W tym roku w XXXI Niedzielę zwykłą przypada Uroczystość Wszystkich Świętych.
Wprowadzenie do Mszy Świętej
Akt Pokutny i uznanie własnej grzeszności na początku każdej Mszy Świętej nie jest stanem upokorzenia, ale prawdy. Uznajemy, że jeszcze nie jesteśmy święci, że do świętości dążymy, że jest to możliwe jedynie dzięki odkupieńczej Ofierze Jezusa Chrystusa, w której uczestniczymy. Wyznajmy, więc nasze grzechy i prośmy o wstawiennictwo tych, którzy już są błogosławieni w Królestwie Niebieskim.
Ap 7,2-14
I ujrzałem innego anioła, wstępującego od wschodu słońca, mającego pieczęć Boga żywego. Zawołał on donośnym głosem do czterech aniołów, którym dano moc wyrządzić szkodę ziemi i morzu: Nie wyrządzajcie szkody ziemi ni morzu, ni drzewom, aż opieczętujemy na czołach sługi Boga naszego. I usłyszałem liczbę opieczętowanych: sto czterdzieści cztery tysiące opieczętowanych ze wszystkich pokoleń synów Izraela: Potem ujrzałem: a oto wielki tłum, którego nie mógł nikt policzyć, z każdego narodu i wszystkich pokoleń, ludów i języków, stojący przed tronem i przed Barankiem. Odziani są w białe szaty, a w ręku ich palmy. I głosem donośnym tak wołają: Zbawienie u Boga naszego, Zasiadającego na tronie i u Baranka. A wszyscy aniołowie stanęli wokół tronu i Starców, i czworga Zwierząt, i na oblicza swe padli przed tronem, i pokłon oddali Bogu, mówiąc: Amen. Błogosławieństwo i chwała, i mądrość, i dziękczynienie, i cześć, i moc, i potęga Bogu naszemu na wieki wieków! Amen. A jeden ze Starców odezwał się do mnie tymi słowami: Ci przyodziani w białe szaty kim są i skąd przybyli? I powiedziałem do niego: Panie, ty wiesz. I rzekł do mnie: To ci, którzy przychodzą z wielkiego ucisku i opłukali swe szaty, i w krwi Baranka je wybielili.
1J 3,1-3
Popatrzcie, jaką miłością obdarzył nas Ojciec: zostaliśmy nazwani dziećmi Bożymi: i rzeczywiście nimi jesteśmy. Świat zaś dlatego nas nie zna, że nie poznał Jego. Umiłowani, obecnie jesteśmy dziećmi Bożymi, ale jeszcze się nie ujawniło, czym będziemy. Wiemy, że gdy się objawi, będziemy do Niego podobni, bo ujrzymy Go takim, jakim jest. Każdy zaś, kto pokłada w Nim tę nadzieję, uświęca się, podobnie jak On jest święty.
Mt 5,1-12
Jezus, widząc tłumy, wyszedł na górę. A gdy usiadł, przystąpili do Niego Jego uczniowie. Wtedy otworzył swoje usta i nauczał ich tymi słowami:
Błogosławieni ubodzy w duchu, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.
Błogosławieni, którzy się smucą, albowiem oni będą pocieszeni.
Błogosławieni cisi, albowiem oni na własność posiądą ziemię.
Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości, albowiem oni będą nasyceni.
Błogosławieni miłosierni, albowiem oni miłosierdzia dostąpią.
Błogosławieni czystego serca, albowiem oni Boga oglądać będą.
Błogosławieni, którzy wprowadzają pokój, albowiem oni będą nazwani synami Bożymi.
Błogosławieni, którzy cierpią prześladowanie dla sprawiedliwości, albowiem do nich należy królestwo niebieskie.
Błogosławieni jesteście, gdy /ludzie/ wam urągają i prześladują was, i gdy z mego powodu mówią kłamliwie wszystko złe na was.
Cieszcie się i radujcie, albowiem wasza nagroda wielka jest w niebie. Tak bowiem prześladowali proroków, którzy byli przed wami.
Nie święci garnki lepią
Ale i świętych nie z innej lepią gliny. To nie ludzie nadzwyczajni lub niezwyczajni, żyjący gdzieś daleko w odległych krajach lub zamierzchłych czasach. To nie herosi, idole, prawie anioły, nieosiągalni w swej doskonałości i nieprzystępni w swej świętości. To nasi bliscy, krewni, znajomi ... Ludzie szczęśliwi, chociaż pozornie niedorajdy i fajtłapy, nieudacznicy życiowi, którym się nie wiedzie, bo nie umieli się dobrze ustawić, bo zapomnieli, że o swoje trzeba dbać i pilnować interesu, bo nie umieli być sprytni, przebiegli i zaradni, bo na kłamstwo mówili, że to jest kłamstwo, a na zło, że to jest zło. Oni nazywali rzeczy po imieniu i nie byli obłudnymi dyplomatami o podwójnej twarzy. Dla nich rzeczy były i są proste i świat po Bożemu poukładany. To nie ludzi szukający świętego spokoju i unikający kłopotów za wszelką cenę. Święci, to ludzie jak najbardziej normalni, po bożemu normalni, a nie po ludzku.
