani budowa ziemskiego imperium, lecz wprowadzanie ludzi w relację z Trójcą i w etos Królestwa (Kazanie na Górze).
• „Zachowywać wszystko, co wam przykazałem” – zwłaszcza miłość nieprzyjaciół, przebaczenie, czystość serca, ubóstwo ducha. To są narzędzia, przez które moc Chrystusa podważa fundamenty świata opartego na przemocy.
• Ilustracja: Każdy akt bezinteresownego przebaczenia czy solidarności z odrzuconymi jest znakiem panowania Chrystusa nad „Zwierzchnościami” tego świata – nad logiką odwetu, wykluczenia, obojętności.

4. Rozwinięcie III: „Jestem z wami” – gwarancja obecności w misji

• Końcowe zdanie Ewangelii (Mt 28,20) to nie sentymentalne pocieszenie, ale teologiczna rama. Chrystus wszechwładny jest zarazem Emmanuelem – Bogiem-z-nami.
• W kontekście Wniebowstąpienia: Ten, który wypełnia wszystko (Ef 1,23), idzie z Kościołem przez wieki. Nie ma sytuacji, w której Kościół byłby osamotniony w swej misji, nawet gdy ponosi porażki, nawet gdy doświadcza prześladowań i słabości.
• Wzmianka o eucharystii jako antycypacji i źródle: W każdej Mszy Świętej Wniebowstąpienie łączy się z Paschą – Chrystus, który zasiada po prawicy Ojca, staje się obecny pod postaciami chleba i wina, karmiąc nas sobą dla misji.

5. Zakończenie i wezwanie

• Synteza: Wniebowstąpienie uczy nas, że prawdziwa władza Chrystusa polega na miłości, która nie narzuca się siłą, ale pociąga i przemienia. My jesteśmy włączeni w tę dynamikę – gdziekolwiek oddajemy życie z miłości, tam Chrystus rozciąga swoje panowanie.
• Konkretne zadanie: zidentyfikować w swoim życiu jedną przestrzeń, gdzie czujemy się bezsilni (relacja, sytuacja społeczna, wewnętrzna walka), i oddać ją w wierze Chrystusowi, pytając nie: „co ja mogę zrobić?”, ale „jak Chrystus chce przeze mnie tam zwyciężyć miłością?”
• Modlitwa w intencji otwartych oczu serca (Ef 1,18), byśmy widzieli, że pozorna nieobecność Boga jest Jego wszechmocną obecnością działającą przez pokorę i słabość narzędzi, którymi jesteśmy.

Oba plany zakładają aktywne wykorzystanie wszystkich czytań liturgicznych, podkreślają integralny związek między Wniebowstąpieniem a misją Kościoła i przeznaczone są dla dorosłych słuchaczy, gotowych na pogłębioną refleksję nad paradoksami wiary.

VI Niedziela Wielkanocna – A

 Dz 8:5-8.14-17

Filip przybył do miasta Samarii i głosił im Chrystusa. Tłumy słuchały z uwagą i skupieniem słów Filipa, ponieważ widziały znaki, które czynił. Z wielu bowiem opętanych wychodziły z donośnym krzykiem duchy nieczyste, wielu też sparaliżowanych i chromych zostało uzdrowionych. Wielka radość zapanowała w tym mieście. Kiedy Apostołowie w Jerozolimie dowiedzieli się, że Samaria przyjęła słowo Boże, wysłali do niej Piotra i Jana, którzy przyszli i modlili się za nich, aby mogli otrzymać Ducha Świętego. Bo na żadnego z nich jeszcze nie zstąpił. Byli jedynie ochrzczeni w imię Pana Jezusa. Wtedy więc wkładali /Apostołowie/ na nich ręce, a oni otrzymywali Ducha Świętego.

1P 3:15-18

Pana zaś Chrystusa miejcie w sercach za Świętego i bądźcie zawsze gotowi do obrony wobec każdego, kto domaga się od was uzasadnienia tej nadziei, która w was jest. A z łagodnością i bojaźnią [Bożą] zachowujcie czyste sumienie, ażeby ci, którzy oczerniają wasze dobre postępowanie w Chrystusie, doznali zawstydzenia właśnie przez to, co wam oszczerczo zarzucają. Lepiej bowiem - jeżeli taka wola Boża - cierpieć dobrze czyniąc, aniżeli czyniąc źle. Chrystus bowiem również raz umarł za grzechy, sprawiedliwy za niesprawiedliwych, aby was do Boga przyprowadzić; zabity wprawdzie na ciele, ale powołany do życia Duchem.

J 14:15-21

Jeżeli Mnie miłujecie, będziecie zachowywać moje przykazania. Ja zaś będę prosił Ojca, a innego Pocieszyciela da wam, aby z wami był na zawsze - Ducha Prawdy, którego świat przyjąć nie może, ponieważ Go nie widzi ani nie zna. Ale wy Go znacie, ponieważ u was przebywa i w was będzie. Nie zostawię was sierotami: Przyjdę do was. Jeszcze chwila, a świat nie będzie już Mnie oglądał. Ale wy Mnie widzicie, ponieważ Ja żyję i wy żyć będziecie. W owym dniu poznacie, że Ja jestem w Ojcu moim, a wy we Mnie i Ja w was. Kto ma przykazania moje i zachowuje je, ten Mnie miłuje. Kto zaś Mnie miłuje, ten będzie umiłowany przez Ojca mego, a również Ja będę go miłował i objawię mu siebie.

Nie zostawię was sierotami

---

Duch Pocieszyciel, Duch Prawdy ...

Za tydzień niedziela Wniebowstąpienia, a za dwa tygodnie Uroczystość Zesłania Ducha Świętego. I dlatego dzisiaj Kościół w liturgii Słowa przybliża nam tekst, w którym Chrystus zapowiada posłanie Ducha Świętego.

Dwa rozdziały dalej św. Jan przytacza inny tekst Zbawiciela z tej samej mowy pożegnalnej:

„Jeszcze wiele mam wam do powiedzenia, ale teraz jeszcze znieść nie możecie. Gdy zaś przyjdzie On, Duch Prawdy, doprowadzi was do całej prawdy. Bo nie będzie mówił od siebie, ale powie wszystko, cokolwiek usłyszy, i oznajmi wam rzeczy przyszłe.” (J 16,7-13)

Katechizm Kościoła tak mówi o rzeczywistości i działaniu Ducha Świętego:

1433   Od dnia Paschy Duch Święty "przekonuje świat o grzechu" (J 16, 8), to znaczy, że świat nie uwierzył w Tego, którego posłał Ojciec. Ten sam Duch, który ujawnia grzech, jest także Pocieszycielem, udzielającym ludzkiemu sercu łaski skruchy i nawrócenia. (KKK)

A św. Jan Paweł II w encyklice o Duchu Świętym Dominum et Vivificantem pisał:

„Wobec świata Ducha Święty demaskuje wszystko to, co jest kłamstwem: grzech przedstawia jako grzech, i pokazuje światu prawdę o Zmartwychwstaniu Chrystusa (J 16,8: “On zaś gdy przyjdzie, przekona świat o grzechu, o sprawiedliwości i o sądzie”).”

I dlatego świat tak bardzo boi się Ducha Świętego. Dlatego diabeł, który jest panem tego świata wprowadza do działania coraz bardziej wyszukane, „delikatne” i wysublimowane metody walki z Prawdą: metody kłamstwa, manipulacji, political correctness, wyśmiewania prawdy, ośmieszania uczciwości,  negacji prawdy przy pomocy nowych pojęć i pseudo-wartości takich jak: tolerancja, oskarżenie o fanatyzm, fundamentalizm, brak wyrozumiałości. Używa do tego nawet takich pojęć jak miłosierdzie (bez nawrócenia), miłość bez prawdy, uładzona i słodkawa (a jednocześnie niestrawna i fałszywa) grzeczność, obślizgłe i obrzydliwe uśmieszki przyklejone do twarzy. NIE, nie jestem zwolennikiem brutalizmu, nie głoszę chamstwa, ordynarności i grubiaństwa. Ale czasami nasze życie społeczne, ale i w nasze życie rodzinne i kościelne wciska się ta uładzona i ugrzeczniona polityczna poprawność, która nie ma nic wspólnego ani z Duchem Świętym ani z Prawdą.

Wystarczy się rozglądnąć dookoła w naszych środowiskach aby zobaczyć jak Szatan działając świadomie przeciwko Duchowi Świętemu zajmuje coraz to nowe pozycje: MEDIA !!!!, przepływ informacji, nauczanie, szkoła, (genderyzm), RODZINA !!! a co się dzieje w parafiach, w kościołach, powiedzmy sobie szczerze w zakonach i wspólnotach religijnych ????

We wspomnianej już encyklice Dominum et Vivificantem św. Jan Paweł II pisze:

„Duch Święty, wg. zapowiedzi Jezusa, ma doprowadzić wierzących w Chrystusa do całej prawdy, ma ich wszystkiego nauczyć. Na czym polega ta nauka? Nie chodzi św. Janowi o jakąś doktrynę, ale o życie duchowe wierzących: chodzi o świadectwo dawane Chrystusowi: “On będzie świadczył o Mnie, ale wy też świadczycie, bo jesteście ze Mną od początku” (J 15,26-27). Poprzez Ducha Świętego dokonuje się nie tylko przypomnienie tego, co uczynił Jezus, retrospekcja, ale autentyczny rozwój wiary Kościoła.”

Żyjemy w czasach kiedy „dawanie świadectwa staje się coraz trudniejsze i coraz bardziej niebezpieczne.”

Trudniejsze – bo nawet samo rozeznanie, co jest prawdą, a co tylko jej podróbką jest bardzo trudne. Różni fałszywi „apostołowie” próbują poprawiać zbyt wymagającą Ewangelię i głosić jej złagodzoną, bardziej „miłosierną” formę,

Niebezpieczne – bo Prawda, Której mamy świadczyć jest największym zagrożeniem dla „ojca wszelkiego kłamstwa”.

Nie bez przyczyny Chrystus mówi o tym w sposób szczególny:  np. w Modlitwie Arcykapłańskiej:

„Uświęć ich w prawdzie. Słowo Twoje jest prawdą. Jak Ty Mnie posłałeś na świat, tak i Ja ich na świat posłałem. A za nich Ja poświęcam w ofierze samego siebie, aby i oni byli uświęceni w prawdzie.” (J 17,17-19)

My naprawdę potrzebujemy Ducha Świętego, Ducha Prawdy, Duch Pocieszyciela.
Jesteśmy powołani do dawania świadectwa Prawdzie w Duchu Świętym.