Szczęśliwi i pełni prostoty w swojej naiwnej uczciwości i rzetelności. Szczęśliwi, bo czystego serca, szczęśliwi, bo ubodzy duchem, łagodni i chociaż czasami płaczący z bezsilności wobec zła, to jednak w ostatecznym rachunku zwycięscy. Pełni miłosierdzia dla cierpiących, ale niemiłosierni dla oszustów i hochsztaplerów, dla karierowiczów i chciwców, głodni sprawiedliwości dla zakłamanych i obłudników. Oni zrozumieli, gdzie są prawdziwe wartości i dlatego są szczęśliwi i błogosławieni. Wprowadzający pokój, ale bez kompromisów i dwulicowości. To ludzie, dla których „tak” znaczyło ”tak”, a „nie” znaczyło po prostu „nie”.
Iluż z tych, którzy tę piękna pieśń -"Błogosławieni" śpiewało kiedyś dla Papieża Jana Pawła II, zrozumiało głębię jej słów? Iluż z tych, którzy jej słuchali, doceniło wartość i znaczenie tego tekstu? A przecież jest to pieśń właśnie o świętych, o wszystkich świętych bezimiennych i nie kanonizowanych, i tych zmarłych z głodu i zimna w czasie ostatniej zimy w Polsce także ... i o zamordowanych, bezbronnych dzieciach także, i o tych nienarodzonych, chociaż oni jeszcze nic nie zrozumieli ... również...
BŁOGOSŁAWIENI i SZCZĘŚLIWI, chociaż żyli obok nas i byli pogardzani, niezauważani, lekceważeni, wyśmiewani, odsądzani od czci.
BŁOGOSŁAWIENI i SZCZĘŚLIWI ... niedoceniani, którym nawet prawa do życia nie przyznano ...
BŁOGOSŁAWIENI i SZCZĘŚLIWI ... oni już tak ... my ... jeszcze nie.
Homilia alternatywna I
144 tysiące wybranych ?
Czyżby tylko tak niewielka liczba ludzi miała się zbawić? Jeśli wziąć pod uwagę liczbę kanonizowanych i beatyfikowanych przez obecnego Papieża, to chyba już niewiele miejsc wolnych pozostało ... Czy się jeszcze załapiemy?
Nie sądzę jednak aby u bram raju stali buchalterzy liczący wchodzących. To tylko w niektórych parafiach, od czasu do czasu proboszczowie liczą wiernych na Mszach św. każąc ministrantom liczyć wchodzących do kościoła. Pan Bóg ma jednak na pewno inne metody i nie używa naszych kalkulatorów czy komputerów.
Św. Augustyn powiedział coś, co można zastosować do tej „Bożej buchalterii”. Jego słowa to: "Przy końcu życia będziemy rozliczani jedynie z miłości". I -tak na dobra sprawę- to będzie jedyne kryterium wstępu do Królestwa Niebieskiego i jedyny warunek uczestnictwa w życiu wiecznym. Nikt nie będzie tam liczył wchodzących, nikt nie będzie zwracał uwagi na krawat, smoking czy nie wyczyszczone buty, nikomu do głowy nie przyjdzie sprawdzać paszportów, wiz i posiadanej gotówki ... Nikt nie będzie pytał czy jesteś ze strefy Schoengen, czy twój paszport jest zielony, niebieski czy czerwony ... Jedynym pytaniem będzie: "Czy i jak kochałeś Boga i bliźniego swego?" Czy Twoja miłość była tylko uczuciowo-sentymentalna, czy czynna i konkretna, jak w dzisiejszym kazaniu Chrystusa na Górze Ośmiu Błogosławieństw?
Liczba 144 tysięcy jest zapewne wysoce symboliczna, i pewnym jest też, że Bóg ze swej strony nie nakłada żadnych ograniczeń. On przyszedł na świat zbawić wszystkich, i wszystkich zaprasza, i wszystkich chciałby mieć u siebie. To tylko my, naszym egoizmem, obojętnością, chciwością, zachłannością, nienawiścią, brakiem zrozumienia, lenistwem, małostkowością, pożądliwością i innymi grzechami wykluczamy się z liczby zbawionych..
A tak swoją drogą, to ...
do spotkania w niebie, czego i Tobie, i sobie życzę.
Homilia alternatywna II
144 tysiące wybranych ?
Każdego roku w Uroczystość Wszystkich Świętych czytamy przepiękny tekst z Apokalipsy św. Jana opisujący liturgię Nowego Jeruzalem. A w nim słowa: „I usłyszałem liczbę opieczętowanych: sto czterdzieści cztery tysiące opieczętowanych ze wszystkich pokoleń synów Izraela: Potem ujrzałem: a oto wielki tłum, którego nie mógł nikt policzyć, z każdego narodu i wszystkich pokoleń, ludów i języków, stojący przed tronem i przed Barankiem.”
Z jednej strony mam tutaj rzeczywiście liczbę 144 tysiące, która ma znaczenie raczej symboliczne i może być odczytywana jako; symbol doskonałości, powszechności zbawienia, czy po prostu wyraz przekonania że członkowie wszystkich pokoleń Narodu Wybranego (12 pokoleń po 12 tysięcy) zostaną zbawieni. Z drugiej jednak strony już w następnym zdaniu autor niejako zaprzecza samemu sobie mówiąc: „Potem ujrzałem: a oto wielki tłum, którego nie mógł nikt policzyć, z każdego narodu i wszystkich pokoleń, ludów i języków ...”. Czy więc będzie to rzeczywiście niepoliczalny tłum, czy tylko 144 tysiące jak chcą np. Świadkowie Jehowy, czy Mormoni?
Czyżby tylko tak niewielka liczba ludzi miała się zbawić? Jeśli wziąć pod uwagę liczbę kanonizowanych i beatyfikowanych przez poprzedniego Papieża, to chyba już niewiele wolnych miejsc w niebie pozostało ... Czy się jeszcze załapiemy?
Nie sądzę jednak aby u bram raju stali buchalterzy liczący wchodzących. To tylko raz do roku w parafiach proboszczowie każą ministrantom liczyć wchodzących do kościoła. Pan Bóg ma jednak na pewno inne metody i nie używa naszych kalkulatorów czy komputerów.
Bóg na pewno chce zbawić wszystkich, chociaż z drugiej strony pewne jest i to, że nie wszyscy będą zbawieni, bo sam Chrystus mówi wielokrotnie o tych, którzy sami skazali się na wieczne potępienie
Św. Augustyn powiedział coś, co można zastosować do tej „Bożej buchalterii”. Jego słowa to: "Przy końcu życia będziemy rozliczani jedynie z miłości". I -tak na dobra sprawę- to będzie jedyne kryterium wstępu do Królestwa Niebieskiego i jedyny warunek uczestnictwa w życiu wiecznym. Nikt nie będzie tam liczył wchodzących, nikt nie będzie zwracał uwagi na krawat, smoking czy nie wyczyszczone buty, nikomu do głowy nie przyjdzie sprawdzać paszportów, wiz i posiadanej gotówki ... Nikt nie będzie pytał czy jesteś ze strefy Schoengen, czy twój paszport jest zielony, niebieski czy czerwony ... Jedynym pytaniem będzie: "Czy i jak kochałeś Boga i bliźniego swego?" Czy Twoja miłość była tylko uczuciowo-sentymentalna, a więc egoistyczna, czy raczej czynna i konkretna, nastawiona na drugiego człowieka, jak w dzisiejszym kazaniu Chrystusa na Górze Ośmiu Błogosławieństw?
Liczba 144 tysięcy jest zapewne wysoce symboliczna, i pewnym jest też, że Bóg ze swej strony nie nakłada żadnych ograniczeń. On przyszedł na świat zbawić wszystkich, i wszystkich zaprasza, i wszystkich chciałby mieć u siebie. To tylko czy my sami, naszym egoizmem, zatwardziałością, pychą obojętnością, chciwością, zachłannością, nienawiścią, brakiem zrozumienia, lenistwem, małostkowością, pożądliwością i innymi grzechami nie wykluczamy się z liczby zbawionych..
A tak swoją drogą, to ...
do spotkania w niebie, czego i Tobie, i sobie życzę.
Homilia alternatywna III
W książce Bruno Ferrero „Czy jest tam ktoś? Krótkie opowiadania dla ducha" znalazłem takie oto krótkie opowiadanie:
Pewien mistrz murarski pracował wiele lat w wielkim zakładzie budowlanym. Kiedyś jednak od prezesa tegoż zakładu otrzymał interesujące zamówienie na wybudowanie wspaniałej willi według własnego projektu i uznania. Mógł wybrać najpiękniejsze miejsce i nie przejmować się żadnymi kosztami. Wszystkie koszty miały być pokryte z funduszy zakładu.