---

Homilia starsza

Kto zachowuje przykazania ten Mnie miłuje

Miłość ... kolejne wielkie słowo, po Prawdzie o której słyszeliśmy w ubiegłą niedzielę. Na jej temat się dyskutuje, pisze rozprawy filozoficzne i poezję, o niej się śpiewa i marzy, o niej się mówi wiele i najczęściej bezsensownie i beznadziejnie płytko. A Jezus, który na pewno zna jej głębię i wie o czym mówi, powtarza dwukrotnie w dzisiejszej Ewangelii, co to znaczy miłować. "Jeżeli Mnie miłujecie, będziecie zachowywać moje przykazania." (...) oraz "Kto ma przykazania moje i zachowuje je, ten Mnie miłuje." Miłość nie jest uczuciem, sentymentalizmem, zadurzeniem. Miłość jest czynem, faktem, uczciwym rozpoznaniem potrzeb i rzetelnym zachowaniem przykazań: "nie kradnij, nie zabijaj, nie cudzołóż, nie kłam, nie bądź chciwy, zachłanny, szanuj ojca i matkę, czcij Boga, szanuj ludzi ..." Miłość nie jest do recytowania i śpiewania, ale do czynienia. Miłość to dobro, którego udzielam innym, to szacunek i słuszny osąd swojej kondycji i potrzeb innych, to pochylenie się nad człowiekiem, to życie przede wszystkim uczciwe, rzetelne i dobre ...

A my tyle o niej filozofujemy i wymądrzamy się tylko po to, aby jej nie czynić, aby jej nie okazywać. W imię miłości usprawiedliwiamy zbrodniarzy i zboczeńców. W imię miłości tolerujemy zło. Przecież to jest przewrotne i obłudne sprzeniewierzanie się i obrażanie samego Boga, Który jest Miłością.

"Kto Mnie miłuje (kto w ogóle twierdzi, że miłuje), zachowuje moje przykazania." A przykazania Boże są proste i jasne i klarowne: "Miłuj Boga i bliźniego." Tylko, że my kombinujemy i wymyślamy, byle tylko nie miłować ....

Panie wyzwól mnie z fałszywych wyobrażeń o miłości,
Panie pokaż mi jak na co dzień i bez wielkich, patetycznych słów miłować Boga i bliźniego, nie słowami, ale czynem.

---

Homilia III

Chrześcijaństwo to nie „relacja na odległość”

Słuchając dzisiejszej Ewangelii, można odnieść wrażenie, że Jezus próbuje nas przygotować na najtrudniejszy rodzaj relacji: związek na odległość. Mówi o odejściu, o tym, że świat Go już nie ujrzy, ale jednocześnie obiecuje: „Nie zostawię was sierotami”.

Żyjemy w epoce, która panicznie boi się bycia „osieroconym”. Boimy się wykluczenia, braku zasięgu, bycia pominiętym w powiadomieniach. A jednak, mimo bycia online 24/7, wielu z nas czuje się dokładnie tak, jak uczniowie w Wieczerniku – osamotnieni w swoich lękach, chorobach czy wątpliwościach.

1. Radość w Samarii, czyli Bóg „nieuprzedzony”

Spójrzmy na pierwsze czytanie. Filip idzie do Samarii. Dla ówczesnych pobożnych Żydów Samaria była duchowym gettem, miejscem „gorszego sortu”. I co się dzieje? Wielka radość. Dlaczego? Bo Filip nie przyniósł im nowego kodeksu karnego, ale uwolnienie.

To ważna lekcja: Ewangelia nie jest zestawem zakazów, które mają nas ograniczyć, ale siłą, która „prostuje chromych”. Jeśli Twoja wiara Cię nie cieszy, jeśli jest tylko ciężkim plecakiem pełnym paragrafów, to znaczy, że gdzieś po drodze zgubiłeś Ducha, o którym mówi Filip. Duch Święty to nie jest „teologiczna koncepcja”, to Boża energia, która sprawia, że w mieście Twojego życia wreszcie „panuje radość”.

2. Adwokat, który nie bierze stawek godzinowych

Jezus nazywa Ducha Świętego Parakletem – Pocieszycielem, ale dosłownie: Adwokatem.

W świecie, który uwielbia nas oskarżać, wytykać błędy i archiwizować nasze potknięcia, mamy Kogoś, kto stoi „przy nas”.

Świat nie może Go przyjąć, bo świat wierzy tylko w to, co da się zmierzyć, zważyć i wrzucić na Instagrama. Ducha nie widać. Ale czy widać miłość? Czy widać nadzieję? Czy widać sens? Nie, a jednak to one napędzają nasze życie. Duch Święty jest jak tlen – niewidoczny, ale bez niego płuca Twojej duszy po prostu przestają pracować.

3. Jak bronić nadziei i nie zostać agresorem?

Święty Piotr w drugim czytaniu rzuca nam wyzwanie: „Bądźcie zawsze gotowi do obrony wobec każdego, kto domaga się uzasadnienia tej nadziei, która w was jest”.

Zauważcie jedno kluczowe słowo: łagodność. Często mylimy „obronę wiary” z internetową wojną, agresywną apologetyką czy pogardą wobec niewierzących. Tymczasem najlepszą „obroną nadziei” jest... bycie człowiekiem, którego życie jest zagadką dla innych.

• Dlaczego on ma w sobie pokój, skoro stracił pracę? * Dlaczego ona potrafi wybaczyć, choć tak bardzo ją zraniono? To jest to „uzasadnienie nadziei”. Jeśli Twoje życie nie prowokuje nikogo do zadawania takich pytań, to znaczy, że Twoja obrona wiary jest tylko teoretyczna.

4. Miłość to nie emocje, to lojalność

Jezus mówi krótko: „Jeżeli Mnie miłujecie, będziecie zachowywać moje przykazania”.

Współcześnie miłość kojarzymy z „motylami w brzuchu”. Jezus sprowadza nas na ziemię. Miłość do Boga to nie jest stan emocjonalnego uniesienia na modlitwie. Miłość to lojalność w codzienności. To wybór dobra wtedy, gdy nikt nie patrzy.

Podsumowując:

Nie jesteśmy sierotami. Nie żyjemy w związku na odległość z Bogiem, który został gdzieś w niebie. On jest „u nas i w nas”.

W ten tydzień wejdźmy z jednym zadaniem: zamiast kłócić się o wiarę, spróbujmy żyć tak, by ktoś patrząc na nas, zaczął szukać źródła tej „dziwnej radości”, którą mieli mieszkańcy Samarii. Bądźmy dowodem na istnienie Niewidzialnego.

---

Homilia IV

Żyjemy w czasach, które socjologowie nazywają „epoką sierot”. Nigdy wcześniej nie mieliśmy tylu wirtualnych znajomych, a jednocześnie tak dotkliwie nie odczuwaliśmy samotności. Możemy mieszkać w zatłoczonych blokowiskach, pracować w wielkich korporacjach, należeć do licznych grup, a mimo to czuć się jak duchowi bezdomni – bez zakorzenienia, bez prawdziwej przynależności. W tę rzeczywistość ludzkiego sieroctwa wpada dziś jedno z najbardziej poruszających zdań Ewangelii: „Nie zostawię was sierotami. Przyjdę do was” (J 14,18).

W greckim oryginale Ewangelii Jana pada tu słowo orphanos. Nie oznacza ono jedynie dziecka pozbawionego rodziców. Opisuje kondycję człowieka radykalnie osamotnionego, który nie ma się do kogo zwrócić, nie ma adresu, pod który mógłby wrócić. I właśnie takim zagubionym, przestraszonym uczniom Jezus mówi: nie będziecie sierotami. Jak to możliwe, skoro za chwilę odejdzie, a „świat nie będzie Go już oglądał”? Odpowiedź brzmi: przez Dar Ducha Prawdy – Parakleta. Słowo to tłumaczymy jako Pocieszyciel, ale jego znaczenie jest gęstsze. Parakletos to Ten, który staje w naszej obronie, Adwokat, Orędownik, a zarazem Ten, który umacnia i scala od środka. Duch Święty nie jest więc tylko mglistą energią czy boskim dodatkiem do chrześcijańskiego życia – jest realną, osobową obecnością, która sprawia, że przestajemy być duchowymi sierotami. On wprowadza nas w najgłębszą więź, jaką tylko można sobie wyobrazić: „Ja jestem w Ojcu moim, a wy we Mnie i Ja w was”.

Ten właśnie problem – duchowego sieroctwa mimo religijnej przynależności – w uderzający sposób ilustruje pierwsze czytanie z Dziejów Apostolskich. Filip przybywa do Samarii i odnosi spektakularny sukces: tłumy słuchają, duchy nieczyste wychodzą, sparaliżowani wstają, chromi chodzą. „Wielka radość zapanowała w tym mieście”. Mogłoby się wydawać, że to wzór odnowy, duchowy przebój. A jednak coś fundamentalnego było nie na miejscu. Samarytanie przyjęli słowo, zostali ochrzczeni w imię Jezusa, ale brakowało im Ducha Świętego. Brakowało pieczęci, która z religijnego entuzjazmu czyni nowe stworzenie zamieszkane przez Boga. Apostołowie wysyłają Piotra i Jana – tych, którzy stoją na straży jedności i ciągłości – aby przez modlitwę i włożenie rąk Duch zstąpił. Ta scena jest przestrogą dla nas. Czy i my czasem nie próbujemy zbudować chrześcijaństwa „na pół gwizdka”: opartego na atrakcyjnych wydarzeniach, wzniosłych emocjach, a nawet na poprawnej doktrynie, ale pozbawionego tchnienia Parakleta? To ryzyko chrześcijaństwa odtwarzanego jedynie z ludzkich sił – chrześcijaństwa sierot, które zapomniało, że ma Ojca i że Ojciec dał Mu Ducha.

Święty Piotr w swoim Liście pokazuje nam konkretny znak rozpoznawczy człowieka, który przestał być sierotą i żyje w dynamice Ducha Prawdy. Jest nim połączenie pozornie sprzecznych postaw: „bądźcie zawsze gotowi do obrony” i jednocześnie – „z łagodnością i bojaźnią Bożą”. Mamy dawać świadectwo prawdzie, ale bez agresji. Mamy apologi, ale bez nienawiści. Jak to możliwe? W świecie, który dzieli wszystko na zaciekłe plemienne spory, gdzie nawet broniąc słusznej sprawy często gardzimy przeciwnikiem, chrześcijanin ma być znakiem sprzeciwu właśnie dzięki swojej łagodności. A jest to możliwe tylko wtedy, gdy nie działa jak osierocone dziecko, które musi krzyczeć, walczyć i za wszelką cenę domagać się swojego, bo nikt się za nim nie ujmie. Człowiek napełniony Duchem wie, że ma Obrońcę – Parakleta. Nie potrzebuje więc zwyciężać za wszelką cenę. Spokój wobec oszczerstw, o którym pisze Piotr, bierze się z zamieszkiwania w Chrystusie. Ten, kto wie, że „Chrystus żyje” i że „i wy żyć będziecie”, potrafi nawet cierpieć dobrze czyniąc, bo jego życie jest ukryte z Chrystusem w Bogu.