Prace rozpoczął natychmiast. Wykorzystując jednak pokładane w nim bezgraniczne zaufanie, jakim go obdarzono, pomyślał sobie, że może użyć starych surowców z odzysku oraz zatrudnić mniej wykwalifikowanych robotników, aby w ten sposób zagarnąć dla siebie nieuczciwie zaoszczędzone pieniądze. I tak w krótkim czasie wybudował zamówioną willę, ale jej jakość daleka była od tego, co mógłby zrobić gdyby był uczciwy i rzetelny.
Kiedy dom został ukończony, w czasie wydanego na tę okoliczność przyjęcia, wręczył swojemu prezesowi klucze do posiadłości. Prezes jednak zwrócił mu je natychmiast i z uśmiechem powiedział :
"Ten dom jest naszym podziękowaniem dla ciebie za rzetelną pracę. Niech będzie wyrazem naszego poważania i szacunku dla ciebie i twojej pracy.”
Autor opowiadania dodaje na zakończenie: „Twoje dni są cegłami, z których budujesz dom swojej wieczności.”
W dniu dzisiejszym warto byłoby zadać sobie pytanie: "A jaki dom na wieczność buduję sobie ja?" Święci których dzisiaj czcimy wybudowali na pewno domy trwałe, ufundowane na skale, jaką jest Chrystus. Cegłami, których używali były: cichość, czystość serca, ubóstwo, sprawiedliwość, miłosierdzie i pokój. I otrzymali nagrodę życia wiecznego. Czy ja jednak nie buduję domu na piasku swoich uczuć i kaprysów, a w dodatku używając kiepskich materiałów, oszukując i kantując. A czy cegłami, których używam nie są przypadkiem: spryt, cwaniactwo, obłuda, cynizm i pycha?
Przed laty, podczas pogrzebu usłyszałem bardzo wstrząsające zdanie: "Jakie życie taka śmierć, jaka śmierć taka wieczność". Kiedy myślę o życiu tych tysięcy świętych, których dzisiaj wspominamy, to widzę niemalże namacalnie, że ich wieczność wpisana była w ich codzienne życie. W codzienności budowali dla siebie wieczność i otrzymali „nagrodę wielką w niebie”. Święci to nie tylko mistrzowie życia duchowego, ale na pewno także „mistrzowie budowlani”, którzy wybudowali sobie wiecznotrwały dom.
A jak to jest w moim wypadku. Jaką nagrodę ja otrzymam? Zgodnie z z powiedzeniem: „Jakie życie taka wieczność”, moją wieczność kształtuję już dzisiaj. Jakąż więc wieczność sobie przygotowuję?
Homilia alternatywna IV
Starzec z Apokalipsy zadaje Janowi pytanie, które można by zadać także nam dzisiaj, patrząc na tych wszystkich, których wspominamy: „Ci przyodziani w białe szaty, kim są i skąd przybyli?" Jan odpowiada uczciwie i po ludzku: „Panie, ty wiesz". Warto zatrzymać się przy tej odpowiedzi. Nawet wielki wizjoner przyznaje, że nie wie. I dobrze, bo świętość rzadko jest rzeczą, którą potrafimy z góry rozpoznać.
Bo skąd oni przybyli? „Z wielkiego ucisku". Nie z jakiejś lepszej rzeczywistości, nie z krainy, w której wszystko się udawało. Przyszli z tego samego świata co my: z choroby, z zmęczenia, z kłopotów w rodzinie, z pracy, która nie dawała satysfakcji, z błędów, których żałowali. Szaty mają białe, ale Księga nie mówi, że były takie od początku. Mówi, że je „opłukali". Święci nie są ludźmi, którzy się nigdy nie pobrudzili. To ludzie, którzy pozwolili się obmyć.
To jest wiadomość dobra i trzeźwa zarazem. Dobra, bo świętość nie jest nagrodą dla nielicznych wybitnych. Jan widzi „wielki tłum, którego nie mógł nikt policzyć". Tłum. Nie elitę, nie kilka posągów na cokołach, lecz ludzi z każdego narodu, języka i pokolenia. Wśród nich są i ci, których znamy z obrazów, i ci, których imion nikt nie zapisał: babcia, która codziennie odmawiała różaniec, sąsiad, który po cichu pomagał, ktoś, kto po prostu wytrwał. A trzeźwa, bo ta droga prowadzi przez ucisk, a nie obok niego. Nikt nie obiecuje nam życia bez trudu.
Święty Jan w drugim czytaniu mówi coś jeszcze, co mnie wydaje się szczególnie ważne: „obecnie jesteśmy dziećmi Bożymi, ale jeszcze się nie ujawniło, czym będziemy". Jeszcze się nie ujawniło. Nie jesteśmy gotowym produktem. Jesteśmy w drodze i nie wszystko o nas jest jeszcze wiadome, także nam samym. To wyzwala od dwóch pokus: od przekonania, że już jesteśmy dobrzy, i od przekonania, że już jesteśmy przegrani. Prawda leży gdzieś pośrodku: jesteśmy kochani teraz, a stajemy się kimś w trakcie.
A jak wygląda ta droga? Chrystus odpowiada na górze, w Błogosławieństwach. Zwróćmy uwagę: nie ma tam zbioru wielkich czynów ani listy heroicznych osiągnięć. Są ubodzy, smutni, cisi, łaknący, miłosierni, czystego serca, pokój czyniący. Czyli ludzie, którzy w oczach świata niewiele znaczą. Ktoś, kto potrafi żyć bez nadmiernego przywiązania do tego, co ma. Ktoś, kto nie udaje, że nie boli. Ktoś, kto pierwszy wyciąga rękę do pojednania. To są drobne, codzienne decyzje, ale właśnie z nich, jak z ściegów, utkana jest ta biała szata.
Nie ma w tym fajerwerków. Jest raczej cicha wytrwałość i ufność, że Bóg dopisze to, czego nam zabrakło. Dlatego dzisiejsze święto nie jest przypomnieniem, że mamy być perfekcyjni. Jest zaproszeniem, żebyśmy uwierzyli, że to się naprawdę może udać, także u nas, także u mnie, takiego jakim jestem.
Gdy więc za kilka dni będziemy stać na cmentarzach, wśród zniczy, nie traktujmy tych grobów tylko jako miejsc straty. To także miejsca nadziei: tutaj spoczywają ludzie, którzy poszli przed nami tą samą zwyczajną drogą. Wielu z nich nie wiedziało, że idzie do świętości. Być może dlatego tam doszli.
Niech więc dzisiejsza uroczystość będzie dla nas pocieszeniem, a nie ciężarem. Bo jeśli tłum jest niezliczony, to jest w nim miejsce i dla nas.
Homilia alternatywna V
Święci z "wielkiego ucisku"
Kiedy słyszymy słowo „święci”, wielu z nas widzi obrazy z witraży i figur: spokojne twarze, wzniesione oczy, dłonie złożone do modlitwy. Człowiek patrzy na to wszystko i myśli: to nie dla mnie. Oni byli z innej gliny. Ja mam kredyt, trudnego szefa, chorą mamę i charakter, z którym sam sobie nie radzę.
Tymczasem pierwsze czytanie z Apokalipsy zaczyna się od zaskoczenia. Jan słyszy liczbę: sto czterdzieści cztery tysiące opieczętowanych. Liczba dokładna, uporządkowana, niemal urzędowa. A potem Jan patrzy i widzi coś zupełnie innego: „wielki tłum, którego nie mógł nikt policzyć, z każdego narodu i wszystkich pokoleń, ludów i języków”. Najpierw spis, a potem tłum, którego nie da się spisać. Bóg ma swoją arytmetykę i nasza jej nie obejmuje. Nie ma tam tylko wybranej elity, jest ludzkie morze, i to morze pełne różnych twarzy.
I tu pierwsza myśl, którą chciałbym dziś zostawić: świętość nie jest rzadkim gatunkiem. Kościół nie przypadkiem ustanowił uroczystość Wszystkich Świętych, a nie tylko tych z ołtarzy. Wśród tych, którzy stoją przed tronem, są kanonizowani, ale są też nasi dziadkowie, którzy nigdy nie napisali żadnego traktatu, i sąsiadka, która po prostu przez trzydzieści lat opiekowała się niepełnosprawnym synem. Są ludzie, których imion nikt nie zna, poza Bogiem. Jan słyszy pytanie: „Kim są i skąd przybyli?” i odpowiada tak, jak odpowiedziałby każdy z nas: „Panie, ty wiesz”. To uczciwa odpowiedź. Nie mamy pełnego wglądu w to, kto jest święty. Bóg ma szersze serce niż nasze statystyki.
Ale proszę zwrócić uwagę na drugą rzecz, bo czytanie jest tu bardzo trzeźwe. Starzec nie mówi: to ci, którym się udało. Nie mówi też: to ci, którzy nigdy nie upadli. Mówi: „To ci, którzy przychodzą z wielkiego ucisku”. Czas teraźniejszy: przychodzą. Wciąż idą. Święci nie są ludźmi, którzy ominęli trudności, lecz ludźmi, którzy przez trudności przeszli i nie oddali w nich swojej wiary ani swojego serca.