Gdzie jest klucz do tej przemiany ze stanu sieroctwa do synostwa? W samym sercu dzisiejszej Ewangelii Jezus mówi: „Jeżeli Mnie miłujecie, będziecie zachowywać moje przykazania”. Nie jest to targ: ja daję posłuszeństwo, Ty dajesz Ducha. To jest logika miłości, która otwiera przestrzeń. Miłość do Chrystusa, która wyraża się w konkretnym życiu – w naszych małych, codziennych wyborach wierności Ewangelii – czyni z nas nie tyle moralnych perfekcjonistów, ile naczynia otwarte na przyjęcie Pocieszyciela. „Kto zaś Mnie miłuje, ten będzie umiłowany przez Ojca mego, a również Ja będę go miłował i objawię mu siebie”. Objawię mu siebie – to znaczy, że Duch Święty zdziera zasłonę sieroctwa. Przestajemy szukać Boga po omacku, a zaczynamy doświadczać, że jesteśmy w Nim, a On w nas.

Przyjdźmy dziś do Eucharystii z wołaniem o to odarcie ze złudzeń. Nie zadowalajmy się chrześcijaństwem Filipa z Samarii – pięknym, entuzjastycznym, ale jeszcze oczekującym na pełnię. Prośmy Piotra i Jana, czyli wspólnotę Kościoła z jego sakramentami i apostolską strukturą, aby włożyli na nas ręce. I z całą świadomością przyjmijmy Ducha, który jest dawany nie jako nagroda za perfekcję, ale jako Odpowiedź na tęsknotę sieroty, która chce wrócić do Domu. Bo Ten, który „raz umarł za grzechy, sprawiedliwy za niesprawiedliwych”, powrócił do życia Duchem właśnie po to, abyśmy i my, jeszcze tu, wśród codziennych zmagań, już nigdy nie czuli się opuszczeni. Nie jesteśmy sierotami. Jesteśmy mieszkaniem Boga. 

V Niedziela Wielkanocna - A

 Dz 6:1-7

Wówczas, gdy liczba uczniów wzrastała, zaczęli helleniści szemrać przeciwko Hebrajczykom, że przy codziennym rozdawaniu jałmużny zaniedbywano ich wdowy. Nie jest rzeczą słuszną, abyśmy zaniedbywali słowo Boże, a obsługiwali stoły - powiedziało Dwunastu, zwoławszy wszystkich uczniów. Upatrzcie zatem, bracia, siedmiu mężów spośród siebie, cieszących się dobrą sławą, pełnych Ducha i mądrości. Im zlecimy to zadanie. My zaś oddamy się wyłącznie modlitwie i posłudze słowa. Spodobały się te słowa wszystkim zebranym i wybrali Szczepana, męża pełnego wiary i Ducha Świętego, Filipa, Prochora, Nikanora, Tymona, Parmenasa i Mikołaja, prozelitę z Antiochii. Przedstawili ich Apostołom, którzy modląc się włożyli na nich ręce. A słowo Boże rozszerzało się, wzrastała też bardzo liczba uczniów w Jerozolimie, a nawet bardzo wielu kapłanów przyjmowało wiarę.

1 P 2:4-9

Zbliżając się do Tego, który jest żywym kamieniem, odrzuconym wprawdzie przez ludzi, ale u Boga wybranym i drogocennym, wy również, niby żywe kamienie, jesteście budowani jako duchowa świątynia, by stanowić święte kapłaństwo, dla składania duchowych ofiar, przyjemnych Bogu przez Jezusa Chrystusa. To bowiem zawiera się w Piśmie: Oto kładę na Syjonie kamień węgielny, wybrany, drogocenny, a kto wierzy w niego, na pewno nie zostanie zawiedziony. Wam zatem, którzy wierzycie, cześć! Dla tych zaś, co nie wierzą, właśnie ten kamień, który odrzucili budowniczowie, stał się głowicą węgła - i kamieniem upadku, i skałą zgorszenia. Ci, nieposłuszni słowu, upadają, do czego zresztą są przeznaczeni. Wy zaś jesteście wybranym plemieniem, królewskim kapłaństwem, narodem świętym, ludem [Bogu] na własność przeznaczonym, abyście ogłaszali dzieła potęgi Tego, który was wezwał z ciemności do przedziwnego swojego światła,

J 14:1-12

Niech się nie trwoży serce wasze. Wierzycie w Boga? I we Mnie wierzcie. W domu Ojca mego jest mieszkań wiele. Gdyby tak nie było, to bym wam powiedział. Idę przecież przygotować wam miejsce. A gdy odejdę i przygotuję wam miejsce, przyjdę powtórnie i zabiorę was do siebie, abyście i wy byli tam, gdzie Ja jestem. Znacie drogę, dokąd Ja idę. Odezwał się do Niego Tomasz: Panie, nie wiemy, dokąd idziesz. Jak więc możemy znać drogę? Odpowiedział mu Jezus: Ja jestem drogą i prawdą, i życiem. Nikt nie przychodzi do Ojca inaczej jak tylko przeze Mnie. Gdybyście Mnie poznali, znalibyście i mojego Ojca. Ale teraz już Go znacie i zobaczyliście. Rzekł do Niego Filip: Panie, pokaż nam Ojca, a to nam wystarczy. Odpowiedział mu Jezus: Filipie, tak długo jestem z wami, a jeszcze Mnie nie poznałeś? Kto Mnie zobaczył, zobaczył także i Ojca. Dlaczego więc mówisz: Pokaż nam Ojca? Czy nie wierzysz, że Ja jestem w Ojcu, a Ojciec we Mnie? Słów tych, które wam mówię, nie wypowiadam od siebie. Ojciec, który trwa we Mnie, On sam dokonuje tych dzieł. Wierzcie Mi, że Ja jestem w Ojcu, a Ojciec we Mnie. Jeżeli zaś nie - wierzcie przynajmniej ze względu na same dzieła. Zaprawdę, zaprawdę, powiadam wam: Kto we Mnie wierzy, będzie także dokonywał tych dzieł, których Ja dokonuję, owszem, i większe od tych uczyni, bo Ja idę do Ojca.

---

Homilia I

Ja jestem Drogą, Prawdą i Życiem

Prawda... niesamowicie niebezpieczne słowo. Bał się jej już Piłat, kiedy stanął przed nim Chrystus. Bali się jej arcykapłan Annasz, i Kajfasz, i faryzeusze... i ci dla których Chrystus był niewygodny. Bali się jej wszyscy totalitarni przywódcy i pewni siebie autokraci. Bali się prawdy i boją nadal wszyscy politykierzy i magicy "zaokrąglonego słowa", ale także mali codzienni kłamcy. Prawda nie przestaje straszyć wszystkich, którzy się z nią rozmijają. Ona jest czymś, co na pewno wyzwala, ale i czymś za co można łatwo i szybko pójść do więzienia i być znienawidzonym przez innych.

Nie bał się jej Chrystus, Który sam o sobie mówi, że jest Prawdą, Który przed Piłatem stwierdza wyraźnie: „Ja się na to narodziłem i na to przyszedłem na świat, aby dać świadectwo prawdzie. Każdy, kto jest z prawdy, słucha mojego głosu.” (J 18:37)

Boję się jej – Prawdy,... a może szczególnie tej małej prawdy o mnie samym - także i ja... Nie chcę jej przyjąć, bo ona demaskuje moją małostkowość, bo zdziera moje maski i makijaże. Nie chcę jej uznać, bo musiałbym radykalnie zmienić swoje życie.

Jedni próbują ją zagłuszyć, inni zabić, lub nałożyć kaganiec.  Jeszcze inni udają, że jej nie ma. Niektórzy próbują ją dyplomatycznie ominąć, zbyć uśmieszkiem politowania lub brutalnie zamknąć jej usta, albo zakrzyczeć, zagłuszyć sloganami, muzyką czy nawet sprytnie manipulowanymi cytatami z Pisma św. Są i tacy, którzy nie chcąc o niej słyszeć ironizują, kpią, szydzą, wyśmiewają, udowadniają, że ona nie istnieje ..., że jest względna, że zależy od układów, od sytuacji, od kultury, od mojego stanu zdrowia i wielu innych "obiektywnych czynników". Nie ma chyba -poza miłością- rzeczywistości tak sponiewieranej i tak lekceważonej jak prawda.

A Chrystus trwa, jako Prawda, jak drogowskaz na drodze, jako Droga i jako Życie. Chrystus jest Prawdą, która prowadzi do Życia. On jest Prawdziwą Drogą Życia. On sam jest Drogą w Prawdzie do Życia Wiecznego. I powtarza nieustannie: „Jeżeli będziesz trwać w nauce mojej, będziecie prawdziwie moimi uczniami i poznacie prawdę, a Prawda was wyzwoli.”(J 8:32) I być może dlatego nie jesteśmy wolni, że nie chcemy poznać Prawdy? Być może dlatego nie ma w nas życia, że od prawdy uciekamy? Być może dlatego całe nasze życie to droga donikąd, bo Prawdy się boimy, bo ją zagłuszamy?

A jaki jest mój stosunek do Prawdy?

Jezus mówi o sobie: "Ja jestem Drogą, Prawdą i Życiem".

Tylko siedem słów, ale prawdopodobnie najważniejsze słowa wypowiedziane w ciągu 5 000 lat pisanej historii człowieka.

Thomas Kempis napisał w XV wieku:

"Bez Drogi, nie ma dokąd iść. Bez Prawdy, nic nie wiadomo. Bez Życia, nie ma życia".

A ty co? Czy wiesz, jaką drogą idziesz w swoim życiu? Czy wiesz, że ostateczną prawdą jest Jezus Chrystus? Czy Jezus jest tą Prawdą i Drogą która wiedzie cię  do życia wiecznego?

---

Homilia alternatywna I

To niezwykłe, jak bardzo dzisiejsza liturgia słowa ucieka od taniego optymizmu na rzecz głębokiego, realistycznego pokoju. Nie zaczynamy od wizji Kościoła triumfującego, ale od… narzekania przy obiedzie i lęku przed osieroceniem.

Oto trzy filary dzisiejszej drogi: kryzys, tożsamość i kierunek.