To ważne, bo łatwo o religijność, która obiecuje życie bez bólu. Ewangelia, którą czytamy dziś, nie jest tak naiwna. Jezus nie mówi: błogosławieni, którym wszystko się układa. Mówi: błogosławieni ubodzy, ci, którzy się smucą, ci, którzy łakną sprawiedliwości, ci, którzy cierpią prześladowanie. Błogosławieństwa nie są pochwałą cierpienia. Nikt nie jest błogosławiony dlatego, że płacze. Jezus mówi coś bardziej subtelnego i bardziej radykalnego: że w miejscach, w których świat widzi porażkę, Bóg jest szczególnie blisko. Smutek nie jest dla Niego dowodem, że coś poszło nie tak między nami a Nim. Ubóstwo, głód, łzy to nie są miejsca, z których Bóg się wycofał.
Warto też zauważyć, że szaty tych ludzi są białe, ale nie dlatego, że nigdy się nie pobrudziły. Czytanie mówi, że je „opłukali” i „wybielili we krwi Baranka”. Paradoksalny obraz: biel osiągnięta przez krew. To obraz ludzi, którzy swoje życie, ze wszystkim, co w nim poplamione, zanieśli do Chrystusa i pozwolili, by to On je oczyścił. Święty to nie ten, kto nie ma plam, ale ten, kto nie przestał wracać do Tego, który je zmywa. Wielu z nas czuje, że świętość jest poza zasięgiem, bo nasza historia jest poplątana. Apokalipsa mówi: właśnie z takich historii składa się ten tłum.
I teraz słowa Jana z drugiego czytania, które chyba najbardziej mnie dziś poruszają: „Popatrzcie, jaką miłością obdarzył nas Ojciec: zostaliśmy nazwani dziećmi Bożymi i rzeczywiście nimi jesteśmy”. Zwróćmy uwagę na kolejność. Najpierw jest tożsamość, a dopiero potem wysiłek. Nie jesteśmy dziećmi Bożymi dlatego, że się dobrze sprawiamy. Staramy się dobrze żyć, bo jesteśmy dziećmi. Świętość nie jest egzaminem, który zdajemy, żeby zostać przyjętymi. Jest odpowiedzią kogoś, kto już został przyjęty.
A zaraz potem pada zdanie pełne uczciwości: „jeszcze się nie ujawniło, czym będziemy”. Jan nie udaje, że wszystko wie. My też nie wiemy, kim się staniemy. I to może być pocieszające. Bo jeśli patrzę na siebie dzisiaj i widzę człowieka niedokończonego, pełnego niespełnionych postanowień i powtarzających się słabości, to Jan mówi mi: to nie jest ostateczny obraz. To jest etap. Jeszcze się nie ujawniło, czym będziemy. Bóg nie zamknął jeszcze mojego portretu.
Nie chcę jednak, żeby to zabrzmiało zbyt łagodnie. Jan kończy wyraźnie: „Każdy, kto pokłada w Nim tę nadzieję, uświęca się”. Uświęca się, czyli coś się dzieje, jest ruch, jest praca. Nadzieja nie jest tu uczuciem, lecz kierunkiem, w którym człowiek zaczyna stawiać kroki. Kto naprawdę spodziewa się, że ujrzy Boga takim, jakim jest, ten nie może żyć w sposób zupełnie obojętny na to, jakim człowiekiem jest dzisiaj.
Co to oznacza w praktyce? Zerknijmy jeszcze raz na błogosławieństwa, ale nie jak na wzniosłą poezję, tylko jak na opis zwyczajnych ludzi. Cisi: to ten, kto w kłótni potrafi nie mieć ostatniego słowa. Miłosierni: ten, kto potrafi komuś wybaczyć, choć ma prawo się obrażać. Czystego serca: ten, kto nie gra na dwa fronty. Wprowadzający pokój: ten, kto w rodzinie zamiast dolewać oliwy do ognia, po cichu szuka zgody. Nikt z nich nie jest na pierwszych stronach gazet. A jednak właśnie takich ludzi Jezus nazywa błogosławionymi.
Dzisiejsza uroczystość zaprasza nas więc do dwóch spojrzeń. Pierwsze: w górę i do przodu, ku tłumowi przed tronem. Ten obraz mówi nam, że nasza historia ma dobry koniec, że ostatnie słowo nie należy do ucisku, lecz do Baranka. „Zbawienie u Boga naszego” – wołają ci, którzy przeszli przez największe próby. To nie jest hasło propagandowe, to świadectwo ludzi, którzy wiedzą, co mówią.
Drugie spojrzenie: wokół siebie, tu i teraz. Bo ten tłum nie spadł z nieba w gotowej formie. Składa się z ludzi, którzy kiedyś siedzieli w ławkach takich jak te, kłócili się o drobiazgi, bali się o dzieci, wątpili, wracali do spowiedzi, przeklinali w duchu, a potem znów próbowali. Świętość, jak ją widzi Ewangelia, to nie perfekcja, lecz wierność w drodze.