1. Kryzys, czyli błogosławione „szemranie” (Dz 6:1-7)

Pierwsze czytanie z Dziejów Apostolskich obdziera nas ze złudzeń, że pierwotny Kościół był sielanką. Mamy tam realny konflikt: helleniści kontra hebrajczycy. Powód? Zaniedbane wdowy i niesprawiedliwy podział dóbr. Brzmi znajomo? Proza życia, biurokracja, poczucie krzywdy.

Jednak to właśnie ten kryzys staje się motorem rozwoju. Apostołowie nie zamiatają problemu pod dywan, nie mówią: „módlcie się więcej, to zapomnicie o głodzie”. Oni tworzą nową strukturę – diakonat.

Wniosek: Duch Święty nie działa tylko w ciszy sanktuarium, ale także w logistyce miłosierdzia. Prawdziwa wiara nie boi się „obsługiwania stołów”. Jeśli Twój Kościół lub Twoja duchowość nie widzi konkretnego człowieka, który czuje się pominięty, to prawdopodobnie przestałeś głosić Słowo, a zacząłeś jedynie celebrować własny komfort.

2. Architektura żywych kamieni (1 P 2:4-9)

Święty Piotr używa fascynującej metafory: „żywe kamienie”. Zauważmy paradoks – kamień z natury jest martwy, zimny i statyczny. A jednak w Chrystusie zyskuje życie.

Piotr przypomina nam, że:

• Nie jesteśmy wolnymi strzelcami. Kamień leżący samotnie na polu jest tylko przeszkodą, o którą można się potknąć. Dopiero oszlifowany przez relacje i dopasowany do innych, staje się częścią świątyni.
• Fundamentem jest Odrzucony. Chrystus to kamień, który „budowniczowie odrzucili”. To wielka pociecha dla każdego, kto czuje się nieadekwatny, niepasujący do dzisiejszego świata czy „systemu”. Bóg buduje z tego, co świat spisuje na straty.

Jesteśmy „królewskim kapłaństwem” nie dlatego, że mamy specjalne stroje, ale dlatego, że nasze życie ma stać się „duchową ofiarą” – czy to w pracy, w kuchni, czy w chorobie.

3. Chrystus to nie GPS, to Droga (J 14:1-12)

W Ewangelii słyszymy jedno z najpiękniejszych i jednocześnie najtrudniejszych pytań Tomasza: „Panie, nie wiemy, dokąd idziesz. Jak więc możemy znać drogę?”. Tomasz chce mapy, chce współrzędnych, chce konkretnego planu na życie.

Jezus odpowiada mu w sposób, który wywraca nasze myślenie: „Ja jestem drogą”.

• Droga to nie jest coś, co masz pod stopami.
• Droga to Ktoś, kogo trzymasz za rękę.

Często trwożymy się o przyszłość, o „miejsce w domu Ojca”, o to, czy starczy nam sił. Jezus mówi: „Niech się nie trwoży serce wasze”. Nie obiecuje nam, że droga będzie autostradą bez wybojów. Obiecuje, że On sam jest tą przestrzenią, w której się poruszamy. Jeśli znasz Jezusa, nie musisz się martwić o mapę – już jesteś u celu, bo On jest w Ojcu, a Ty w Nim.

Podsumowanie: „Większe dzieła”

Na koniec pada zdumiewająca obietnica: „Kto we Mnie wierzy, będzie także dokonywał tych dzieł, których Ja dokonuję, owszem, i większe od tych uczyni”.

Jak to możliwe? Czy możemy zrobić coś większego niż wskrzeszenie Łazarza?

Może te „większe dzieła” to właśnie to, co widzimy w Dziejach Apostolskich: Kościół, który mimo ludzkich słabości, uprzedzeń i konfliktów, potrafi się zorganizować, by nikogo nie zostawić głodnym. Większym dziełem jest budowanie jedności z tak różnych, czasem „chropowatych” kamieni, jakimi jesteśmy.

Pytanie dla nas na ten tydzień:

Czy wolisz być „kamieniem upadku” dla innych przez narzekanie, czy „żywym kamieniem”, który pozwala się dopasować do wspólnoty, by budować dom, w którym każdy poczuje się chciany?

Nie bój się. Droga nie jest przed Tobą. Droga idzie obok Ciebie.

---

Homilia alternatywna II

„Droga wśród żywych kamieni”

Zgromadzeni wokół ołtarza, wsłuchujemy się dziś w słowa, które Jezus kieruje do zalęknionych serc apostołów. To słowa pocieszenia w godzinie rozstania: „Niech się nie trwoży serce wasze. (…) W domu Ojca mego jest mieszkań wiele”. Ale w tej intymnej rozmowie pada również niepokojące pytanie, które jest chyba najgłębszym wołaniem naszej epoki. Tomasz, człowiek konkretu, mówi: „Panie, nie wiemy, dokąd idziesz. Jak więc możemy znać drogę?”.

Żyjemy w świecie obsesyjnie poszukującym dróg. Mamy nawigację satelitarną, która pokazuje nam najkrótszą trasę. Mamy ścieżki kariery, mapy rozwoju duchowego i psychologiczne poradniki – wszystko to obiecuje nam doprowadzenie do celu bez trwogi. A jednak trwoga serca nie znika, bo zagubienie nie leży w braku mapy. Leży w braku relacji. Odpowiedź Jezusa nie jest udzieleniem współrzędnych. Jest objawieniem Osoby: „Ja jestem drogą i prawdą, i życiem”.

To fundamentalne przesunięcie akcentu. Dla chrześcijanina droga nie jest abstrakcyjną ideą, systemem etycznym czy zbiorem rytuałów. Drogą jest konkretne Ciało – najpierw Ciało Chrystusa, a potem, jak pokazuje nam św. Piotr i Dzieje Apostolskie, Jego mistyczne Ciało, Kościół. Problem w tym, że my często szukamy drogi do Boga omijając Kościół, bo widzimy w nim instytucję, a nie żywy organizm. Tymczasem dzisiejsze czytania brutalnie, ale i pięknie, konfrontują nas z prawdą: Kościół jest materialnością drogi. Jest przestrzenią, gdzie Słowo staje się ciałem, a prawda staje się życiem.

Przyjrzyjmy się kamieniom. Św. Piotr w swoim liście mówi o Chrystusie jako „żywym kamieniu, odrzuconym przez ludzi, ale u Boga wybranym”. I natychmiast dodaje, że wy – wierzący – również jesteście „żywymi kamieniami”, z których buduje się duchowa świątynia. To niezwykła wizja! Nie jesteśmy martwym budulcem, ułożonym jeden na drugim w sztywnej hierarchii. Jesteśmy żywymi kamieniami, co oznacza, że Kościół jest dynamiczny, organiczny, pulsujący życiem samego Boga. Myli się ten, kto szuka drogi poza tą budowlą. Myli się też ten, kto traktuje tę budowlę jak martwy monument muzealny.

I tu dochodzimy do kluczowego, często źle rozumianego momentu z Dziejów Apostolskich. Helleniści szemrzą przeciwko Hebrajczykom, że zaniedbuje się ich wdowy przy rozdawaniu jałmużny. Zauważmy reakcję Apostołów. Nie mówią: „To nie nasz problem, mamy ważniejsze sprawy”. Nie bagatelizują materialnej troski. Mówią: „Nie jest rzeczą słuszną, abyśmy zaniedbywali słowo Boże, a obsługiwali stoły”. Powołują diakonów.

Pokusa interpretacyjna każe nam w tym miejscu zbudować pomnik dla „duchowej” wyższości posługi słowa nad posługą chleba. To byłaby herezja wcielenia! Apostołowie nie dzielą Kościoła na „duchownych” od spraw nieba i „świeckich” od spraw stołu. Oni ukazują, że ta sama Droga realizuje się w dwóch nierozerwalnych wymiarach. Posługa słowa i modlitwy nie może istnieć bez obłaskawiania głodnych ujadających psów (jak jałmużna często jest dosłownie rozumiana), a obsługiwanie stołów nie jest socjalem – jest głoszeniem Dobrej Nowiny ciałem. To czynność głęboko kapłańska. Dlatego właśnie św. Piotr nazywa cały lud „królewskim kapłaństwem”.

Bracia i siostry, czy nie jest tak, że nasza wiara często trwoży się, jak Tomasz, bo rozdwoiliśmy to, co Jezus złączył? Filip mówi: „Panie, pokaż nam Ojca, a to nam wystarczy”. My też mówimy: pokaż nam Boga bez pośrednictwa, bez cierpień, bez materialnych trosk Kościoła – wystarczy nam duchowe uniesienie. Ale Jezus strofuje: „Kto Mnie zobaczył, zobaczył także i Ojca”. Boga widzi się wyłącznie w ciele. Widzi się Go w tym konkretnym, ułomnym, ale żywym Kamieniu Węgielnym.

A gdzie my dzisiaj możemy dotknąć tego Ciała Zmartwychwstałego? W tym zgromadzeniu. Jako żywe kamienie tworzymy przestrzeń, w której Bóg daje się widzieć światu. To jest prawdziwy „dom Ojca”, o którym mówi Jezus – nie tyle geograficzne niebo, co przestrzeń życia w Ojcu przez Chrystusa.

I właśnie dlatego słyszymy dziś jedną z najbardziej zaskakujących obietnic Pisma: „Kto we Mnie wierzy, będzie także dokonywał tych dzieł, których Ja dokonuję, owszem, i większe od tych uczyni”. Większe od uzdrowień i wskrzeszeń? Czy to nie bluźnierstwo? Nie, jeśli zrozumiemy owo „większe”. Dzieło Jezusa na ziemi, Jego ziemska droga, ograniczone było do jednego miejsca i czasu. Naszym dziełem, dziełem Kościoła – Domu Ojca – jest rozszerzenie tej obecności na cały świat i wszystkie czasy. Gdy wyciągamy rękę do zaniedbanych wdów naszych czasów – samotnych, nienarodzonych, odrzuconych – dokonujemy dzieła większego objętością, bo Duch Święty rozlewa miłość Chrystusa w historii powszechnej.

Mamy być wspólnotą, w której nie tylko się mówi o Drodze, ale się nią staje dla innych. Mamy być świątynią nie z zimnego marmuru, ale z ciepłych, żywych serc. Mamy być miejscem, gdzie Tomasz słyszący sprzeczne informacje, zobaczy prawdę; gdzie Filip spragniony wizji, doświadczy dotyku Bożej miłości.