Dlatego dzisiaj nie powinniśmy czuć się mali wobec świętych, jakbyśmy byli widzami cudzego spektaklu. Powinniśmy raczej czuć się jak ktoś, kto z daleka dostrzega znajome twarze w tłumie i myśli: skoro oni, to może i ja. Nie dlatego, że jestem lepszy, ale dlatego, że ten sam Bóg, który ich poprowadził, prowadzi także mnie.
Jutro będziemy odwiedzać groby naszych bliskich. Zapalimy znicze, pomodlimy się, może przez chwilę postoimy w ciszy. Dzisiejsza liturgia podpowiada, jak na to patrzeć: nie jako na koniec, ale jako na czyjeś „przychodzenie”. Ci, których wspominamy, przeszli swoją drogę, ze wszystkim, co było w niej trudne. Wierzymy, że niejeden z nich stoi już w tym tłumie, a my idziemy tą samą drogą, nieco z tyłu.
Prośmy więc dziś o rzecz prostą: nie o to, żebyśmy stali się nagle idealni, ale o odwagę, by każdego dnia robić jeszcze jeden krok. By w ucisku nie utracić nadziei, w radości nie zapomnieć o wdzięczności, a w zwykłych, szarych dniach pamiętać, że jesteśmy dziećmi Bożymi i „rzeczywiście nimi jesteśmy”.
A kiedy kiedyś ktoś zapyta: „Ci przyodziani w białe szaty, kim są i skąd przybyli?”, niech Bóg będzie mógł odpowiedzieć o każdym z nas: to ten, to ta, którzy przyszli z naszych zwykłych dni, z naszego ucisku, z naszych upadków i powrotów, i dali się obmyć.
Homilia alternatywna VI
Kazanie na uroczystość Wszystkich Świętych krótka
Starzec z Apokalipsy zadaje Janowi pytanie, które można by zadać także nam dzisiaj, patrząc na tych wszystkich, których wspominamy: „Ci przyodziani w białe szaty, kim są i skąd przybyli?" Jan odpowiada uczciwie i po ludzku: „Panie, ty wiesz". Warto zatrzymać się przy tej odpowiedzi. Nawet wielki wizjoner przyznaje, że nie wie. I dobrze, bo świętość rzadko jest rzeczą, którą potrafimy z góry rozpoznać.
Bo skąd oni przybyli? „Z wielkiego ucisku". Nie z jakiejś lepszej rzeczywistości, nie z krainy, w której wszystko się udawało. Przyszli z tego samego świata co my: z choroby, z zmęczenia, z kłopotów w rodzinie, z pracy, która nie dawała satysfakcji, z błędów, których żałowali. Szaty mają białe, ale Księga nie mówi, że były takie od początku. Mówi, że je „opłukali". Święci nie są ludźmi, którzy się nigdy nie pobrudzili. To ludzie, którzy pozwolili się obmyć.
To jest wiadomość dobra i trzeźwa zarazem. Dobra, bo świętość nie jest nagrodą dla nielicznych wybitnych. Jan widzi „wielki tłum, którego nie mógł nikt policzyć". Tłum. Nie elitę, nie kilka posągów na cokołach, lecz ludzi z każdego narodu, języka i pokolenia. Wśród nich są i ci, których znamy z obrazów, i ci, których imion nikt nie zapisał: babcia, która codziennie odmawiała różaniec, sąsiad, który po cichu pomagał, ktoś, kto po prostu wytrwał. A trzeźwa, bo ta droga prowadzi przez ucisk, a nie obok niego. Nikt nie obiecuje nam życia bez trudu.
Święty Jan w drugim czytaniu mówi coś jeszcze, co mnie wydaje się szczególnie ważne: „obecnie jesteśmy dziećmi Bożymi, ale jeszcze się nie ujawniło, czym będziemy". Jeszcze się nie ujawniło. Nie jesteśmy gotowym produktem. Jesteśmy w drodze i nie wszystko o nas jest jeszcze wiadome, także nam samym. To wyzwala od dwóch pokus: od przekonania, że już jesteśmy dobrzy, i od przekonania, że już jesteśmy przegrani. Prawda leży gdzieś pośrodku: jesteśmy kochani teraz, a stajemy się kimś w trakcie.
A jak wygląda ta droga? Chrystus odpowiada na górze, w Błogosławieństwach. Zwróćmy uwagę: nie ma tam zbioru wielkich czynów ani listy heroicznych osiągnięć. Są ubodzy, smutni, cisi, łaknący, miłosierni, czystego serca, pokój czyniący. Czyli ludzie, którzy w oczach świata niewiele znaczą. Ktoś, kto potrafi żyć bez nadmiernego przywiązania do tego, co ma. Ktoś, kto nie udaje, że nie boli. Ktoś, kto pierwszy wyciąga rękę do pojednania. To są drobne, codzienne decyzje, ale właśnie z nich, jak z ściegów, utkana jest ta biała szata.