Nie lękajcie się więc. Trwoga serca ustępuje, gdy przestajemy szukać drogi jako zewnętrznego GPS-u, a zaczynamy nią być – razem, jako Ciało Chrystusa, karmiąc się Jego Prawdą i dzieląc się Jego Życiem. Wtedy naprawdę idziemy do Ojca. Amen.

---

HOMILIA alternatywna III

Stajemy dzisiaj w obliczu słów, które od dwóch tysięcy lat nie przestają dotykać, niepokoić i pociągać. „Ja jestem Drogą, Prawdą i Życiem” – mówi Jezus. Tylko siedem słów. A jednak Tomasz à Kempis miał rację, pisząc w XV wieku: „Bez Drogi nie ma dokąd iść. Bez Prawdy nic nie wiadomo. Bez Życia nie ma życia”. Cała nasza egzystencja, nasza wieczność, streszcza się w tych trzech rzeczywistościach. I wszystkie one są Osobą.

Chciałbym się dziś zatrzymać zwłaszcza przy środkowym słowie: Prawda. Ono rozbłyskuje w dzisiejszej Ewangelii z całą mocą, ale też odsłania przed nami nasz wewnętrzny opór. Bo Prawda to niesamowicie niebezpieczne słowo. Bał się jej Piłat, stojąc twarzą w twarz z Chrystusem. Miał przed sobą samą Prawdę, a zapytał cynicznie: „Cóż to jest prawda?” – i nie zaczekał na odpowiedź. Bali się jej arcykapłani, uczeni w Piśmie i wszyscy, dla których Jezus był niewygodny. Bali się jej totalitarni władcy i boją się nadal współcześni „magicy zaokrąglonego słowa”. Prawda nie przestaje przerażać tych, którzy się z nią rozmijają. Jest czymś, co wyzwala, ale też czymś, za co można pójść do więzienia, stracić reputację, zostać znienawidzonym.

Ale, moi drodzy, nie oszukujmy się: my też się jej boimy. I nie chodzi tylko o wielkie społeczne prawdy, za które ktoś oddaje życie. Chodzi o tę małą, upartą prawdę o mnie samym. Boję się jej – przyznać to musi każdy z nas, jeśli jest szczery wobec własnego serca. Nie chcę jej przyjąć, bo ona demaskuje moją małostkowość, zdziera moje starannie wypracowane maski, zmywa makijaż pobożności i poprawności. Nie chcę jej uznać, bo wtedy musiałbym radykalnie zmienić swoje życie. A przecież tak bardzo lubię sterować swoim życiem według własnych wyobrażeń.

I wtedy zaczyna się nasza skomplikowana gra z prawdą. Jedni próbują ją zagłuszyć – gwarem nieustannych bodźców, muzyką, która nie pozwala zamilknąć, zalewem słów, za którymi nie stoi żadna treść. Drudzy próbują ją dyplomatycznie ominąć, zbyć uśmieszkiem politowania, sprowadzić do poziomu „mojej prawdy” i „twojej prawdy”, twierdząc, że wszystko jest względne – zależy od sytuacji, od kultury, od stanu zdrowia, od spojrzenia. Jeszcze inni, co tragiczniejsze, próbują ją zabić – tak jak próbowano zabić Chrystusa. Można to zrobić nawet sprytnie manipulowanymi cytatami z Pisma Świętego. Nie ma chyba – poza miłością – rzeczywistości tak sponiewieranej i tak lekceważonej w naszym świecie jak prawda.

A jednak Chrystus trwa. On nie mówi: „Ja znam prawdę”. On mówi: „Ja jestem Prawdą”. To zasadnicza różnica. Prawda nie jest zbiorem tez do zapamiętania, nie jest ideologią, nie jest systemem filozoficznym. Prawda ma twarz, dłonie, przebity bok. Prawda jest Kimś, kto mnie kocha do końca. I to zmienia wszystko. Bo spotkanie z Prawdą nie jest stanięciem przed bezlitosnym lustrem, które tylko oskarża, ale jest spotkaniem z Osobą, która mówi: „Ja się na to narodziłem i na to przyszedłem na świat, aby dać świadectwo prawdzie” (J 18,37). I zaraz dodaje: „Każdy, kto jest z prawdy, słucha mojego głosu”.

Widzicie? Prawda Jezusa nie jest po to, by nas zmiażdżyć. Ona jest po to, by nas poprowadzić. Dlatego właśnie mówi najpierw: „Ja jestem Drogą”, a na końcu: „Ja jestem Życiem”. Prawda, która jest Chrystusem, nie zostawia nas z gorzkim rozczarowaniem sobą. Ona bierze nas za rękę jak Piotra, który po swoim upadku spotkał zmartwychwstałego Pana i w świetle Jego Prawdy trzykrotnie wyznał miłość. I właśnie wtedy, w ogniu tej trudnej prawdy o zaparciu się Mistrza, nie został odrzucony, ale posłany: „Paś owce moje!”.

Spójrzmy na pierwsze czytanie z Dziejów Apostolskich. We wspólnocie rodzi się problem: zaniedbywano wdowy greckie. Mogli udawać, że wszystko jest w porządku, mogli to zamieść pod dywan dla świętego spokoju. Ale oni nazwali rzecz po imieniu. Zobaczyli trudną prawdę o nierówności, o niedoskonałości swojego pięknego Kościoła. I właśnie to szczere uznanie prawdy stało się początkiem nowego dobra – wyboru siedmiu diakonów. Prawda, nawet bolesna, przyjęta w Chrystusie, nie niszczy; ona otwiera drogę do życia. Bo jeśli Jezus jest Prawdą i jednocześnie Drogą i Życiem, to przyjęcie Prawdy jest wejściem na jedyną Drogę, która prowadzi do pełnego Życia.

Bez tego wewnętrznego przejścia pozostajemy niewolnikami. „I poznacie prawdę, a prawda was wyzwoli” (J 8,32). Być może właśnie dlatego tak często nie czujemy się wolnymi, że wciąż nie chcemy poznać prawdy o sobie? Być może dlatego nie ma w nas życia – prawdziwego, pełnego pasji i pokoju życia w Bogu – że od prawdy uciekamy? Być może całe nasze życie wydaje się niekiedy drogą donikąd, bo boimy się Prawdy, która jako jedyna nadaje kierunek ludzkiemu wędrowaniu?

Święty Piotr w drugim czytaniu nazywa Chrystusa kamieniem węgielnym, odrzuconym przez budujących, ale wybranym i drogocennym u Boga. Odrzucić Prawdę to zawsze odrzucić Kamień Węgielny własnego życia – po to, by lepić dom z kartonu własnych iluzji. Ale przychodzi wielkanocny wiatr Ducha i rozwiewa te konstrukcje. Zostaje tylko to, co zbudowane na Skale – na Jezusie, Drodze, Prawdzie i Życiu.

Na koniec musimy odpowiedzieć na pytanie, które dzisiaj rozbrzmiewa w naszych sumieniach: Jaki jest mój stosunek do Prawdy? Czy jestem gotów, by dziś, w tę wielkanocną niedzielę, stanąć przed Nim bez masek – przed Tym, który zna mnie lepiej, niż ja sam siebie znam, i który wciąż powtarza: „Nie bój się, Ja jestem”? Czy pozwolę, by Jego światło przeniknęło te zakamarki mojego serca, w których panuje jeszcze ciemność kłamstwa i lęku?

Pozwólmy, by Jezus – Prawda – zdjął z nas ciężar udawania. Prawda może zaboleć jak oczyszczenie rany, ale tylko ona prowadzi do życia. Bez Prawdy nie ma Drogi. Bez Drogi nie ma dojścia do Życia. Z Jezusem zaś – który jest tym wszystkim – nawet najtrudniejsza prawda staje się bramą do wolności.

---

Homilia alternatywna IV

Dzisiejsze czytania, choć pozornie różne, opowiadają jedną historię: Bóg buduje.
Buduje Kościół (Dz 6), buduje świątynię z ludzi (1 P 2), buduje drogę do Ojca (J 14).
I co ciekawe – robi to nie mimo ludzkich problemów, ale właśnie przez nie.

Egzegeza podkreśla, że konflikt hellenistów i Hebrajczyków (Dz 6) nie jest kryzysem destrukcyjnym, lecz momentem przejścia: Kościół dojrzewa, odkrywając różnorodność i strukturę posług (Baran, 2019; Myszor, 2010). Z kolei metafora „żywych kamieni” u Piotra wskazuje, że wspólnota nie jest statyczna – to dynamiczna budowla, w której każdy ma swoje miejsce (Łach, 2006). Ewangelia Jana dopowiada fundament: Chrystus nie tylko wskazuje drogę – On sam jest drogą (Zawadzki, 1949).

„Kościół z niedoskonałych kamieni”

Wyobraźmy sobie budowę domu.
Nie takiego z katalogu – idealnego, symetrycznego.
Ale domu z kamieni, które są różne: jeden pęknięty, drugi krzywy, trzeci za mały.

Gdybyśmy my byli budowniczymi, wiele z nich byśmy odrzucili.

A Bóg?
On robi coś odwrotnego.

Święty Piotr mówi dziś jasno:
„wy również, niby żywe kamienie, jesteście budowani…”

Nie idealne. Żywe.

1. Konflikt, który buduje

Pierwsze czytanie jest zaskakująco aktualne.
Pierwszy Kościół – i od razu napięcia, szemranie, poczucie niesprawiedliwości.

To nie jest obraz wspólnoty idealnej.
To obraz wspólnoty prawdziwej.

Apostołowie nie udają, że problemu nie ma.
Nie mówią: „módlmy się i wszystko samo się rozwiąże”.
Robią coś bardzo konkretnego: tworzą nową posługę.

To ważne:
Kościół rośnie nie wtedy, gdy nie ma problemów,
ale wtedy, gdy umie je przemienić w służbę.

2. Żywe kamienie – czyli kto?

Święty Piotr nie mówi: „jesteście marmurem”.
Mówi: „żywe kamienie”.

Czyli:

• kamień, który czuje,
• kamień, który czasem pęka,
• kamień, który musi być dopasowany do innych.

I tu jest trud:
kamień sam nie tworzy świątyni.

Dopiero w relacji z innymi nabiera sensu.

Może dlatego tak trudno być Kościołem.
Bo łatwiej być „wierzącym prywatnie” niż „żywym kamieniem” obok innych, którzy nas uwierają.

3. Jezus nie daje mapy – daje siebie

Tomasz pyta bardzo praktycznie:
„Panie, nie wiemy, dokąd idziesz. Jak możemy znać drogę?”

Chciałby mapy. Instrukcji. Jasnych wskazówek.

A Jezus odpowiada coś zupełnie niepraktycznego:
„Ja jestem drogą”.

Czyli:

• nie dostaniesz planu życia,
• nie dostaniesz gwarancji,
• dostajesz relację.

To zmienia wszystko.

Chrześcijaństwo to nie jest system nawigacji.
To jest podążanie za Kimś.

4. Większe rzeczy?

Na końcu Jezus mówi coś wręcz szokującego:
„kto we Mnie wierzy, będzie dokonywał większych dzieł”

Większych niż On?

Egzegeci tłumaczą, że chodzi nie o spektakularność, ale o zasięg (Tobiasza, 2004).
Jezus działał w jednym miejscu.
Kościół – na całym świecie.

Ale to ma też sens bardzo osobisty:

Twoje „większe dzieła”
to może nie cuda,
ale:

• przebaczenie komuś, komu nie chcesz przebaczyć,
• wytrwanie w dobru, gdy nikt nie widzi,
• budowanie jedności tam, gdzie łatwiej się wycofać.

Puenta

Bóg nie buduje z idealnych ludzi.
Buduje z dostępnych.

Nie potrzebuje doskonałości.
Potrzebuje gotowości.

Może więc pytanie na dziś nie brzmi:
„czy jestem wystarczająco dobry dla Kościoła?”

Ale raczej:
czy pozwalam Bogu włączyć mnie w budowę?

Bo bez ciebie tej świątyni będzie brakować jednego kamienia.

---

Homilia alternatywna V

Dzisiejsze Słowo zaczyna się bardzo zwyczajnie, a nawet trochę niewygodnie: od szemrania. W pierwszym Kościele, który często idealizujemy, pojawia się napięcie, poczucie niesprawiedliwości, podział na „naszych” i „obcych”. Helleniści czują się pominięci. I można by powiedzieć: nic nowego. Nawet wspólnota apostołów nie była wolna od tego, co tak dobrze znamy – od porównań, pretensji, cichego żalu.

A jednak właśnie w tym miejscu dzieje się coś bardzo ważnego. Apostołowie nie uciekają od problemu, nie przykrywają go pobożnymi słowami. Zatrzymują się i rozeznają: co naprawdę jest najważniejsze? I odkrywają coś, co późniejsza tradycja Kościoła będzie stale podkreślać – że Kościół żyje wtedy, gdy jest równowaga między słowem a czynem, między modlitwą a konkretną troską o człowieka. Dlatego rodzi się nowa posługa. Nie z teorii, ale z potrzeby serca wspólnoty. I właśnie wtedy – jak zauważają egzegeci – „słowo Boże rozszerzało się”, bo wspólnota zaczęła być bardziej prawdziwa, bardziej uporządkowana w miłości (por. Baran, 2019).

To prowadzi nas do drugiego czytania. Święty Piotr mówi: „wy jesteście żywymi kamieniami”. To niezwykły obraz. Nie martwe, idealnie obrobione bloki, ale kamienie żywe – a więc takie, które mają swoją historię, swoje pęknięcia, swoje niedoskonałości. I właśnie z takich kamieni Bóg buduje świątynię.

To trochę burzy nasze wyobrażenia. Bo my często myślimy: najpierw muszę się „doprowadzić do porządku”, naprawić wszystko w swoim życiu, stać się idealny – a dopiero potem mogę być częścią Kościoła. Tymczasem Piotr mówi odwrotnie: to w byciu częścią tej budowli człowiek się przemienia. To we wspólnocie, czasem trudnej, czasem wymagającej, uczymy się miłości. Bo kamień sam nie ma sensu. Sens ma dopiero wtedy, gdy jest włączony w całość.

I tutaj pojawia się Ewangelia, która dotyka jeszcze głębiej naszego serca. Jezus mówi: „Niech się nie trwoży serce wasze”. To zdanie pada w momencie, kiedy uczniowie czują, że wszystko zaczyna się chwiać. Jezus mówi o odejściu, o czymś, czego nie rozumieją. I wtedy Tomasz zadaje bardzo uczciwe pytanie: „Panie, nie wiemy, dokąd idziesz. Jak możemy znać drogę?”

To pytanie jest bardzo współczesne. My też chcielibyśmy wiedzieć: dokąd zmierza nasze życie, jaką decyzję podjąć, jaką drogę wybrać. Chcielibyśmy jasnej mapy.

A Jezus odpowiada w sposób zaskakujący: „Ja jestem drogą”. Nie daje planu. Daje siebie.

To znaczy, że wiara nie polega na tym, że wszystko rozumiem i mam poukładane. Wiara polega na tym, że idę za Kimś, nawet jeśli nie widzę całej drogi. Jak podkreśla współczesna teologia, to zdanie Jezusa jest centrum chrześcijaństwa: On nie tylko wskazuje prawdę – On nią jest; nie tylko prowadzi do życia – On sam jest życiem (por. Bartnicki, 1983; Szczurek, 2021).

I może dlatego tak trudno uwierzyć w ostatnie słowa dzisiejszej Ewangelii: „kto we Mnie wierzy, będzie dokonywał tych dzieł, których Ja dokonuję, a nawet większych”. Brzmi to niemal nieprawdopodobnie. A jednak chodzi tu nie o spektakularne cuda, ale o coś znacznie bardziej wymagającego: o codzienną przemianę świata przez miłość, która działa w zwyczajności. O przebaczenie, które wydaje się niemożliwe. O wierność, która kosztuje. O dobro, które nie szuka uznania.

Bracia i siostry, jeśli spróbujemy połączyć te trzy czytania, zobaczymy jedną prostą, ale wymagającą prawdę: Bóg buduje swój Kościół nie z ludzi idealnych, ale z ludzi gotowych. Gotowych wejść w relację, gotowych służyć, gotowych iść za Chrystusem nawet wtedy, gdy nie wszystko jest jasne.

Może więc najważniejsze pytanie dzisiejszej niedzieli nie brzmi: czy jestem wystarczająco dobry, żeby należeć do tej budowli? Ale raczej: czy pozwalam Chrystusowi, żeby mnie w nią włączył? Czy zgadzam się być tym „żywym kamieniem”, nawet jeśli to oznacza tarcie, trud, konieczność zmiany?

Bo prawda jest taka: bez tego jednego kamienia – którym jesteś ty – ta świątynia nie będzie pełna.

III NIEDZIELA WIELKANOCNA - rok A

 Dz 2:14.22-33

Wtedy stanął Piotr razem z Jedenastoma i przemówił do nich donośnym głosem: Mężowie Judejczycy i wszyscy mieszkańcy Jerozolimy, przyjmijcie do wiadomości i posłuchajcie uważnie mych słów. Mężowie izraelscy, słuchajcie tego, co mówię: Jezusa Nazarejczyka, Męża, którego posłannictwo Bóg potwierdził wam niezwykłymi czynami, cudami i znakami, jakich Bóg przez Niego dokonał wśród was, o czym sami wiecie, tego Męża, który z woli postanowienia i przewidzenia Bożego został wydany, przybiliście rękami bezbożnych do krzyża i zabiliście. Lecz Bóg wskrzesił Go, zerwawszy więzy śmierci, gdyż niemożliwe było, aby ona panowała nad Nim, bo Dawid mówił o Nim: Miałem Pana zawsze przed oczami, gdyż stoi po mojej prawicy, abym się nie zachwiał. Dlatego ucieszyło się moje serce i rozradował się mój język, także i moje ciało spoczywać będzie w nadziei, że nie zostawisz duszy mojej w Otchłani ani nie dasz Świętemu Twemu ulec skażeniu. Dałeś mi poznać drogi życia i napełnisz mnie radością przed obliczem Twoim. Bracia, wolno powiedzieć do was otwarcie, że patriarcha Dawid umarł i został pochowany w grobie, który znajduje się u nas aż po dzień dzisiejszy. Więc jako prorok, który wiedział, że Bóg przysiągł mu uroczyście, iż jego Potomek zasiądzie na jego tronie, widział przyszłość i przepowiedział zmartwychwstanie Mesjasza, że ani nie pozostanie w Otchłani, ani ciało Jego nie ulegnie rozkładowi. Tego właśnie Jezusa wskrzesił Bóg, a my wszyscy jesteśmy tego świadkami. Wyniesiony na prawicę Boga, otrzymał od Ojca obietnicę Ducha Świętego i zesłał Go, jak to sami widzicie i słyszycie.

1 Kor 1:17-21

Nie posłał mnie Chrystus, abym chrzcił, lecz abym głosił Ewangelię, i to nie w mądrości słowa, by nie zniweczyć Chrystusowego krzyża. Nauka bowiem krzyża głupstwem jest dla tych, co idą na zatracenie, mocą Bożą zaś dla nas, którzy dostępujemy zbawienia. Napisane jest bowiem: Wytracę mądrość mędrców, a przebiegłość przebiegłych zniweczę. Gdzie jest mędrzec? Gdzie uczony? Gdzie badacz tego, co doczesne? Czyż nie uczynił Bóg głupstwem mądrości świata? Skoro bowiem świat przez mądrość nie poznał Boga w mądrości Bożej, spodobało się Bogu przez głupstwo głoszenia słowa zbawić wierzących.

Łk 24:13-35

Tego samego dnia dwaj z nich byli w drodze do wsi, zwanej Emaus, oddalonej sześćdziesiąt stadiów od Jerozolimy. Rozmawiali oni z sobą o tym wszystkim, co się wydarzyło. Gdy tak rozmawiali i rozprawiali z sobą, sam Jezus przybliżył się i szedł z nimi. Lecz oczy ich były niejako na uwięzi, tak że Go nie poznali. On zaś ich zapytał: Cóż to za rozmowy prowadzicie z sobą w drodze? Zatrzymali się smutni. A jeden z nich, imieniem Kleofas, odpowiedział Mu: Ty jesteś chyba jedynym z przebywających w Jerozolimie, który nie wie, co się tam w tych dniach stało. Zapytał ich: Cóż takiego? Odpowiedzieli Mu: To, co się stało z Jezusem Nazarejczykiem, który był prorokiem potężnym w czynie i słowie wobec Boga i całego ludu; jak arcykapłani i nasi przywódcy wydali Go na śmierć i ukrzyżowali. A myśmy się spodziewali, że On właśnie miał wyzwolić Izraela. Tak, a po tym wszystkim dziś już trzeci dzień, jak się to stało. Nadto jeszcze niektóre z naszych kobiet przeraziły nas: były rano u grobu, a nie znalazłszy Jego ciała, wróciły i opowiedziały, że miały widzenie aniołów, którzy zapewniają, iż On żyje. Poszli niektórzy z naszych do grobu i zastali wszystko tak, jak kobiety opowiadały, ale Jego nie widzieli. Na to On rzekł do nich: O nierozumni, jak nieskore są wasze serca do wierzenia we wszystko, co powiedzieli prorocy! Czyż Mesjasz nie miał tego cierpieć, aby wejść do swej chwały? I zaczynając od Mojżesza poprzez wszystkich proroków wykładał im, co we wszystkich Pismach odnosiło się do Niego. Tak przybliżyli się do wsi, do której zdążali, a On okazywał, jakoby miał iść dalej. Lecz przymusili Go, mówiąc: Zostań z nami, gdyż ma się ku wieczorowi i dzień się już nachylił. Wszedł więc, aby zostać z nimi. Gdy zajął z nimi miejsce u stołu, wziął chleb, odmówił błogosławieństwo, połamał go i dawał im. Wtedy oczy im się otworzyły i poznali Go, lecz On zniknął im z oczu. I mówili nawzajem do siebie: Czy serce nie pałało w nas, kiedy rozmawiał z nami w drodze i Pisma nam wyjaśniał? W tej samej godzinie wybrali się i wrócili do Jerozolimy. Tam zastali zebranych Jedenastu i innych z nimi, którzy im oznajmili: Pan rzeczywiście zmartwychwstał i ukazał się Szymonowi. Oni również opowiadali, co ich spotkało w drodze i jak Go poznali przy łamaniu chleba.