Nie ma w tym fajerwerków. Jest raczej cicha wytrwałość i ufność, że Bóg dopisze to, czego nam zabrakło. Dlatego dzisiejsze święto nie jest przypomnieniem, że mamy być perfekcyjni. Jest zaproszeniem, żebyśmy uwierzyli, że to się naprawdę może udać, także u nas, także u mnie, takiego jakim jestem.
Gdy więc za kilka dni będziemy stać na cmentarzach, wśród zniczy, nie traktujmy tych grobów tylko jako miejsc straty. To także miejsca nadziei: tutaj spoczywają ludzie, którzy poszli przed nami tą samą zwyczajną drogą. Wielu z nich nie wiedziało, że idzie do świętości. Być może dlatego tam doszli.
Niech więc dzisiejsza uroczystość będzie dla nas pocieszeniem, a nie ciężarem. Bo jeśli tłum jest niezliczony, to jest w nim miejsce i dla nas.
Modlitwa wiernych
Wstęp – Z pokorą i ufnością prośmy Boga, Który jedynie jest święty, aby dopuścił nas do uczestnictwa w swej chwale, w Królestwie Niebieskim, abyśmy Go kiedyś ujrzeli takim jakim jest ...
1 – Za Kościół pielgrzymujący, aby jego pasterze; biskupi i kapłani prowadzili lud Boży do światłości życia wiecznego, - „Ciebie prosimy”
2 – Za tych, którzy oddalili się od Chrystusa, aby z pomocą świętych orędowników i patronów odnaleźli drogę powrotną do owczarni Chrystusowej, - „Ciebie prosimy”
3 – Za chorych i cierpiących, aby zjednoczeni z cierpieniami Chrystusa dostrzegli i uznali odkupieńczą wartość swojego cierpienia, - „Ciebie prosimy”
4 – Za umierających, aby w Miłosierdziu Bożym odnaleźli ukojenie i pocieszenie w ostatnim momencie ziemskiego życia, - „Ciebie prosimy”
5 – Za Kościół oczekujący w czyśćcu z tęsknotą na ostateczne spotkanie z Bogiem, aby wsparty naszymi modlitwami dostąpił zbawienia wiecznego, - „Ciebie prosimy”
Zakończenie – Miłosierny Boże wejrzyj na Miłość i Mękę swojego Syna Jezusa Chrystusa i wybacz nam nasze winy, abyśmy mogli razem z Nim uczestniczyć w Twojej chwale, gdzie żyjesz i królujesz na wieki wieków. Amen
Słowo „przed rozesłaniem”
Ofiara Odkupieńcza Jezusa Chrystusa, w Której uczestniczyliśmy jest zadatkiem i zapowiedzią naszego zbawienia. Idźmy i głośmy naszym codziennym życiem tę radosną nowinę.
Szkic krótkiej homilii na Uroczystość Wszystkich Świętych
Kilka punktów:
- czy niebo jest puste czy zatłoczone? 144 tysiące to na całą historię ludzkości nie za wiele.
- tylko święci mogą być w niebie! Czy jest tam także miejsce dla mnie?
- co zrobić, aby się tam dostać? Oczywiście odp. jest jedna MUSZĘ ZOSTAĆ ŚWIĘTYM!
- ale co to znaczy?
- kiedyś faryzeusze zadali takie samo pytanie Pani Jezusowi, które przykazanie jest najważniejsze? A jeden bogaty młodzieniec zapytał, co mam robić, aby wejść do życia wiecznego?
- odp. miłuj Boga i miłuj bliźniego I NIC WIĘCEJ NIE BĘDZIESZ MUSIAŁ ROBIĆ, to uczyni cię świętym i tylko w ten sposób wejdziesz do nieba,
- czy to jest trudne? NIE, na pewno nie jest trudne ani niemożliwe, to tylko twój egoizm i twoja zatwardziałość czynią to trudnym a nawet niemożliwym!
- jeśli naprawdę miłujesz Boga, to nie będzie dla ciebie problemu z niedzielną Mszą, regularną spowiedzią czy modlitwą, to tylko twój egoizm, lenistwo lub lekceważenie stwarza problemy,
- jeśli naprawdę miłujesz Boga, to nie będzie dla ciebie problemu z wybaczeniem teściowej, sąsiadowi czy synowej. To tylko twój egoizm i upór stwarzają problemy.
- i nie mów, że świętość to nadzwyczajny wyczyn tylko dla wybranych.
- chciej, bo Pan Bóg zrobił już wszystko co mógł!