---

Czyż nie pałają nasze serca?

Idziemy drogą naszego życia, rozdyskutowani o bieżących problemach, zaaferowani doczesnością, rozgadani i nawet nie widzimy, że tuż obok nas kroczy sam Chrystus. Obecny czasami w człowieku potrzebującym pomocy, ale czasami On sam chce nam takiej pomocy udzielić, otworzyć oczy, rozgrzać nasze serca, tylko ... że my Go nie dostrzegamy. Dyskutujemy, dywagujemy, tłumaczymy, uzasadniamy, krytykujemy, perorujemy, politykujemy i wymądrzamy się ... a oczy nasze ślepe i serca nasze zamknięte ... zatwardziałe ... obolałe i pokaleczone. Próbujemy zrozumieć świat bez Niego i nie udaje się.

Siadamy z Nim do stołu i nie rozpoznajemy Go nawet "po łamaniu chleba"! Bo tak bardzo jesteśmy zanurzeni w codzienności, tak bardzo jesteśmy głusi na Jego słowa, tak bardzo ślepi i ... może nawet załamani ... bo nam się wydawało, że .... i tyle razy już się zawiedliśmy i straciliśmy już wszelką nadzieję ...

A Ty Panie stale nas spotykasz i ustawicznie posyłasz nam Twoich świadków. Ty nieustannie łamiesz dla nas chleb i wyjaśniasz nam Pisma. Ty nawet cuda czynisz na naszych oczach!! To tylko my jesteśmy ślepi, nieufni, nieskorzy do wierzenia, zamknięci, leniwi.

Panie, otwórz nasze oczy, aby widziały Ciebie, kroczącego obok ...Panie, rozgrzej nasze serca, aby nie były zatwardziałe ....
Panie, przymnóż nam wiary, nadziei ... a nade wszystko miłości ...
Panie nie pozwól przegapić kolejnej szansy, jaką nam dałeś ...

---

Homilia alternatywna I

Bóg, który skraca dystans

Emaus to nie tylko kropka na starożytnej mapie Palestyny. To stan ducha, który zna każdy z nas. To ten moment, w którym człowiek odwraca się plecami do marzeń, które legły w gruzach, i zaczyna wracać do swojej szarej codzienności. Uczniowie idący do Emaus są obrazem Kościoła w kryzysie – Kościoła, który zna fakty, ale nie rozumie ich sensu. Rozmawiają o Jezusie, analizują Jego proces i śmierć, ale robią to z perspektywy grobu, a nie zmartwychwstania. Ich smutek wynika z najsmutniejszego zdania, jakie może wypowiedzieć wierzący: „A myśmy się spodziewali...”. W tych słowach kryje się ból rozczarowania Bogiem, który nie zmieścił się w naszych prywatnych planach i politycznych oczekiwaniach.

W tę naszą ucieczkę i rezygnację wchodzi Jezus. Co ciekawe, nie zaczyna od spektakularnego cudu ani nie odsłania od razu swojej twarzy. On staje się towarzyszem drogi, słuchaczem, a potem cierpliwym nauczycielem. To niezwykle ważna lekcja dla naszej duchowości: Bóg rzadko krzyczy, częściej szepcze w rytmie naszych kroków. On szanuje nasz proces wychodzenia z mroku. Zanim otworzy nam oczy, najpierw rozpala nasze serca Słowem. Pokazuje, że krzyż, który św. Paweł nazywa „głupstwem dla świata”, jest w istocie najwyższą logiką miłości. Bez zrozumienia Pisma, bez spojrzenia na nasze życie przez pryzmat Bożej obietnicy, zawsze będziemy widzieć tylko porażkę tam, gdzie Bóg przygotowuje zwycięstwo.

Przełom dokonuje się jednak nie przy dyskusji, ale przy stole. Gest łamania chleba jest tym momentem, w którym teoria zamienia się w obecność. To właśnie w Eucharystii zmartwychwstały Pan staje się dla nas rozpoznawalny w sposób najpełniejszy. Uczniowie z Emaus odkrywają, że Pan nie jest wspomnieniem z przeszłości, ale żywą Osobą, która karmi nas sobą, byśmy mieli siłę wrócić do naszych „Jerozolim” – do miejsc trudnych, do obowiązków, od których chcieliśmy uciec. Ich serca zaczynają bić innym rytmem, co sami później wyznają:

„Czy serce nie pałało w nas, kiedy rozmawiał z nami w drodze i Pisma nam wyjaśniał?” (Łk 24, 32).

To „pałające serce” jest znakiem rozpoznawczym chrześcijanina. Nie jest to jedynie emocjonalne uniesienie, ale wewnętrzny ogień wiary, który pozwala widzieć głębiej. Wiara bowiem to nie tylko intelektualne przyjęcie dogmatów, ale spotkanie, które zmienia kierunek marszu. Zamiast oddalać się od wspólnoty w stronę prywatnego Emaus, uczniowie natychmiast wracają do Jerozolimy, by dzielić się radością. Odnaleźli Pana w Słowie i Chlebie, co stanowi fundament całego życia liturgicznego Kościoła.

O tej podwójnej obecności Chrystusa przypomina nam Konstytucja o Liturgii Świętej Soboru Watykańskiego II, podkreślając, że droga do Emaus trwa w każdej Mszy Świętej:

„Dla dokonania tak wielkiego dzieła Chrystus jest zawsze obecny w swoim Kościele, zwłaszcza w czynnościach liturgicznych. [...] Obecny jest w swoim słowie, bo gdy w Kościele czyta się Pismo święte, On sam przemawia. Jest obecny wreszcie, gdy Kościół modli się i śpiewa psalmy, gdyż On sam obiecał: 'Gdzie są dwaj albo trzej zebrani w imię moje, tam i ja jestem pośród nich'” (Sobór Watykański II, Konstytucja o Liturgii Świętej Sacrosanctum Concilium, nr 7).

Dzisiejsza niedziela zaprasza nas, byśmy przestali być „nierozumnymi i nieskorymi do wierzenia”. Jezus idzie obok ciebie w twoich wątpliwościach, w twoim zmęczeniu i w twoich „nieudanych” planach. On nie chce, byś został w Emaus – w miejscu bezpiecznym, ale zamkniętym na nadzieję. On łamie dla ciebie chleb, byś zrozumiał, że każda twoja droga, nawet ta najtrudniejsza, ma sens, jeśli tylko pozwolisz Mu się do niej przyłączyć. Nie bójmy się prosić Go słowami uczniów: „Zostań z nami, Panie”, bo tylko z Nim zmierzch naszego życia może stać się nowym porankiem.

---

Homilia alternatywna II

„Gdy oczy są na uwięzi”

Dzisiejsza Ewangelia o uczniach idących do Emaus należy do tych fragmentów Pisma, które znamy niemal na pamięć. I właśnie w tym tkwi niebezpieczeństwo – że oswoiliśmy ją tak bardzo, iż przestała nas niepokoić. A to jest tekst głęboko niepokojący.

Spójrzmy prawdzie w oczy: tych dwóch mężczyzn ucieka. Kierunek ich drogi mówi wszystko – oddalają się od Jerozolimy, od miejsca klęski, od wspólnoty, od grobu. Ich stopy poruszają się szybciej niż serca. Mają gotową narrację: „A myśmy się spodziewali…”. Czas przeszły. Nadzieja w formie dokonanej, zamkniętej, pogrzebanej razem z Tym, którego ciała nawet nie znaleziono.

To zdanie – „A myśmy się spodziewali” – jest chyba najsmutniejszym wyznaniem w całej Ewangelii. Bo wyraża nie tylko zawód, ale rezygnację z dalszego oczekiwania. Oni nie mówią: „wciąż się spodziewamy, choć nie rozumiemy”. Oni mówią: „spodziewaliśmy się – już nie”.

I wtedy On się przybliża.

Nie zjawia się w blasku. Nie przerywa ich żalu gromkim „Oto Ja jestem!”. Nie czyni spektakularnego znaku. Po prostu idzie obok. Pyta, słucha, pozwala im wypowiedzieć cały ból, całe rozczarowanie, całą teologię, która runęła w gruzach. Jezus zmartwychwstały nie unieważnia ich smutku – wchodzi w niego.

Czy nie jest to najgłębsza prawda o tym, jak Bóg działa w naszym życiu? Kiedy nasze „spodziewaliśmy się” zamienia się w gorzki osad, On nie czeka, aż się ogarniemy i wrócimy z podkulonym ogonem do świątyni. On wychodzi na drogę naszego odwrotu. Towarzyszy nam w ucieczce.

I wtedy pada to mocne słowo: „O nierozumni, jak nieskore są wasze serca do wierzenia!”.

Zatrzymajmy się przy tym. Greckie słowo, którego używa Łukasz, to anoētoi – dosłownie: „bez-myślni”, ci, którym brakuje nous – głębszego rozumu, duchowej intuicji. Jezus nie zarzuca im braku inteligencji. Zarzuca im coś znacznie poważniejszego: serce nieskore do wierzenia. Serce, które jest powolne, ociężałe, które woli trzymać się swojej wersji wydarzeń niż otworzyć się na tajemnicę.

Bo problem uczniów z Emaus nie polegał na braku informacji. Oni wiedzieli wszystko! Znali proroctwa, znali fakty: śmierć Jezusa, pusty grób, świadectwo kobiet o aniołach, relację Piotra. Mieli kompletny zestaw danych. A jednak ich oczy były „na uwięzi” – jak to pięknie oddaje polski przekład. Były związane, zniewolone przez ich własną interpretację rzeczywistości.

Ileż razy my sami jesteśmy w takim stanie? Mamy całą teologię, znamy katechizm, uczestniczymy w liturgii – a mimo to nasze oczy pozostają na uwięzi. Więzi je nasze wyobrażenie o tym, jak Bóg powinien działać. Więzi je nasze „spodziewaliśmy się, że…”.

Zobaczmy, co robi Jezus. Nie mówi: „No przecież tu jestem, otwórzcie oczy!”. Nie pokazuje ran. Zamiast tego – wyjaśnia Pisma. Rozpala ich serca słowem, zanim jeszcze pozwoli im się rozpoznać.

To jest kluczowe: Zmartwychwstały nie zaczyna od dowodów. Nie daje się sfotografować ani nagrać. On zaczyna od interpretacji. Od nadania sensu temu, co przeżyli. Od włączenia ich osobistej tragedii w wielką narrację zbawienia. „Czyż Mesjasz nie miał tego cierpieć, aby wejść do swej chwały?” – pyta. Musi, dei w grece – konieczność wpisana w Boży plan.

Święty Paweł w dzisiejszym drugim czytaniu mówi o tym samym: „Nauka bowiem krzyża głupstwem jest dla tych, co idą na zatracenie, mocą Bożą zaś dla nas, którzy dostępujemy zbawienia”. Krzyż – znak absolutnej klęski – staje się mocą. Ale tylko dla tych, którzy pozwolą Bogu przemienić swoją logikę. Którzy zgodzą się na to, że mądrość Boża objawia się w tym, co świat uznaje za głupstwo i słabość.

Uczniowie w Emaus doświadczają właśnie tego przewrotu. Ich narracja o klęsce zostaje rozbita nie przez lepsze argumenty, ale przez obecność Tego, który sam stał się tą klęską – i przeszedł przez nią do chwały.

I wreszcie przychodzi moment kulminacyjny: „Gdy zajął z nimi miejsce u stołu, wziął chleb, odmówił błogosławieństwo, połamał go i dawał im. Wtedy oczy im się otworzyły i poznali Go”.

Gest, który wcześniej wykonywał w Wieczerniku. Gest, który stał się centrum chrześcijańskiego kultu. Eucharystia. Łamanie chleba. Tam, gdzie wcześniej było słowo wyjaśniające, teraz pojawia się ciało wydane. I właśnie wtedy oczy przestają być na uwięzi.

A On – natychmiast znika.

Czy to nie zastanawiające? W momencie rozpoznania Jezus staje się niewidzialny. Jakby chciał im powiedzieć: „Teraz już nie potrzebujecie mojej fizycznej obecności. Teraz macie znak. Teraz macie wspólnotę. Teraz macie siebie nawzajem. A przede wszystkim – teraz macie płonące serca i otwarte oczy”.

I co robią uczniowie? W tej samej godzinie wracają. Sześćdziesiąt stadiów w ciemności. Kilka godzin drogi. Nie czekają do rana. Nie mówią: „jutro się zastanowimy”. Wracają natychmiast. Kierunek ich drogi się odwraca – z ucieczki od wspólnoty staje się powrotem do niej.

To jest owoc spotkania ze Zmartwychwstałym: odwrócenie kierunku życia. Nie chodzi o to, że odtąd wszystko będzie jasne i proste. Oni wciąż nie rozumieją wszystkiego. Ale wiedzą już, że ich serce może płonąć. Że ich oczy mogą widzieć. I że nie są sami na drodze.

Bracia i siostry, ta Ewangelia jest o nas. O naszych niedzielnych Eucharystiach, w których słuchamy słowa i łamiemy chleb. O naszych „drogach do Emaus” – sytuacjach, w których wydaje się nam, że Bóg przegrał, a nasza nadzieja była złudzeniem.

Pytanie brzmi: czy pozwolimy, by Nieznajomy Wędrowiec przyłączył się do naszej wędrówki? Czy zgodzimy się, by rozbił naszą zgrabną narrację o tym, co się „powinno” wydarzyć? Czy damy Mu szansę rozpalić nasze serca, zanim jeszcze wszystko zrozumiemy?

I wreszcie – czy po rozpoznaniu Go przy łamaniu chleba, wrócimy do Jerozolimy? Do wspólnoty. Do miejsca, z którego uciekliśmy. Do tych, którym musimy powiedzieć: „Pan rzeczywiście zmartwychwstał”.

Bo wiara w zmartwychwstanie nie jest prywatną sprawą. Ona zawsze prowadzi do wspólnoty. Zawsze domaga się świadectwa. Zawsze odwraca kierunek naszej samotnej ucieczki.

Święty Piotr w pierwszym czytaniu stoi przed tłumem i mówi donośnym głosem: „Tego właśnie Jezusa wskrzesił Bóg, a my wszyscy jesteśmy tego świadkami”. On też przeszedł swoją drogę – przez zaparcie się Mistrza, przez łzy, przez ciemność. A teraz, napełniony Duchem, głosi to, co wcześniej wydawało mu się końcem wszystkiego.

Każdy z nas ma swoją historię zawiedzionych nadziei. Każdy nosi w sobie jakieś „a myśmy się spodziewali…”. Ale Zmartwychwstały nie zostawia nas na drodze odwrotu. On idzie obok. Wyjaśnia Pisma. I czeka, aż przy łamaniu chleba otworzą się nam oczy.

Niech ta Eucharystia będzie dla nas takim właśnie momentem. Niech rozpali nasze serca. Niech rozwiąże oczy, które są na uwięzi. I niech nas pośle z powrotem – do wspólnoty, do świadectwa, do tych, którzy wciąż idą w złą stronę, bo jeszcze nie spotkali Wędrowca.

---

Homilia alternatywna III

Rozżarzone Serce, Czyli Ból Prawdy

Przysłuchajmy się przez chwilę temu, co przed chwilą usłyszeliśmy w Ewangelii, a co tak mocno wybrzmiewa w podanej nam refleksji. Zwykle, gdy mówimy o uczniach idących do Emaus, lubimy zatrzymać się na cieple tego spotkania. Mówimy: “Ich serca pałały”. Wyobrażamy sobie przyjemne ciepło, taki duchowy kominek, przy którym miło się ogrzać.

Ale spójrzmy prawdzie w oczy, biorąc do serca słowa, które mamy przed sobą: “Idziemy drogą naszego życia, rozdyskutowani o bieżących problemach… rozgadani i nawet nie widzimy, że tuż obok nas kroczy sam Chrystus”.

Czy to “pałanie serca” naprawdę było miłe? Czy to nie był raczej bolesny skurcz? Przypomina mi to moment, gdy nagle, w środku nocy, uświadamiamy sobie jakąś gorzką prawdę o sobie. Leżymy w łóżku, a serce wali jak młot, policzki płoną ze wstydu. Nie jest to przyjemne ciepło, ale żar, który wypala nasze iluzje.

Problem w tym, że my nie chcemy, aby nasze serca pałały. Wolimy, żeby były znieczulone.

Nasza codzienność, jak to zostało powiedziane, to nieustanna dyskusja. Jesteśmy mistrzami komentarza. Perorujemy, politykujemy, wymądrzamy się. Mamy gotową ocenę na wszystko: na Kościół, na sąsiada, na politykę, na pogodę. W tym hałasie czujemy się bezpiecznie. Bo jeśli przestaniemy gadać, jeśli zapadnie cisza, to będziemy musieli zmierzyć się z tym, co zostało nazwane “sercem zamkniętym, zatwardziałym, obolałym i pokaleczonym”.

W Ewangelii Jezus robi rzecz pozornie okrutną. Uczniowie mówią Mu: “Myśmy się spodziewali…”. To najbardziej tragiczne słowa w całej tej historii. “Spodziewaliśmy się, że On wyzwoli Izraela. Spodziewaliśmy się sukcesu, mocy, rozwiązania problemów.” A Chrystus, zamiast ich przytulić i powiedzieć: “Już dobrze, już jestem, nie płaczcie”, mówi: “O, głupi i nieskorzy do wierzenia!”

To jest właśnie ten moment “łamania chleba” w sercu, zanim jeszcze zostanie połamany w dłoniach. Chrystus łamie ich iluzje. Rozbija ich wyobrażenia o Bogu, który miał być wygodnym menadżerem ich szczęścia. Pokazuje im, że ich smutek wynikał nie z tego, że Bóg umarł, ale z tego, że ich wyobrażenie o Bogu okazało się fałszywe.

I to boli. To pali.

“Czyż nie pałały nasze serca?” – pytają potem.
Pałały, bo Prawda wdzierała się w ich kłamstwa.
Pałały, bo Słowo Boże było jak ogień, który spalał ich ludzką, ciasną logikę.
Pałały, bo musieli przyznać przed samymi sobą: “Byliśmy ślepi. Szukaliśmy trupa w grobie, a On żywy szedł obok nas w kurz drogi.”

Siostry i Bracia, gdzie dziś siedzicie przy stole, i nie rozpoznajecie Go “po łamaniu chleba”?

Może jesteś dziś tutaj, w kościele, ale twoje serce jest zimne, bo wydawało ci się, że Bóg powinien załatwić sprawę z twoim szefem inaczej.
Może jesteś rozgoryczony, bo wydawało ci się, że jeśli będziesz dobry, to na pewno nie spotka cię choroba, a jednak przyszła.
Może siedzisz z boku, zamknięty, bo twoja wiara jest “obolała i pokaleczona” przez innych chrześcijan.

A On stoi obok. I łamie dla ciebie chleb.
Ale On nie łamie go po to, żebyś poczuł się wygodnie. On go łamie po to, żeby twoje serce wreszcie zapałało – nawet jeśli ten ogień ma cię na chwilę zaboleć. Bo tylko taki ogień wypala z nas lęk i znieczulicę.

Nie prośmy Boga o łatwe ciepło pocieszenia. Prośmy, jak w tej modlitwie, o ogień, który otwiera oczy:

Panie, rozgrzej nasze serca, nawet jeśli to ma boleć.
Panie, nie pozwól nam przegapić kolejnej szansy, nawet jeśli ta szansa ubrana jest w szaty zwykłego, zmęczonego Wędrowca.
Panie, spraw, abyśmy wreszcie zamilkli w naszym wiecznym politykowaniu i usłyszeli, jak tłumaczysz nam Pisma.

A kiedy już zamilkniemy, kiedy zamilkną nasze mądrości, może w końcu rozpoznamy Cię w tym geście – w geście łamania się sobą dla innych. Amen.